34 կետով մեղադրանք, առանց ձեռնաշղթաների, բայց աննախադեպ իրադարձություն. ինչ է հայտնի Թրամփի գործից

ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփին երեքշաբթի օրը երկու ժամով ձերբակալել են Նյու Յորքում, մինչ նրա դեմ պաշտոնական մեղադրանք կներկայացվի։ Դրանք վերաբերում են 2016 թվականի նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ նախկին պոռնոդերասանուհի Սթորմի Դենիելսին գումար վճարելու մեջ Trump Organization-ի ֆինանսական փաստաթղթերի կեղծման գործին։

Այսպիսով, Թրամփը դարձավ ԱՄՆ պատմության մեջ առաջին նախկին նախագահը, ում մեղադրանք է առաջադրվել քրեական հանցագործության համար։

Սույն գործի՝ ըստ էության քննությունը սպասվում է 2024 թվականի հունվարին։ Մեղադրանքների առաջադրումից հետո Թրամփը լքել է Նյու Յորքը և ինքնաթիռով  վերադարձել Ֆլորիդայում գտնվող իր կալվածք, որտեղից ժամանել էր նախորդ օրը։

20 րոպեի փոխարեն կալանք 2 ժամով

Երեքշաբթի օրը Թրամփը ժամանել է Մանհեթենի դատախազություն, որտեղ նրան պաշտոնապես ձերբակալել են։ Ամերիկյան դատավարական օրենսդրության մեջ կալանավորումը մեծ ժյուրիի որոշումից հետո մեղադրանք առաջադրելու պարտադիր մասն է: Այս դեպքում կալանավորումը չի նշանակում կալանքի տակ դնել։ Մեղադրյալը կալանքի տակ է մնում միայն մեղադրանքի առաջադրման ընթացքում։

Թրամփին ազատել են գրեթե բոլոր լրացուցիչ ընթացակարգերից՝ նրան ձեռնաշղթաներ չեն կապել, նրան չեն նկարել գործի նյութերի համար, իսկ մատնահետքերը նախապես են վերցվել։

Ի սկզբանե պաշտպանական կողմը ենթադրում էր, որ պաշտոնական ձերբակալությունը կտևի մոտ 20-30 րոպե։ Այնուամենայնիվ, այն հանվել է միայն երկու ժամ անց, երբ Թրամփին պաշտոնապես մեղադրանք է առաջադրվել Մանհեթենի դատարանում:

Վարկածներից մեկի համաձայն՝ ձերբակալությունը կարող էր ավելի երկար տևել, քանի որ Թրամփը յուրաքանչյուր մեղադրանքով խորհրդակցել է փաստաբանի հետ։ Մյուս կողմից, մշակվում էին անհրաժեշտ փաստաթղթերը, որոնք նույնպես պետք է հանձնվեն պետության իրավապահ մարմիններին։ Իսկ CNN-ը հայտնել է, որ այդ ժամին դատարանը սովորաբար ընդմիջում է ճաշի համար։ Միաժամանակ լրատվամիջոցներին թույլ չեն տվել հեռարձակել դատավարությունը։

Ինչում է մեղադրվում Թրամփը

Նյու Յորքի դատախազ Էլվին Բրեգի խոսքով՝ նախկին նախագահը կեղծել է ֆինանսական փաստաթղթեր՝ 2016 թվականի նախագահական ընտրությունների հետ կապված հանցագործությունները թաքցնելու համար։

Քննիչների տվյալներով՝ փաստաբան Մայքլ Քոհենը նախկին պոռնոդերասանուհի Սթորմի Դենիելսին վճարել է 130 հազար դոլար, որպեսզի նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում նա չտարածի տեղեկություն 2006 թվականին Թրամփի հետ իր ենթադրյալ կապի մասին։ Այդ ծախսերը այնուհետև փաստաբանին փոխհատուցել է Trump Organization-ը:

Մասնավորապես, Թրամփին մեղադրանք է առաջադրվել 34 կետով փաստաթղթեր կեղծելու մեջ, հետևում է մեղադրական եզրակացությունից։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել «առաջին աստիճանի ձեռնարկատիրական գրառումներ կեղծելու» մեջ՝ այլ հանցանք կատարելու նպատակով։ Թե ինչ «այլ հանցագործության» մասին է խոսքը՝ փաստաթղթում չի պարզաբանվում։

Միաժամանակ դատախազությունը մտադիր է Դենիելսին որպես վկա ներգրավել գործին։ Ամերիկյան լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ մեղադրանքներից յուրաքանչյուրը ենթադրում է առավելագույնը չորս տարվա ազատազրկում։

Գործով հաջորդ նախնական դատական նիստը նշանակվել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 4-ին, իսկ գործի՝ ըստ էության քննությունը կարող է սկսվել հաջորդ տարվա հունվարին։

Թրամփն իրեն մեղավոր չի ճանաչում

Թրամփը դատարանում ասել է, որ իրեն մեղավոր չի ճանաչում։ Սա նշանակում է, որ նախկին նախագահը գործարքի չի գնացել հետաքննության հետ, որը կենթադրեր  մեղքի ընդունում՝ պատժաչափի կրճատման դիմաց։

Դատավարությունից հետո Թրամփը լքել է Նյու Յորքը և մեկնել Ֆլորիդա, որտեղ գտնվում է նրա Մար-ա-Լագոյի կալվածքը։ Ինչպես նախկին նախագահը հանդիպումից հետո գրել է իր Truth Social սոցիալական ցանցում, նա թույլ չի տվել Նյու Յորքի դատարանի կողմից իրեն մեղադրած օրենքի խախտումները, ինչը նշանակում է, որ «քննելու գործ չկա»։

Երեքշաբթի երեկոյան, վերադառնալով Նյու Յորքից, Թրամփը Մար-ա-Լագոյում աջակիցների առջև ելույթ ունենալով ևս մեկ անգամ մեկնաբանել է մեղադրանքները։ «Պատմության մեջ առաջին անգամ ձախողված դատախազը մեղադրանք է առաջադրում ԱՄՆ նախկին նախագահին այն հիմքով, որ բոլոր իրավաբաններն ու վերլուծաբաններն ասում են, թե չկա», - ասել է Թրամփը:

Նա հավելել է, որ «սա դատ չէ, սա հետապնդում է», բացի այդ՝  Բրեգն առաջարկել է գործը լուծել արտադատարանական տարբերակով, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Նախկին նախագահը դեմոկրատներին մեղադրել է օրենքը 2024 թվականի նախընտրական քարոզարշավին միջամտելու համար օգտագործելու մեջ։

Թրամփի փաստաբան Թոդ Բլանշը հայտարարել է, որ հայցը քաղաքական է, և մեղադրանքները չեն հաստատվում փաստերով։

Իշխանությունների և հասարակության արձագանքը

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը, ինչպես ճեպազրույցում ասել է Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Կարին Ժան Պիերը, չի կենտրոնանում Թրամփին մեղադրանք առաջադրելու վրա, սակայն երկրի իշխանությունները պատրաստ են հնարավոր անկարգություններն դիմակայելուն:

Նյու Յորքի Մանհեթենի ստորին հատվածում՝ դատարանի շենքի մոտ, որտեղ մեղադրանք է առաջադրվել նախկին նախագահին, ցերեկը հանգիստ է եղել, և այդպես է մնացել նրա հեռանալուց անմիջապես հետո էլ։

Տեղում հավաքված Թրամփի աջակիցները չեն փորձել խախտել հասարակական կարգը, միայն նրանցից մի քանիսն են հատկապես բարձր բղավել նրա անմեղության մասին հայտարարություններ։ Երբ նախկին նախագահը դուրս է եկել դատարանի շենքից, նրանք սկսել են ցրվել։ Ցուցարարների մեջ արմատական շարժումների ներկայացուցիչներ չեն եղել:

Թրամփն աջակցություն է ստացել նաև իր կուսակիցներից։ ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Քևին Մաքքարթին մեղադրել է Բրեգին ԱՄՆ ընտրություններին միջամտելու փորձի մեջ և ասել, որ Կոնգրեսը նրան պատասխանատվության կենթարկի։ ԱՄՆ սենատոր և նախագահի նախկին թեկնածու Միթ Ռոմնին ասել է, որ «դատախազի կողմից լիազորությունների չարաշահումը վտանգավոր նախադեպ է ստեղծում քաղաքական հակառակորդների քրեական հետապնդման համար և խաթարում է հասարակության վստահությունը արդարադատության համակարգի նկատմամբ»: