Ախորժակները բացվել է.Ղարաբաղում փետրվարից խառն են լինելու

Փետրվարից ԼՂՀ-ում սկսվելու է նույն գործընթացը, որն ընթանում էր ՀՀ-ում մինչեւ դեկտեմբերի 6-ի հանրաքվեն:

ԼՂՀ վարչապետ, խորհրդարանական ամենամեծ՝ «Ազատ հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արա Հարությունյանն անցյալ տարեվերջին հայտարարել էր, որ դիմելու են Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանին՝ այնտեղ եւս սահմանադրական փոփոխություններ իրականացնելու համար: Արցախի «Ազգային վերածնունդ» կուսակցության նախագահ, ԼՂՀ ԱԺ պատգամավոր Հայկ Խանումյանը երեկ մեզ հետ զրույցում ասում էր, որ այնտեղ եւս փոփոխությունների մեխը իշխանության վերարտադրության ապահովումն է:

- Պարոն Խանումյան, ըստ ձեզ, ո՞րն է Արցախի Սահմանադրությունը փոխելու իրական նպատակը: Հայաստանում ոչ իշխանական ուժերը հայտարարում են, որ այստեղ դա արվեց իշխանության վերարտադրության համար: Արցախում նպատակը ո՞րն է:

- Արցախում պաշտոնապես գործընթաց չի սկսվել, սակայն կան խոսակցություններ, որ փետրվարից արդեն կսկսվեն քաղաքական խորհրդակցությունները գործընթացը սկսելու վերաբերյալ: Բայց մենք դեմ ենք որեւէ անձի համար Սահմանադրություն փոփոխելուն, ինչպես տեղի ունեցավ Հայաստանում: Ինչպես Հայաստանում, կարծում եմ, Արցախում նույնպես կառավարող էլիտաներին առավել շատ անհանգստացնում է այն հանգամանքը, որ նախագահը անընդմեջ 2 անգամից ավելի ընտրվելու իրավունք չունի, իսկ Սահմանադրության փոփոխությունը եւ խորհրդարանական կառավարմանն անցումը հնարավորություն է տալիս հիմնական գործող անձին՝ վարչապետին, նշանակվել կամ ընտրվել անընդհատ: Սա, կարծում եմ, գլխավոր մեխն է այս ամբողջ փոփոխությունների:

- Այսինքն, կարծում եք, Արա Հարությունյանի՞ համար է սա արվում՝ հաշվի առնելով, որ հենց իրենց ուժն է նախաձեռնողը:

- Ինքը չի նախաձեռնողը, բայց իրենց կուսակցությունը կողմ է: ՀՅԴ-ն էլ ավանդաբար կողմ է խորհրդարանական կառավարման մոդելին, բայց այսպիսի մի հանգամանք կա. չգիտեմ՝ ով է նախաձեռնում, ինչ ակնկալիքներ ունի, բայց հնարավոր է, փոփոխությունների ընթացքում տարբեր մարդկանց ախորժակները բացվեն: Ասենք, ինչո՞ւ Արա Հարությունյանը եւ ոչ Բակո Սահակյանը:

- Արա Հարությունյանը կուսակցություն ունի, Բակո Սահակյանը՝ ոչ:

- Դա խնդիր չէ, կարծում եմ, դա արագ լուծվող հարց է: Կարեւորը ցանկությունն է: Բայց շատ հաճախ սահմանադրական փոփոխություններ նախաձեռնող ուժերը մնում են այդ փոփոխությունների տակ: Այդպես եղել է, օրինակ, Վրաստանում: Այնպես որ, միշտ չէ, որ այդ փոփոխությունները աշխատում են փոփոխողի օգտին:

- Կարծում եք, այդտեղ կստեղծվի՞ նույն իրավիճակը, ինչ ՀՀ-ում: Նկատի ունեմ ոչ թե ըմբոստության իմաստով, գիտենք, այդտեղ մեծ հանրահավաքներ, ցույցեր չեն լինում, այլ՝ դեմ ուժերը ովքե՞ր են ու կհամախմբվե՞ն այդ փոփոխությունների դեմ:

- Նախ, չգիտենք, թե ինչ փոփոխություններ են լինելու, որպեսզի դեմն ու կողմը իմանանք: Հնարավոր է, իսկապես այսօր կարիք կա փոփոխությունների, սակայն նաեւ կարեւոր է, թե ինչ տեսքով է այդ Սահմանադրությունը լինելու: Հույս ունեմ, որ ՀՀ-ի տարբերակով չի լինելու, որովհետեւ դա անընդունելի է քաղաքական շատ ուժերի համար: Քաղաքական խորհրդակցությունները ցույց կտան, թե ինչ տեսքով է դա լինելու եւ այնուհետեւ կորոշվեն դեմն ու կողմը:

- Կարծես թե այս պահին «Շարժում-88»-ն ու «Ազգային վերածնունդն» են դեմ: Ճի՞շտ է տպավորությունը:

- Չեմ կարծում, օրինակ՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցությունը նույնպես ժամանակին կողմ չի արտահայտվել: Չգիտեմ, ժամանակի ընթացքում դիրքորոշումների ինչ փոփոխություն է եղել, բայց կան կուսակցություններ, որոնք կողմ են նախագահական համակարգին: Այսինքն, գործընթացը երբ սկսվի, հստակ դիրքորոշումներ կլինեն:

- Դուք ասացիք, որ Արա Հարությունյանը չի նախաձեռնողը, բայց իրենք են անընդհատ այդ մասին խոսել:

- Խոսել են, բայց նախաձեռնությունը մի քիչ այլ տեղից է: Նրանք միգուցե գաղափարի լոբինգ անողներն են:

- Ովքե՞ր են իրականում նախաձեռնության հեղինակները:

- Իրականում հասկանալի է, «Ազատ հայրենիք» կուսակցությունը, որպես խորհրդարանում ամենաշատ պատգամավորներ ունեցող ուժ, այդպիսի ցանկություն հայտնել է եւ այդպիսի գաղափար նետել է քաղաքական ասպարեզ դեռեւս Հայաստանում այդ գործընթացը սկսելուց առաջ: Եվ նորմալ է, երբ այդ քաղաքական ուժը ունի իր կարծիքը այդ խնդրի վերաբերյալ, բայց գործընթացը ֆորմալ առումով տարբերվում է:

- Այսինքն, հիմա ո՞ւմ համար է դա արվում՝ Արա Հարությունյանի՞, Բակո Սահակյանի՞:

- Երբ ընթացքը սկսվի, կերեւա: Ցանկացած ուժ, որը փոփոխություններ է նախաձեռնում, բնականաբար, ուզում է, որ իր համար անի: Բայց ես կարծում եմ, որ դա կարող է բոլորովին այլ ընթացք ունենալ, քան նախաձեռնողների ցանկությունն էր:

- Խոսվում էր Արկադի Ղուկասյանի վերադարձի մասին, հնարավո՞ր է՝ այս փոփոխությունների առիթն օգտագործի:

- Ես չգիտեմ Ղուկասյանի ներգրավվածության աստիճանը, ես իրեն չեմ նկատում Արցախի քաղաքական կյանքում: Այն, որ հնարավոր է Ղուկասյանը փորձի վերադառնալ՝ հիմնվելով կուսակցություններից մեկի վրա, հնարավոր է, բայց ես նման բան չեմ նկատում:

- Բայց այն, որ այդ փոփոխությունները կլինեն, կարծես թե ակնհայտ է դառնում ու միանշանակ:

- Այո: Բայց պետք չէ ինտրիգներ փնտրել: Ցանկություն հայտնողը «Ազատ հայրենիք» կուսակցությունն է, եւ գտնում եմ, որ դա անում են կոնկրետ անձի համար՝ նրա իշխանությունը հարատեւ դարձնելու՝ ենթադրելով, որ գլխավոր գործող անձը դառնալու է վարչապետը, բայց չեմ բացառում տարբերակներ, որ քաղաքական դաշտի այլ խաղացողներ նույնպես կփորձեն այդ փոփոխությունները օգտագործել իրենց շահերի համար եւ նույնպես մնալ իշխանության, օրինակ, ներկայիս նախագահ Բակո Սահակյանը:

- Այդքան հեշտ է նոր կուսակցություն ստեղծե՞լը, թե՞ որեւէ այլ կուսակցության մեջ կմտնի:

- Այս պահին նման բան չկա, բայց Սերժ Սարգսյանն էլ 2006-ին դարձավ ՀՀԿ ղեկավարը եւ տեղի ունեցավ այն, ինչ տեղի ունեցավ: Ուզում եմ ասել, նման սցենարներ չպետք է բացառել: