14 տոկոս աճը բավականին դրական ցուցանիշ է. տնտեսության ո՞ր ոլորտներն են տուժում սահմանային լարումների հետևանքով

Տնտեսագետ Հրանտ Միքայելյանի համոզմամբ՝ 8 ամսվա ընթացքում 14 տոկոս տնտեսական աճը բավականին դրական ցուցանիշ է, ինչպես նաև՝ վերջին երեք ամսվա ընթացքում միջինում 19 տոկոս գրանցված տնտեսական աճը: Ըստ նրա՝ սա ազդելու է և՛ բնակչության եկամուտների, և՛ բյուջետային եկամուտների աճի վրա:

Հիշեցնենք՝ օրերս Կառավարության նիստի ժամանակ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանը հայտարարեց, որ, ընթացիկ տարվա առաջին 8 ամիսների տվյալներով, Հայաստանն ունի բավական բարձր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշ՝ 13.9 տոկոս, իսկ օգոստոս ամսին եղել է 18.4 տոկոս:

Հրանտ Միքայելյանը ոուս-ուկրաինական պատերազմի հետևանքով մի շարք հայերի և ռուսների ՀՀ գալը տնտեսական առումով դրական է գնահատում:

«Տնտեսական աճը հիմնականում կապված է ռուս-ուկրաինական հակամարտությամբ, որոշ ոլորտներում ներգաղթն իր դրական ազդեցությունն ունենում է: Օրինակ՝ մանրածախ առևտուրը մոտ 3 տոկոսով աճել է, իսկ մեծածախը՝ 30-40 տոկոսով: Աճում են նաև ֆինանսական ծառայությունները, օրինակ՝ բանկային ոլորտը, տեսնում ենք տրանսֆերների շոշափելի աճ, մոտ 8 անգամ հունիս-հուլիս ամիսների ընթացքում, ինչպես նաև նկատելի է ներքին առևտրի ավելացումը: Տնտեսության վրա դրական ազդակները, կարծում եմ, դեռ կշարունակվեն»,- ասում է նա:

Ըստ զրուցակցի՝ սեպտեմբերին Ադրբեջանի մի քանի ուղղություններով սկսած հարձակումը, չնայած որ անմիջապես ուղղված էր Հայաստանի սահմաններին, տնտեսության վրա շատ մեծ ազդեցություն չունեցավ. «Պատճառն այն է, որ խոցվել են այնպիսի շրջաններ, որտեղ տնտեսական ակտիվության գեներացման տոկոսն այնքան էլ մեծ չէ: Սեպտեմբերին և հոկտեմբերին հավանաբար կունենանք նույն տնտեսական ակտիվության պատկերը, ինչն ունեցել ենք նախորդ ամիսներին»:

Միքայելյանի խոսքով, սակայն, Ադրբեջանի հարձակման հետևանքով տուժել են մի շարք ոլորտներ:

«Ամենաշատը տուժել է ներքին տուրիզմը, հատկապես՝ Հայաստանի հարավային տարածքները, արտաքին առևտուրը, հատկապես՝ հարավասիական ուղղությամբ: Կունենանք որոշակի նվազեցում ներքին ներդրումների, հատկապես՝ շինարարության ոլորտում, քանի որ շինարարության ոլորտը երկարատև ներդրումներ է ենթադրում, իսկ նման անկայուն իրավիճակում մարդիկ խուսափում են տարատեսակ ներդրումներ կատարել: Ազդեցություն կլինի նաև հանքարդյունաբերության վրա, քանի որ այն հիմնականում կենտրոնացված է Սյունիքում, ինչպես նաև՝ գյուղատնտեսության ոլորտը որոշակի չափով կտուժի: Ճիշտ է, գյուղատնտեսությամբ հիմնականում զբաղվում են Արարատի և Արմավիրի մարզում, սակայն տուժած մարզերում նույնպես որոշակի չափով գյուղատնտեսությունը զարգացած է»,- նկատում է տնտեսագետը:

Հարցադրմանը՝ նման պայմաններում պետությունը ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկի՝ տնտեսության բնականոն գործունեությունը հնարավորինս ապահովելու համար, վերջինս ընդգծում է՝ պետության հիմնական մարտահրավերն անվտանգային է և ամբողջ ջանքերը պետք է ուղղի անվտանգային մարտահրավերների լուծմանը:

«Հնդկաստանից զենքի գնումն այս մասով դրական եմ գնահատում, ակտիվացումը գործընկեր պետությունների հետ նույնպես դրական եմ համարում: Այս ոլորտում շատ մեծ պոտենցիալ կա, սակայն մյուս կողմից էլ կան բազմաթիվ չարված գործեր: Ադրբեջանի հետ խաղաղությունը, որպես օրակարգ և գործողությունների ծրագիր, իմ կարծիքով, հաջողությամբ չի պսակվի, քանի որ խաղաղության մասին Ադրբեջանը բազմաթիվ անգամներ իր դիրքորոշումը հայտնել է, իր վարած քաղաքականությունն էլ տեսնում ենք»,- նշում է նա:

Խոսելով բիզնեսի մասին՝ զրուցակիցը ասում է՝ արտաքին քաղաքականության անկայունության պայմաններում այն տուժում է. «Ադրբեջանի համար հարձակման յուրաքանչյուր գին պետք է բարձր լինի: Արտաքին գործընկերների մոտ պետք է բարձրացվի այն հարցը, որ Ադրբեջանը պետք է պատժամիջոցների ենթարկվի, և, զուգահեռ դրան, Հայաստանին հատկացվի տնտեսական, ռազմական ու քաղաքական օգնություն»: