Որ սահմանին վիճակը լարված է, ճիշտ է, դա ՌԴ-ի անսկզբունքայնության պատճառով է. նրանց շահավետ չէ խաղաղությունը. Գրիգորյան

ՌԴ-ն հայտարարում է, թե իբր ՀՀ-ի իշխանությունները հրաժարվեցին Քելբաջարից, Լաչինից: Եթե ՀՀ-ն 5 շրջան հանձներ, ամեն ինչ ավելի լավ կլիներ: Հիմա էլ Զասն է հայտարարում, թե Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին իրավիճակը ծանր է, և ՀԱՊԿ-ի՝ Հայաստանին օգնություն տրամադրելու փաստաթուղթը պետք է ստորագրվի: Այսպիսի հայտարարություններով Ռուսաստանն իր չարած գործերը «գցում է» Հայաստանի կառավարության վրա, քանի որ իրենք շատ լավ գիտեն, որ Հայաստանում հիմա վատ են տրամադրված թե՛ ՀԱՊԿ-ի, թե՛ ՌԴ-ի իշխանությունների նկատմամբ:

«Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նկատում է քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը՝ հավելելով, որ ՌԴ-ն ամեն դեպքում չի ցանկանում կորցնել Հայաստանը և փորձ է անում ցույց տալ, թե որոշակի քայլեր է անում:

«ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում ընդհուպ ռազմական օգնություն պետք է ցուցաբերվեր Հայաստանին, սակայն դա չարվեց: Պատճառներից մեկն էլ այն էր, որ Ռուսաստանը Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ «խաղերի մեջ է»: Հիմա էլ մեր հասարակությանը ցանկանում են ցույց տալ, թե իրենք մեղավոր չեն, ՀՀ-ի կառավարությունն է մեղավոր, որ չստորագրեց այդ թուղթը: Ասում են՝ տեսեք, ՀԱՊԿ-ն իր մասով գործառույթն անում է, Հայաստանն է հրաժարվում օգնությունից: Սակայն մենք բոլորս էլ հասկանում ենք՝ մանիպուլյացիա է»,-ասում է քաղաքագետը:

Հիշեցնենք՝ նոյեմբերի 23-ին Երևանում տեղի ունեցած ՀԱՊԿ գագաթնաժողովում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չէր ստորագրել «ՀԱՊԿ ՔՊՀ-ի հռչակագիրը Հայաստանի Հանրապետությանը օգնություն ցուցաբերելու համատեղ միջոցառումների մասին» նախագիծը՝ համարելով այն թերի:

Գրիգորյանը հիշեցնում է՝ ՀԱՊԿ-ը չի բավարարում Հայաստանի գլխավոր պահանջը, այն է՝ ասեք՝ Ադրբեջանի զորքերը Հայաստանում կանգնա՞ծ են, թե՞ ոչ, 2022-ի սեպտեմբերին ագրեսիա եղե՞լ է, թե՞ ոչ. «Իրենց առաջարկած տեքստում չկա այս հարցերին անդրադարձ ու պատասխան: Այդ է պատճառը, որ Հայաստանը մերժում է այդ տեքստը»:

Դիտարկմանը, որ երեկ Մոսկվայում կայացած ՀԱՊԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի նիստում Ստանիսլավ Զասը հայտարարել է՝ տեքստը որոշակի փոփոխությունների կենթարկվի, զրուցակիցը չի հավատում, սակայն, որ մեզ հուզող հարցերի պատասխանները այդ փոփոխված տեքստում լինելու են:

«ՀԱՊԿ-ում կա, օրինակ, Բելառուսը, որը շարժվում է Ադրբեջանի շահերով, և ես բացառում եմ, որ այդ տեքստում որևէ կարևոր փոփոխություններ կկատարվեն: Ինչպես նաև՝ ո՞վ է ասում, որ Ռուսաստանը ցանկանում է այդ փոփոխությունն անել: Հենց Ռուսաստանը հիմնականում չի ցանկանում որևէ փոփոխություն անել տեքստում՝ հօգուտ Հայաստանի: Եթե ՌԴ-ն ցանկանար, վաղուց այդ հայտարարությունն արել էր: Հնդկաստանը, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ն, Կանադան ինչպես հստակ հայտարարեցին, որ եղել է ագրեսիա Ադրբեջանի կողմից, այդպես էլ կարող էր ՌԴ-ն անել, բայց չարեց, քանի որ այդպես չի համարում»,- նշում է նա:

Ստեփան Գրիգորյանը նկատում է՝ Զասի խոսքը, որ սահմաններին իրավիճակը լարված է, ճիշտ է, բայց այդ լարվածությունը նրանց ոչ սկզբունքային պահվածքի պատճառով է. «ՀԱՊԿ-ը, եթե ասեր, որ Ադրբեջանի կողմից ագրեսիա է եղել, նրանք իրենց ավել զգույշ կպահեին, բայց տեսնում են, որ արձանագրում չկա, շարունակում են նույն ագրեսիան պահպանել: Զասը չի ասում՝ մեր մեղքը կա դրա մեջ»:

Անդրադառնալով այս պայմաններում խաղաղության պայմանագիր կնքելուն՝ քաղաքագետը նշում է՝ եթե այդ պայմանագրի կնքման հարցում ուժեղ լինի ԱՄՆ-ի, Եվրամիության դերը, ապա այն կարող է կնքվել հաջող ու ունենալ արդյունք:

«Բայց, եթե այդ խաղաղության պայմանագրին պետք է միջնորդի Ռուսաստանը, ապա ես դրա կնքման շանսը չեմ տեսնում, քանի որ Ռուսաստանը խաղաղության նպատակ չունի: Հակառակը՝ ՌԴ-ն ցանկանում է, որ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև կոնֆլիկտը շարունակվի, որպեսզի ինքը կարողանա երկու պետությունների վրա խաղալ: Ռուսաստանի շահերից չի բխում, որ տարածաշրջանում կայունություն լինի: Ես համոզված չեմ, որ այդ խաղաղության պայմանագրի ստորագրումից հետո մեր տարածաշրջանում կայունություն է լինելու: Ադրբեջանը չի հրաժարվի իր հարցերը պատերազմով լուծել, քանի որ նրանց ախորժակը օր օրի ավելի է մեծանում»,- ասում է նա:

Վերջինիս պնդմամբ՝ տարածաշրջանում կայունություն կլինի միայն այն ժամանակ, երբ այստեղ մեծ դերակատարում ունենան ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան և Եվրամիությունը: