Երևան
12 °C
Ցանկացած բարձր ձայն, որը նման է պայթյունի ձայնի, տրավմատիկ իրադարձությունների միջով անցած հասարակությանը ստիպում է վերապրել անցածը: Օրինակ՝ հրավառության ձայնը մարդկանց մոտ կարող է տագնապի, վախի առաջացման պատճառ դառնալ կամ թվալ, թե նորից պատերազմ է սկսվել՝ ռմբակոծում են։ Սա հատկապես առավել վառ է արտահայտվում այն մարդկանց դեպքում, որոնք անցել են պատերազմի միջով կամ եղել են գործողությունների անմիջական մասնակիցը:
«Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում մասնագիտական կարծիք է հայտնում կլինիկական հոգեբան Սիաննա Մովսիսյանը՝ անդրադառնալով 44-օրյա պատերազմից հետո հրավառությունների ազդեցությանը հանրության հոգեբանության վրա։
«Մարդիկ հրավառություններից հիմնականում դժգոհում են այն բանի համար, քանի որ մեր հասարակությունն այժմ գտնվում է սգի, կորստի վերապրման փուլում, իսկ մենք գիտենք, որ հրավառությունները ուրախ իրադարձությունների համար են նախատեսված»,- ասում է նա:
Վերջինիս խոսքով՝ նման հոգեբանական իրավիճակներ ի հայտ են գալիս ոչ միայն պատերազմից հետո, այլ նաև երկրաշարժերից կամ այլ տրավմատիկ իրադարձություններից:
«Բարձր ձայների բացասական ազդեցությունը հասարակության հոգեբանության վրա նկատում ենք ոչ միայն ռազմական գործողություններից, այլ նաև, օրինակ, երկրաշարժերից հետո, ինչպես եղավ Սպիտակի երկրաշարժի դեպքում, երբ դրա միջով անցած մարդիկ դեռ որոշակի վախեր ունեն իրենց մեջ»,- նկատում է հոգեբանը։
Ըստ Մովսիսյանի՝ ասել, թե ամեն անգամ հրավառության ձայն լսելիս կամ այն տեսնելիս ի՞նչ զգացողություններ են ունենում պատերազմում հարազատ կորցրած ընտանիքները, դժվար է, քանի որ դա յուրովի ընկալման հարց է:
Հարցին, եթե օրենսդրորեն արգելվի հրավառություններ կազմակերպելը, արդյոք այն որոշակիորեն կնպաստի՞ հասարակության, մասնավորապես՝ պատերազմի միջով անցած կամ հարազատ կորցրած անձանց հոգեբանական վիճակի կայունացմանը, կլինիկական հոգեբանը չի բացառում:
«Հրավառությունները անհանգստությունների ու տագնապների բարձրացման գործոններից են։ Գուցե որոշ չափով օգնի, բայց չենք կարող ասել, որ ամբողջությամբ կբարելավի: Պատերազմի միջով անցած մարդկանց հետ հոգեթերապևտիկ աշխատանք պետք է տանել։ Հրավառությունը մեր երկրում արգելելուց հետո դրա ձայնը գուցե այլևս չսկսի լուրջ խնդիրներ առաջացնել մարդկանց մոտ, բայց, եթե տրավմատիկ վիճակում գտնվող անձը այլ երկիր գնաց և այնտեղ հրավառության ականատես եղավ, նրա մոտ գուցե կրկին խնդիրներ ի հայտ գան։ Դրա համար պետք է հասնենք նրան, որ մարդիկ կարողանան լիարժեք հաղթահարեն հոգեբանական խնդիրները»,- ասում է նա:
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Ներկայացվել են ՄԱԿ շրջանակներում կանխարգելման օրակարգն առաջ մղելուն ուղղված ՀՀ նախաձեռնությունները
Սուրեն Պապիկյանը հետևել է «Արծիվ գործընկեր-2026» զորավարժության ընթացքին․ տեսանյութ
ՆԳՆ ոստիկանության ներկայացուցիչները Բիշքեկում խորհրդակցության են մասնակցել
3 անձի կողմից 5.5 կգ թմրամիջոցի ապօրինի իրացման փորձի քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել է
Դավիթ Խուդաթյանը հանդիպել է Թուրքիայի տրանսպորտի ու ենթակառուցվածքների նախարարի հետ․ ինչ է քննարկվել
Ճանապարհաշինական նոր էջ է բացվում Գյումրիում․ վարչապետի հանձնարարականի պատշաճ կատարումը առաջնահերթություն է
Ալեն Սիմոնյանը հրապարակել է պատգամավորի երդման առաջարկվող նոր տեքստը․ այն շուտով կդրվի քվեարկության
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 4-5, այնուհետև կբարձրանա 2-3 աստիճանով․ առանձին շրջաններում հորդառատ տեղումներ կլինեն
Շիրակի մարզպետն ու Ճանապարհային դեպարտամենտի տնօրենը շրջայցով եղել են Գյումրու Շիրակացի փողոցում
Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը պլանավորում է այցելել Հայաստան. Politico
Իջևան համայնքի սեփականության իրավունքն է վերականգնվել 2,4 մլն դրամ արժեքով հերթական հողամասի նկատմամբ
Սաղաթելյանի հայտարարագրի գույքը եղել է առգրավման ենթակա. նրա կնոջ մեքենաներում հայտնաբերվել են զարդեր և փողեր
Յունիբանկը և Unisport ակումբը մասնակցել են «Tricolor» Yerevan Beat Run վազքին
Վերջին 3 ամսում ՀԷՑ-ի վթարային անջատումների միջին տևողության ցուցանիշը բարելավվել է շուրջ 36,7%-ով. Պետրոսյան
Հաստատվել է Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի կազմը
BSTDB-ն և IDBank-ը ստորագրել են 10 մլն եվրոյի ֆինանսավորման փաթեթ՝ ՀՀ-ում ՓՄՁ-ներին և առևտրին աջակցելու համար
ՊՆ-ն հայտարարում է լսումներ և դիտումներ՝ ԶՈՒ-ն երաժիշտ և պարող մասնագետ զորակոչիկներով համալրելու նպատակով
Մեր սուր ելույթին պետք է սուր ելույթով պատասխանել. Գրիգորյանը՝ քաղաքապետարանում ծեծկռտուքի մասին
Ռուս-հայկական համալսարանը փոխել է պաշտոնական անվանումը
Կաշիներդ քերթվելու է, բոլորինդ՝ բոլոր ընտրակաշառք բաժանողներինը. չեք պատկերացնում՝ ինչ է սպասվում. Ավինյան
300 հազար ադրբեջանցու թեզի տակից դուրս չեք գալու, քաղաքական պատասխանատվության ճանապարհ եք անցնելու. Սիմոնյան
Բագրատունյաց 16 հասցեում վերաբացվեց Ucom-ի Վաճառքի և սպասարկման կենտրոնը
Ազնիվ տարբերակով չեն կարողանում ասել, որ վազելով գալու են խորհրդարան, հիմա փորձում են դա փաթեթավորել կեղծիքով
Երևանի Արզումանյան փողոցի չորրորդ կարգի վթարային 2 շենքի փոխարեն նոր բազմահարկ շենքեր կկառուցվեն. Ավինյան
Յուրայիններին կհավատացնեն, թե թեժ պայքար են տանում հայրենիքի համար, ՀՀ տեղափոխվող կոկորդիլոսների դեմ. Չախոյան
Բաքվում պահվող հայ գերիների բանտարկության 1000-րդ օրվա կապակցությամբ ԱՄՆ Կոնգրեսում ասուլիս կկայանա
Հունիսի 28-ին Երևանի կենտրոնական մի շարք փողոցներում ժամանակավորապես կսահմանափակվի երթևեկությունը
Ստեղծվել է կարկտահարությունների դեպքերի ուսումնասիրման աշխատանքային խումբ
Իրավապահները առգրավել են Իշխան Սաղաթելյանի զարդերը, գումար. նա ԴԱՀԿ պարտավորությունները չի կատարել
Վառելիք տեղափոխող բեռնատարը Դալարիկի մոտ բախվել է գնացքին. կա տուժած
Ժաննա Անդրեասյանը հետևել է «Հայոց լեզու և հայ գրականություն» առարկայի միասնական քննության ընթացքին
Աշխարհի առաջատար համալսարանների փիլիսոփայության դեպարտամենտների պրոֆեսորները Երևանում են. Աննա Հակոբյան
Հուլիսի 1-ից որոշ ապրանքների ներմուծման համար մաքսային մարմնին պետք է ներկայացվի համապատասխանության փաստաթուղթ
Նիկոլ Փաշինյանի Մոսկվա այցի վերաբերյալ դեռևս կոնկրետություն չկա. Ուշակով
«Արան դու ես, դավայ ստուց». վիճաբանություն ու ծեծկռտուք Երևանի ավագանու նիստի ժամանակ
Վարչապետի որոշմամբ՝ նշանակվել է Լոռու փոխմարզպետ
Փամբակում վարժանքների ժամանակ զինծառայող է վիրավորում ստացել
Ամիրյան փողոցն այսուհետև կրելու է Պապ թագավորի անունը
Ադրբեջանի տարածքով ռուսական պարարտանյութ կուղարկվի Հայաստան
Կատարվում են գործողություններ. ՔԿ-ն՝ Իշխան Սաղաթելյանի տան խուզարկության մասին
