Խարդախությամբ կատարված հափշտակության դեպքերը կտրուկ աճել են. դատախազությունը հորդորում է չփոխանցել անձնական տվյալներ

Վերջին ժամանակներում կրկին կտրուկ աճել են համացանցային առուվաճառքի հարթակներում ապրանքների վաճառքի հայտարարություններն օգտագործելով՝ խարդախությամբ կատարված հափշտակության դեպքերը: Այս մասին են վկայում 2022 թվականի ընթացքում արձանագրված սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների դեպքերի վերաբերյալ Գլխավոր դատախազությունում ստացված հաղորդումների ուսումնասիրությունը: 

Առերևույթ հանցավոր արարք կատարող անձինք «WhatsApp» կամ այլ չվերահսկվող կապի միջոցներով կապ են հաստատում համացանցային առուվաճառքի հարթակներում (օրինակ՝ «List.am») տարատեսակ ապրանքներ վաճառողների հետ և հայտարարությամբ տեղադրված ապրանքները գնելու դիմաց էլեկտրոնային եղանակով վճարում կատարելու պատրվակով նրանցից պահանջում ու ստանում վերջինների բանկային քարտերի տվյալները, որից հետո այդ տվյալներն օգտագործելով՝ հափշտակում դրանց հաշվին առկա գումարը: 

Ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ գրանցվել է նմանատիպ դեպքերի երկու տեսակ: 

Մի դեպքում ապրանքների վաճառքի վերաբերյալ հայտարարությունը առուվաճառքի նման հարթակներում տեղադրվելուց հետո արտերկրյա կամ տեղական հեռախոսահամարներով  գրանցված «WhatsApp» հավելվածի միջոցով անհայտ անձինք կապ են հաստատում հայտարարություն տվողի հետ և խնդրում տրամադրել նրանց բանկային քարտի տվյալները՝ ապրանքը գնելու և գումարը բանկային քարտին փոխանցելու համար: Վերջիններս «գնորդին» տրամադրում են իրենց բանկային քարտի տվյալները, այդ թվում՝ կոդերը, որից հետո հանցագործները խաբեությամբ նրանց բանկային քարտից կանխիկացնում են եղած գումարները:

Մյուս դեպքում հանցագործներն առցանց վաճառքի հանված ապրանքը գնելու պատրվակով նույն միջոցներով կապ են հաստատում հայտարարություն տվողների հետ, ցանկություն հայտնում գնել ապրանքը, սակայն պատճառաբանելով, թե իբր այլ բնակավայրում են բնակվում՝ նրանք առաջարկում են «Հայ Փոստի» միջոցով կնքել էլեկտրոնային պայմանագիր, ըստ որի՝ վերջինս կատարում է որոշակի գումարի վճարում, իսկ դրա դիմաց առաքիչն ապրանքը տեղափոխում է տվյալ բնակավայր: Ապա հանցավորներն ուղարկում են, այսպես կոչված, «Հայ Փոստի» ծուղակային հղում, որտեղ անձինք գրանցվում են՝ գրանցելով նաև բանկային տվյալները և կոդերը, որից անմիջապես հետո պարզում են, որ հղումը կեղծ է, և իրենց վստահությունը չարաշահել են: Իսկ հանցավորը, համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ, կեղծ հղումով ստացված բանկային տվյալները ներբեռնելով, կարողանում է բանկոմատային քարտում եղած գումարը այլ խաղային կամ անձնական հաշիվների փոխանցելով, հափշտակել դրանք: 

Դեպքերի ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է նաև, որ հանցավոր արարքները կատարողները գործում են նախօրոք մտածված սցենարով ու սխեմայով, առաջացնում շահագրգռվածություն անձի մոտ, որ տրամադրեն բանկոմատային քարտի պահպանվող տվյալները: Գնորդն առաջարկում է վճարել ապրանքի դիմաց՝ չսակարկելով վաճառվող առարկայի գինը, ինչը գայթակղում է վաճառողին հանցավորի «թակարդն ընկնել» ու նրա առաջարկը չմերժել՝ տրամադրելով իր կամ այլ ծանոթ կամ բարեկամի բանկոմատային քարտի պահպանվող տվյալները, որից հետո հանցավորը, համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ այդպիսի տվյալները ներբեռնելով, կարողանում է ազատ օգտվել բանկոմատային քարտում եղած գումարից, փոխանցել այլ խաղային և անձնական հաշիվների՝ այսպիսով հափշտակելով դրանք: 

Արդյունքում բանկային քարտի սեփականատերը կամ վերջինիս հարազատը կամ մտերիմն ինքնակամ հանցավորին է տրամադրում, իհարկե, խաբեության արդյունքում, բանկային քարտի պահպանվող տվյալները, որից էլ օգտվում են հանցավորները՝ հնարավորություն ստանալով իրագործելու իրենց հանցավոր դիտավորությունը: 

2022 թվականի 1-ին կիսամյակի ընթացքում գրանցվել է նշված եղանակով կատարված հանցագործությունների 145 դեպք, որոնցից՝ 

  • 134 դեպքով հանցավոր արարքներն ավարտվել են,
  • 11 դեպքով հանցավոր արարքներն ավարտին չեն հասցվել հանցավորի կամքից անկախ պատճառներով՝ տվյալ բանկային քարտի հաշվին գումար չլինելու պատճառով: 

Նշված դեպքերից՝ 

  • 82-ով կայացվել են քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումներ,
  • 63-ով կայացվել են քրեական գործ հարուցելը մերժելու մասին որոշումներ 

Նշված 82 քրեական գործից բացահայտվել է ընդամենը երկուսը, որից մեկը կարճվել է տուժողի հետ կասկածյալի հաշտվելու հիմքով, իսկ մյուսն ընթացքի մեջ է: 

Երկու քրեական գործով վարույթները կարճվել են տուժողի բողոքի բացակայության հիմքով: Ընդհանուր վնասը կազմել է 18 մլն 147 հազար 818 դրամ: 

Ընդ որում, ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ հանցավորը կամ հանցավորները, որպես կանոն, գործում են մեկ միասնական դիտավորությամբ և օգտագործում բազմաթիվ անձանց տվյալները, այսինքն՝ հանցավոր արարքն ընդգրկում է մեկից ավելի դրվագներ: Ուսումնասիրության արդյունքներից ելնելով՝ ՀՀ դատախազությունը քաղաքացիներին հորդորում է ոչ մի դեպքում այլ անձանց չտրամադրել իրենց բանկոմատային քարտերի պահպանվող վավերապայմանները՝ դրանց վրա առկա թվերը, հատկապես PIN կոդը. նման դեպքում էլեկտրոնային վճարահաշվարկային համակարգերի պաշտպանվածությունն օբյեկտիվորեն կարող է անզոր լինել արգելելու հանցավորների հասանելիությունը քարտային դրամական միջոցներին:

Տպել
262 դիտում

Համատեղ ջանքերով կկարողանանք որակապես նոր մակարդակի բարձրացնել հայ-ալբանական հարաբերությունները. վարչապետն ուղերձ է հղել

Ռիքերը Բաքվում է. Ալիևի հետ նրանք քննարկում են ունեցել հայ-ադրբեջանական կարգավորման մասին

Պետական դավաճանությանն օժանդակելու համար մեղադրվող Ա. Պ.-ն կալանավորվել է. դատարանը բավարարել է դատախազի բողոքը

ՀՀ նախագահն Անկախության օրվա առթիվ շնորհավորել է Ալբանիայի գործընկերոջը

Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահը մեկնել է Փարիզ

Ադրբեջանական ստորաբաժանումները կրկին կրակ են բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ. ՊՆ

Վլադիմիր Սպիվակովի բարեգործական համերգից ստացված ողջ հասույթը կփոխանցվի «Զինվորի տուն» վերականգնողական կենտրոնին

Ավարտվել է Շիրակի մարզով անցնող Գյումրի-Հացիկ-Կարմրաքար ավտոճանապարհի մի հատվածի հիմնանորոգումը

Մինչև երեկո փակ կլինի Մաշտոցի պողոտայի՝ Ամիրյանից մինչև Խորենացի հատվածի երթևեկությունը

Դատախազությունը «երկաթե վարագույր» չէ, շփումները չպետք է վերածվեն գրագրությունների. Վարդապետյանն այցելել է Արարատի մարզ

Ադրբեջանական կողմը հերթական ապատեղեկատվությունն է տարածել. ԱՀ ՊՆ

ԱԱ-2022․ նոյեմբերի 28-ի խաղացանկը

Ադրբեջանի ՊՆ-ն խնդրում է ռուս խաղաղապահներին չօգտագործել «Լեռնային Ղարաբաղ» անվանումը. Մարուքյան

Սարդարապատ-Նոր Արմավիր ավտոճանապարհին բախվել են ավտոմեքենաներ. կա 2 զոհ ու մեկ տուժած

Մի քանի ժամով կհոսանքազրկվեն Երևանի և 3 մարզերի որոշ հասցեներ

ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

Ոսկետափ գյուղի մոտակայքում մեքենան բախվել է կամուրջի սյանը. վարորդն ու 3 ուղևորը հոսպիտալացվել են

Վարչապետը տիկնոջ հետ ներկա է գտնվել բարեգործական համերգի՝ հաջակցություն «Զինվորի տանը» բուժվող զինվորների (լուսանկարներ)

Եթե 2022-ի ՀԱՊԿ գագաթնաժողովում «հարսի պարը տապալվեց», ապա 2016-ին «փեսային» «բան դեմ տվեցին»

Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը շարունակում է ապատեղեկատվություն տարածել. ՊՆ

Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը Իսրայելին և Պաղեստինին խաղաղություն հաստատելու կոչ է արել

Մինչև վաղն առավոտ փակ կլինի Պուշկինի հատման անկյունից մինչև Հանրապետության հրապարակ տանող տրանսպորտային հատվածը

Հայտնի է, թե երբ կվառվեն Հանրապետության գլխավոր տոնածառի լույսերը

«Հայաստանում եվրոպական քոլեջ» հիմնադրամի առաջին կուրսի ուսանողներն այցելել են Ազգային ժողով, հանդիպել պատգամավորների հետ

Նոր ավտոբուսները ածելիով դիտավորյալ վնասում են. Հայկ Սարգսյանը՝ մայրաքաղաքի հասարակական տրանսպորտի բարեփոխումների մասին

Երկու տարի է, ինչ ծառայում եմ ժողովրդիս նախարարի դերում. Վահան Քերոբյան

Շիրակի մարզը ձեռք է բերել նոր ջրցան և ձնամաքրիչ մեքենաներ

Առաջիկա օրերին գիշերային ժամերին կդիտվի 0-ից ցածր ջերմաստիճան. սպասվում են թաց ձյուն, մառախուղ

Փողոցների, ջրահեռացման և կոյուղու համակարգերի հիմնանորոգում, ասֆալտապատում. ինչ աշխատանքներ են կատարվում Դիլիջանում

2 զոհ և 3 տուժած. Երևան-Սևան ավտոճանապարհին խոշոր վթար է տեղի ունեցել

Սերգեյ Լավրովի այցը Մինսկ հետաձգվել է անորոշ ժամկետով

Աննա Մկրտչյանն ու եղբայրը, գտնվելով ՀՀ-ում, Մոսկվայի Լազարևի դպրոց չհաճախելով, ստացել են կեղծ ավարտական վկայականներ. ՔԿ

Ղարաբաղում ՌԴ խաղաղապահները հրադադարի ռեժիմի երեք խախտում են արձանագրել

Ցուցադրել է իր և Քիմի ինտիմ լուսանկարները. Ուեսթի շուրջ նոր սկանդալի ֆոնին նա պաշտոնապես սկսել է նախագահական քարոզարշավը

Երևանում ձնամաքրման աշխատանքներին կներգրավվի 81 միավոր բազմաֆունկցիոնալ տեխնիկա (տեսանյութ)

Արայիկ Հարությունյանն ու Վահան Քերոբյանը ներկա են եղել տեսչական մարմինների նիստերին

ՀՀ տարածքում ձյան տեղումների հետևանքով կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

Ադրբեջանը տարբեր զինատեսակներից կրակ է բացում հայ դիրքապահների ուղղությամբ՝ ի նշան առաջարկվող «խաղաղության». Մարուքյան

Հայաստանի քաղաքացին փորձել է մեծ քանակությամբ թանկարժեք զարդեր տանել Վրաստան

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է ՌԴ առողջապահության նախարարին