Սահմանադրական փոփոխության 1-ին ծիծեռնակը. թաղային հեղինակությունները դիվերսիֆիկացվել են

Խորհրդարանը նախօրեից արտահերթության կարգով քննարկում է Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները: Ինչպես հայտնի է ԸՕ շուրջ պատմական համաձայնություն է ձեռք բերվել խորհրդարանական 5 կուսակցությունների միջեւ, որոնց 4+4+4 ձեւաչափով քննարկումները սեպտեմբերին ավարտվեցին համապատասխան համաձայնագրի ստորագրմամբ: Այս փաստը, սակայն, չխանգարեց, որ ԸՕ-ին նվիրված քննարկումները Ազգային ժողովում բուռն ընթացք ստանան:

Պատճառն այն է, որ անցած ՏԻՄ ընտրությունները խորը հիասթափություն են պատճառել այն խորհրդարանական կուսակցություններին, որոնք ընտրական գործընթացների շուրջ «բարիշել» էին իշխող մեծամասնության հետ եւ ակնկալում էին, որ դրանից հետո ընտրությունները գոնե իրենց համար պետք է անցնեն ճիշտ այնպես, ինչպես նկարագրում են հանրապետականներն իրենց գեղեցիկ ելույթներում: Այս տրամաբանությամբ, եթե ՀՀԿ-ականների ելույթների Հայաստանն ունենայինք, ապա վերջին ՏԻՄ ընտրություններում ՀՀԿ-ն Գյումրի քաղաքի իշխանությունը պետք է զիջեր ԲՀԿ-ին, իսկ Վանաձորինը`ԲՀԿ, ԼՀ եւ ՀՎ կոալիցիային:

Եվ երեկ Նաիրա Զոհրաբյանը զարմանում էր, թե ինչու այդպես չեղավ, չէ որ խոսքը ընդամենը քաղաքային իշխանության մասին է: «Ինչու է ձեզ թվում, որ միայն  Բալասանյանը կամ ձեր մյուս թեկնածուն կարող են լավ մենեջմենթ իրականացնել, թողնեիք՝ թող Վանաձորում Քրիստ Մարուքյանը դառնար քաղաքապետ»,- ասում էր Զոհրաբյանը: Մյուս կուսակցությունների ներկայացուցիչների ելույթները նույն տրամաբանության մեջ էին. ՏԻՄ ընտրությունները ցույց տվեցին, որ իշխող վերնախավը մի բան ասում է խորհրդարանի ամբիոնից եւ տարբեր ձեւաչափերով քննարկումների ժամանակ, մեկ այլ բան անում իրական կյանքում, բուն ընտրությունների ժամանակ:

Այս բոլոր քաղաքական մեղադրանքներին պատասխանեց ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանը: Որքան էլ տարօրինակ է, անցած ՏԻՄ ընտրություններից ՀՀԿ-ն նույնպես հիասթափված է: Օրինակ, Վահրամ Բաղդասարյանը դժգոհ է, որ ԲՀԿ-ի եւ նախկին ՕԵԿ-ի ավագանիների ցուցակները կազմված չեն եղել քաղաքական դեմքերից: Նա խոսեց տարբեր անձերի (թաղային հեղինակությունների) մասին, ովքեր այսպես թե այնպես որոշակի ձայներ ունեն իրենց քաղաքներում եւ սույն կուսակցություններին մեղադրեց նման մարդկանց իրենց ցուցակներում ընդգրկելու համար իսկական մարդաորս կազմակերպելու մեջ:

Բաղդասարյանը դժգոհ է նաեւ, որ ընդդիմադիրները ընտրություններից շատ առաջ գաղափարական հենքի վրա չեն միավորվում, այլ փորձում եմ մի ժամվա, մեկ օրվա կամ մեկ ամսվա «ամուսնություններով» մոլորեցնել հանրությանը: «Քաղաքական աղտոտված ձեռքերը հեռու պահեք լոռեցիներից»,- հորդորեց ծագումով լոռեցի Վահրամ Բաղդասարյանը ԲՀԿ-ին, ԼՀ-ին եւ ՀՎ-ին, որոնք փորձում են գտնել այն չորս ավագանիներին, ովքեր իրենց ձայնը տվեցին ՀՀԿ թեկնածուին:

Նա չմոռացավ նաեւ այս ուժերի ճակատին նետել, որ նրանք երբ պետք է՝ ոչ իշխանական ուժ են, երբ պետք է՝ իշխանական ուժ են, երբ պետք է` կիսաիշխանական են: «Մի հատ կողմնորոշվեք` ընդդիմություն եք, թե ոչ»,- ասաց նա: Բաղդասարյանը երեսով տվեց նաեւ ընդդիմադիրներին, որ նրանք միմյանց հասցեին ինչ-ասես ասում են, հետո ՀՀԿ-ն ստիպված է լինում հաշտեցնել եւ այլն: Ընդդիմադիր ուժերն իհարկե դեռ չեն հասել քաղաքական այն բարձր մշակույթին, որի կրողն է Վահրամ Բաղդասարյանի հարազատ կուսակցությունը: Այստեղ քաղաքական հակառակորդին հրապարակային հայտարարում են չարիք, նվաստացուցիչ մականունն են հիշեցնում, սպառնում են քրեական հետապնդմամբ, եւ այսպիսով ուժի դիրքերն օգտագործելով նրան սանձելուց հետո, կրկին հաշտվում են կարծես ոչինչ չէր էլ եղել:

ՀՀԿ-ում առհասարակ գտնում են, որ իրենց գեղեցիկ ելույթներում արտացոլվող նոր քաղաքական համակարգին կյանքում միայն մի դետալ է պակասում` ընդդիմությունը: Իրենք ամեն ինչ անում են քաղաքական նոր մշակույթի ձեւավորման համար` համապատասխան փոփոխություններ Սահմանադրությունում, համապատասխան փոփոխություն ԸՕ-ում, սակայն ընդդիմադիր ուժերը չեն կարողանում մեկ գաղափարի շուրջ միավորվել եւ իշխանության համար դառնալ արժանի մրցակից եւ հակակշիռ ուժ: Եթե հավատանք Վահրամ Բաղդասարյանի անկեղծությանը, նման ընդդիմությունը արդեն երկար ժամանակ իշխանության համար երազանքի նման մի բան է դարձել:

Գուցե եւ հավատայինք, եթե չլիներ մի փոքրիկ հանգամանք, որի մասին երեկ նաեւ Բաղդասարյանը հիշատակեց: Նա երեկ սրտի կսկիծով արձանագրեց, որ ԲՀԿ-ն եւ ՕԵԿ-ը ՏԻՄ ընտրություններում որոշակի ձայներ են հավաքել իրենց աճեցրած մարդկանց շնորհիվ, ովքեր ընդգրկվել են այս կուսակցությունների ավագանու ցուցակներում: Խոսքը բնականաբար քաղաքական դեմքերի մասին չէ, այլ նրանց, ովքեր, օրինակ, 4-5 հազար ձայն ունեն իրենց քաղաքում: Այլ կերպ ասած` թաղային հեղինակությունների, որոնց, ինչպես Վահրամ Բաղդասարյանը անկեղծորեն խոստովանեց, ՀՀԿ-ն է աճեցրել: Եվ քանի որ նրանք բոլորը չէին կարող տեղավորվել ՀՀԿ ավագանու ցուցակում, մի մասը հայտնվեցին ԲՀԿ-ի եւ ՕԵԿ-ի ցուցակներում՝ այդպիսով նրանց որոշակի ձայներ բերելով:

Սա ՀՀԿ-ին իհարկե մեծ ցավ է պատճառում. իրենց տարիների քրտնաջան աշխատանքի արդյունքը, իրենց աճեցրած թաղային հեղինակությունները ձայն են բերում այլ քաղաքական ուժերի: Գոնե այսքանից հետո այդ քաղաքական ուժերը ՀՀԿ-ին արժանի գաղափարական եւ միասնական ընդդիմություն լինեին: Նման ընդդիմություն աճեցնելու համար, արձանագրենք, ՀՀԿ-ի ինտելեկտուալ բազան դեռ շատ փոքր է: Վերջին 15 տարում նրանց հաջողվել է աճեցնել թաղային հեղինակություններ, ընտրակեղծարարներ, օլիգարխներ, կոռուպցիոներներ: Ընդդիմության հարցում էլ, իհարկե, տասնյակ փորձեր եղել են, սակայն բոլորը առայժմ լիակատար ձախողմամբ են ավարտվել: Մեկ-մեկ նկատելի է, որ ՀՀԿ-ականները անկեղծորեն սրտնեղում են այս իրավիճակից, բայց, կարծում ենք, չարժե հուսահատվել, քրտնաջան աշխատելու դեպքում ի վերջո ՀՀԿ-ին կհաջողվի նաեւ իրենց երազանքների ընդդիմությունն աճեցնել:

Իսկ եթե ավելի լուրջ, ապա Հայաստանը երեւի աշխարհի այն եզակի պետությունն է, որտեղ ընտրություններից հետո դեռ երկար ժամանակ հիասթափված են լինում բոլորը` ընտրություններին մասնակցած եւ չմասնակցած քաղաքական ուժերը, պարտվողները, հաղթողները եւ իհարկե` ընտրողները: