ՀՀ-ն ու Ադրբեջանը պաշտոնապես պատերազմի մեջ չեն, պետք է քննարկվի հարաբերությունների կարգավորման պայմանագիրը. Նորիկյան

Ադրբեջանցիների գործողությունները հասկանալի են, նրանք ամեն մի պատրվակ փորձելու են օգտագործել՝ հայկական կողմի վրա հոգեբանական ճնշում գործադրելու, ինչպես նաև՝ քաղաքական գործընթացներում առավելության հասնելու և իրենց օրակարգը թելադրելու համար:

«Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նման տեսակետ է հայտնում «Արդար Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Նորայր Նորիկյանը՝ անդրադառնալով շաբաթ օրը ադրբեջանցիների իրականացրած սադրանքներին, երբ վերջիններս բնապահպանական պատճառաբանությամբ փակել էին Ստեփանակերտ-Գորիս մայրուղին:

Նորիկյանի խոսքով՝ ադրբեջանցիների քայլերի պատճառներն ակնհայտ են՝ ստացել են հնարավորություն՝ վիժեցնելու Ստեփանակերտ-Երևան հաղորդակցության գործունեությունը, ինչը, վերջինիս կարծիքով, տարակուսանք է առաջացնում, քանի որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության 6-րդ կետի համաձայն՝ Լաչինի միջանցքը ամբողջովին գտնվում է ռուսական խաղաղապահ զորամիավորումների իրավասության ներքո:

«Պետք է արձանագրել՝ ադրբեջանցիները կլինեն քաղաքացիական անձի՞նք, թե՞ զինված ուժերի ստորաբաժանումներից, որևէ ձևով որևէ ազդեցության հնարավորություն չպետք է ունենան Լաչինի միջանցքի նկատմամբ: Հետևաբար հարց է առաջանում՝ ինչպե՞ս է ստացվում, որ Ադրբեջանի, այսպես կոչված, բնապահպան ակտիվիստները հնարավորություն են ունենում հայտնվել Լաչինի միջանցքում և պարալիզացնել Ստեփանակերտ-Երևան ճանապարհը: Սա հերթական անգամ ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանը յուրաքանչյուր պահի կարող է կաթվածահար անել հաղորդակցությունը Ստեփանակերտի և Երևանի միջև»,- նկատում է նա:

Քաղաքական գործիչը ընդգծում է՝ ռուսական խաղաղապահ զորակազմի հրամանատարությունը միջադեպի վերաբերյալ ոչ թե պատշաճ տեղեկացված պետք է լինի, այլ այդ հրամանատարությունը պետք է պարզաբանումներ ներկայացնի, թե ինչպես է իր իրավազորության ներքո գտնվող տարածքում որևէ ակցիա իրականացվում. «Նրանք պարտավոր են ապահովել այդ միջանցքի բնականոն գործունեությունը: Հայկական կողմը հստակ քայլեր պետք է իրագործի՝ զրկելու ադրբեջանցիներին Լաչինի միջանցքը որպես գործիք օգտագործելու հարցում»:

Հարցադրմանը՝ ի՞նչ կարծիք ունի այն պնդումների վերաբերյալ, ըստ որոնց՝ ռուս խաղաղապահների ներկայությունն այդ տարածքում ձևական բնույթ է կարում, Նորիկյանն ասում է՝ կարող ենք այդպես արձանագրել:

«Խաղաղապահների լիազորությունների շրջանակը հստակեցված չէ կամ առնվազն հայկական կողմի համար հասանելի չէ, որովհետև բացի եռակողմ հայտարարության 6-րդ կետից, այլ նորմատիվ իրավական ակտ, որով կսահմանվեն խաղաղապահ առաքելության իրավասությունները, մեզ հայտնի չեն: Պետք է հասկանանք՝ կոնկրետ դեպքերում խաղաղապահներն ի՞նչ գործառույթ են իրականացնելու. պետք է կրակի՞, զգուշացնի՞,  ձերբակալի՞ կամ ի՞նչ անի: Անհասկանալի է, թե խաղաղապահներն ի՞նչ իրավասություններ ունեն ու ի՞նչ են կարողանալու անել կամ չանել»,- նշում է զրուցակիցը:

Զրուցակցի խոսքով՝ ի պատասխան Ադրբեջանի սադրիչ գործողությունների՝ չպետք է «մռութին տալու» ռազմավարություն ունենալ, այլ պետք է ռազմական հավասարակշռությունը վերականգնելու քաղաքականություն վարել. «Մեր խնդիրը որևէ սադրանքի տուրք չտալն է, չպետք է սադրանքին սադրանքով պատասխանել: Մենք պետք է ստեղծենք այնպիսի անվտանգային միջավայր, որ Ադրբեջանը, մեր պաշտպանական համակարգով պայմանավորված, զսպված քաղաքականություն վարի»:

Բայրամով-Լավրով հանդիպմանն էլ անդրադառնալիս քաղաքական գործիչը շեշտում է՝ ակնհայտ է, որ Ադրբեջանի ու ՌԴ-ի հարաբերություններն է՛լ ավելի են ջերմացել:

«Ըստ էության՝ մենք գործ ունենք ռազմավարական սինխրոնացման հետ: ՌԴ-ն տարածաշրջանում, ի դեմ Ադրբեջանի, ձեռք է բերել ռազմավարական գործընկերոջ, և պատահական չէ, որ այս տարվա փետրվար ամսին՝ Ուկրաինայի հետ ռազմական բախման նախօրեին, Ադրբեջանի հետ կնքվեց ռազմական բնույթի պայմանագիր, ինչը ենթադրում է, որ այլ հարթություն են տեղափոխվել Ռուսաստան-Ադրբեջան հարաբերությունները: Լավրովը հայտարարեց, որ աջակցում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի կնքմանը: Իսկ ես հարց եմ տալիս՝ ինչո՞ւ պետք է խաղաղության պայմանագիր կնքվի: Հայաստանն ու Ադրբեջանը երբեք պաշտոնապես պատերազմական հարաբերությունների մեջ չեն եղել: Պետք է քննարկվի Հայաստան և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման միտված պայմանագիրը»,- ասում է նա:

Նորիկյանը վստահ է՝ մինչև այս տարվա վերջ խաղաղության պայմանագիր չի կնքվելու, քանի որ Ադրբեջանի վարած քաղաքականությունը մեկն է՝ կորզել Հայաստանից ինչ հնարավոր է:

«Եթե այդ պայմանագիրը լինելու է ՀՀ-ի համար պարտադրված, ապա այն երկար կյանք չի ունենա: Պետք է ստեղծել այնպիսի միջավայր, որ այդ պայմանագիրը բխի նաև Հայաստանի շահերից»,- ընդգծում է նա: