Պուտինի պլանը. Ադրբեջանը հող կստանա, Հայաստանը` խաղաղություն, ինքն էլ` Ադրբեջանին ԵՏՄ-ում

Իլհամ Ալիեւը իր երկրի անկախության 25-ամյակի առիթով մեծ հարցազրույց է տվել «Ռուսաստանն այսօր» միջազգային լրատվական գործակալության գլխավոր տնօրեն Դմիտրի Կիսիլյովին, որտեղ մի շարք հայտարարություններ է արել Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հակամարտության համատեքստում:

Նախորդ շաբաթ նա իր երկրի կառավարության նիստում ասել էր, թե փակ դռների ետեւում Ադրբեջանին ճնշում են ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը: Փորձագետները գնահատեցին, որ Ալիեւը խոսում էր  Արեւմուտքի`մասնավորապես ԵԱՀԿ-ում համանախագահող ԱՄՆ-ի եւ Ֆրանսիայի ճնշումների մասին: Կիսիլյովին տված հարցազրույցում Ալիեւն ասում է, որ Ադրբեջանը երբեք չի ճանաչի Ղարաբաղի անկախությունը եւ Ինքնավար հանրապետության կարգավիճակն այն առավելագույն փոխզիջումն է, որն ընդունելի է Ադրբեջանի համար:

Իր երկրում Ալիեւը գանգատվում է Արեւմուտքի ճնշումներից, ռուսական միջավայրում հայտարարում է, որ չի տրվելու այդ  ճնշումներին: Այս իրավիճակը բնորոշ է աշխարհաքաղաքական ներկա իրավիճակին: Բայց նաեւ մտահոգիչ հարց է առաջանում. արդյոք սա նշանակո՞ւմ է, որ ՌԴ-ն չի ճնշում Ադրբեջանին ճանաչել Ղարաբաղի անկախությունը: Կամ ի՞նչն է հիմք տալիս Ալիեւին նման ոչ կոմպրոմիսային, կոշտ հայտարարություն անել ռուսական եթերից:

Այս հարցերը հիմա կարեւոր են, որովհետեւ ապրիլյան պատերազմից հետո ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում Ռուսաստանի դերակատարությունը փոխվել է. Ռուսաստանը ներկայում Մինսկի խմբի աշխատանքները համակարգողի ֆունկցիա է իրականացնում: Մինչեւ ապրիլյան պատերազմը ՄԽ-ում համանախագահող երեք երկրները` ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան եւ Ռուսաստանը, ինչպես հայտնի է, հավասար պարտականություններ, իրավունքներ եւ անելիքներ ունեին: ՌԴ-ն, սակայն, յուրաքանչյուր առիթ օգտագործում էր՝ ցույց տալու համար, որ ինքն ավելի մեծ դերակատարում եւ ազդեցություն ունի կոնֆլիկտի մեջ ներքաշված երկրների վրա:

Եվ ահա պատերազմից հետո ընդհանուր համաձայնությամբ, թեեւ ոչ ֆորմալ, ՌԴ-ին իր առավելությունն ավելի ազատորեն օգտագործելու հնարավորություն է տրվել, ինչը հավանաբար կրկին պայմանավորված  է աշխարհաքաղաքական այլ գործընթացներում ՄԽ երկրների խճճված հարաբերություններով: Այս պայմանավորվածությունն է պատճառը, որ Սանկտ Պետերբուրգի հանդիպումից առաջ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահողները հայտարարեցին, թե իրենք կապ չունեն այդ հանդիպման հետ:

Նրանք պարզապես լավ չէին հասկացել իրենց ղեկավարների որոշման դետալները` թյուրիմացաբար մտածելով, որ դա նշանակում է, թե իրենք պետք է մի կողմ քաշվեն: Այնինչ, խոսքը ոչ թե ՄԽ համանախագահների աշխատանքներին զուգահեռ աշխատանքներ տանելու մասին է, այլ հենց Մինսկի խմբի աշխատանքները համակարգելու եւ ավելի մեծ նախաձեռնողականություն ցուցաբերելու: Եվ այս պայմաններում չափազանց կարեւոր է, թե Ռուսաստանն ինչ պատկերացումներ ունի խնդրի կարգավորման տարբերակների հարցում:

Արդեն նշել ենք, որ Սանկտ Պետերբուրգում խոսք է եղել Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգության գոտին հանդիսացող տարածքներից հայկական զորքերի դուրսբերման մասին: Երեք նախագահների համատեղ հայտարարությունում նույնիսկ փաստում են, որ այս  հարցում փոխըմբռնում է եղել, բնականաբար՝ կոնկրետության մեջ չմտնելով: Հիմա հարց է առաջանում, երբ Սանկտ Պետերբուրգում քննարկել են հայկական զորքերի դուրսբերման հարցը, ո՞րն է համարվել դրա դիմաց ադրբեջանական կողմի քայլը:

Վլադիմիր Պուտինը երկու օր առաջ կրկին հայտարարեց, որ ղարաբաղյան հարցը քննարկվում է փոխզիջումների համատեքստում: Մինչեւ հիմա խոսվում էր «տարածքներ կարգավիճակի դիմաց» փոխզիջման մասին: Բայց Սանկտ Պետերբուրգի հանդիպումից հետո հնչած հայտարարությունները, այդ թվում՝ Կիսիլյովի հարցազրույցում Ալիեւի հայտարարությունը,  հիմք են տալիս պնդելու, որ այնտեղ բոլորովին էլ փոխզիջման այս տարբերակը չի քննարկվել: Այդ դեպքում, ինչ պետք է ստանա հայկական կողմը տարածքների վերադարձի դիմաց:

Չի բացառվում, որ Սանկտ Պետերբուրգի հանդիպմանը քննարկվել է հետեւյալ տարբերակը. հայկական զորքերը դուրս են գալիս ազատագրված տարածքներից, դրա դիմաց ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքը վերազինվում է ուժի կիրառումը  կանխարգելող ժամանակակից տեխնիկական միջոցներով, գումարած խաղաղապահներ, գումարած մեծ թվով եւ լիազորություններով ԵԱՀԿ դիտորդներ: Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցում ստատուս քվո է հաստատվում: Այս տարբերակը կարող ենք պայմանականորեն կոչել «տարածքներ ստատուս քվոյի դիմաց»0:

Հայկական կողմի վերջին տարիների գործողությունները ուղղված են միայն մեկ բանի` Ղարաբաղյան հակամարտությունում ստատուս քվոյի ամրապնդմանը: Ադրբեջանական կողմը, հակառակը, ամեն ինչ անում է ստատուս քվոն ճեղքելու համար, եւ ապրիլյան պատերազմի հիմնական նպատակը հենց սա էր: Միջազգային հանրության փորձերը` ԼՂ հարցը կարգավորել երկու հիմնարար սկզբունքների` պետությունների տարածքային ամբողջականության եւ ազգերի ինքնորոշման իրավունքի համատեղմամբ, երկու տասնամյակից ավելի  հաջողությամբ չի պսակվում: Բայց եթե վերջին 20-25 տարում ոչ ոքի չէր խանգարում ԼՂ սառեցված հակամարտությունը, ապա հիմա իրավիճակ է փոխվել:

Այն հակամարտությունը, որ տարիներ շարունակ օգնում էր Ռուսաստանին այս տարածաշրջանը պահել իր ազդեցության գոտում, հիմա խոչընդոտում է նույն այս տարածաշրջանի հետ կապված Ռուսաստանի հավակնոտ ծրագրերի իրականացմանը: Մյուս կողմից, վերջին պատերազմը լուրջ հարված էր Մինսկի խմբի հեղինակությանն ու գործունեությանը: Մինսկի խմբի երկրների ղեկավարների պայմանավորվածության հիմքում հակամարտությանը նորովի մոտենալու եւ ավելի ռեալիստական լուծումներ առաջարկելու անհրաժեշտությունն է: Ինչն էլ փորձում է անել Ռուսաստանը:Վերջինիս առաջարկած տարբերակով պետք է բոլոր կողմերը գոհ մնան: Ադրբեջանը հողեր կստանա, Հայաստանը` խաղաղություն, ապաշրջափակում, Ռուսաստանը` ԵՏՄ կազմում Ադրբեջանին ընդգրկելու եւ կառույցը ընդլայնելու հնարավորություն:

Կիսիլյովի հարցազրույցում Ալիեւի խոսքից  հատուկ ուշադրության են արժանացել նաեւ ԵՏՄ-ի վերաբերյալ հատվածները: Նա չի բացառել, որ իր երկիրը կարող է մի օր ցանկանալ ԵՏՄ կազմ մտնել, սակայն նշել է, որ դրա համար լուրջ շահագրգռություն պետք է ունենա: Այս ամենն, իհարկե, ընդամենը վարկած է, որ ներկայացրինք ընդհանուր գծերով: Առաջիկայում տեղի ունեցող գործընթացներից պարզ կլինի՝ որքանով է այն մոտ իրականությանը եւ որքանով` ոչ:

Տպել
8241 դիտում

Սև լիճ տեղանքում ադրբեջանական գործողություններն անհանդուրժելի են, դա ոտնձգություն է ՀՀ տարածքի նկատմամբ. Նիկոլ Փաշինյան

Շնորհակալություն, որ անաչառ եք. Շիրակի մարզպետն ամփոփեց աշխատանքային 100 օրը

Արբեջանական զինվորականների ներկայությունը Սև լճի տարածքում կոպտորեն խախտում է ՀՀ սահմանային բնակիչների իրավունքները․ ՄԻՊ

ВАЗ 2107 մակնիշի ավտոմեքենան մխրճվել է ՊՆ-ին պատկանող բեռնատարի մեջ․ կան վիրավորներ․ Shamshyan

Գազայում ավերվել է 16-հարկանի երկնաքերը. պաղեստինա-իսրայելական հրթիռակոծությունները չեն դադարում (տեսանյութ, լուսանկար)

Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունենում Անվտանգության խորհրդի նիստ

Տավուշում հանգիստ է․ Ստյոպա Սաֆարյանը գտնվել է «թուրքի պոստից» 300-500 մետր հեռավորության վրա

Ոսկեպար-Բաղանիս-Ոսկեվան սահմանային հատվածում կրակահերթեր տեղի չեն ունեցել. Info chechk

Դուք վստա՞հ եք, որ վառելիք չկար. եթե «Երեւանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ն պարտքը չտա, «ՍԻՓԻԷՍ ՕԻԼ» ՍՊԸ-ն կդիմի դատարան

Սյունիքի մարզպետարանը հորդորում է մարզպետին չվերագրել խոսքեր, որոնք իրականում նա չի ասել

Հայտնի են Չեմպիոնների լիգայի և Եվրոպայի լիգայի եզրափակիչների մրցավարական կազմերը

Նիկոլ Փաշինյանը դատապարտելի է համարել Ադրբեջանի կողմից եռակողմ հայտարարությունների խախտման փորձերը

Սերգեյ Շոյգուն բանակցություններ է վարել Հայաստանի պաշտպանության նախարարի հետ

Երկրորդ զորամիավորումում մեկնարկել են հրամանատարաշտաբային զորավարժություններ

Աչքերս փակ, թե բաց, միշտ բարի լույս եմ ասելու իմ քաղաքին. Գյումրին հրաժեշտ տվեց Հասմիկ Կիրակոսյանին (լուսանկարներ)

Ադրբեջանցիների կողմից մեր ջուրը թունավորելու մասին լուրերը կեղծ են. Սիսիանի ԲԿ տնօրենը՝ վարակի հարյուրավոր դեպքերի մասին

ՄԻԵԴ Մեծ պալատը կքննի Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ բողոքները

Ծանրամարտի երիտասարդների աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի 7 ներկայացուցիչ հանդես կգա

Արարատ Միրզոյանի գլխավորած պատվիրակությունը հանդիպել է Լիտվայի վարչապետ Ինգրիդա Շիմոնիտեին

Կառավարությունը ԱԱԾ-ին Կապանում եւ Գորիսում հողամասեր կհատկացնի պաշտպանության ամրապնդման համար

Քիչ առաջ եմ իջել Սեւ լճից. ադրբեջանցիները մտածված եկել, սահմանը խախտել են, հիմա պիտի գնան իրենց տեղերը. Սյունիքի մարզպետ

«Ձեր ներկայությունը մեզ ուժ է տալիս». քաղաքապետը Աղվան Չատինյանին հանձնել է Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչումը

Հայաստանի և Վրաստանի ԱԳ նախարարներն անդրադարձել են տարածաշրջանային անվտանգության և փոխկապակցվածության հարցերի

«Դոն Պիպոյի» թիկնապահի սպանության գործով խուզարկություն Այգեշատի գյուղապետի տանը, հայտնաբերվել է թմրանյութ.shamshyan.com

Ժողովուրդը պետք է հստակ ասի «ոչ» բոլոր ժամանակներում երկիրը ապականած և ապագան վիժեցրած ուժերին․ Նորայր Նորիկյան

5-րդ զորամիավորումում հայտարարվել է ուսումնական տագնապ․ ՊՆ

Քաղաքական հայտ ներկայացրած բանդան պետության ներսում կազմակերպված մեդիաօպերացիա է իրականացնում ժողովրդի դեմ. Հովհաննիսյան

Առաջարկվում է աշխատողին արձակուրդ տրամադրել նաեւ մինչեւ վեց ամիս լրանալը, արձակուրդ չտրամադրելու դեպքում տուժանք վճարել

Տիգրան Ուրիխանյանը և Արա Աբրահամյանն այսօր հուշագիր կստորագրեն․ Աբրահամյանը «Ալյանս» կուսակցության ցուցակո՞ւմ կլինի

Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին Տիգրան Ավինյանի հետ այցելել է Ծիծեռնակաբերդ

ԶՈՒ ԳՇ պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցել է զորավարժության նախապատրաստման բանակցություններին

Կենտրոն վարչական շրջանը ղեկավար չունի. թաղապետին փոխարինողը ձերբակալված է, իսկ թաղապետն արձակուրդից չի վերադառնում

Մեղրաձոր համայնքի նախկին ղեկավարը չարաշահել է պաշտոնեական դիրքը․ քրեական գործն ուղարկվել դատարան

Առկա ամբողջ արտադրանքը կարտահանվի ԱՄՆ. Վահան Քերոբյանն այցելել է չրագործական ընկերություն և պիստակի այգի

Հայաստանի հետ սահմանին ադրբեջանցի է պայթել ականի վրա

Հայ-վրացական գործընկերությունը մեր տարածաշրջանում կայունության ապահովման կարևորագույն երաշխիքներից է. Նիկոլ Փաշինյան

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորումը» ներկայացնում է նոր նախագիծ՝ Reforms.am կայքը

Արա Այվազյանն իր ռուս գործընկերոջը տեղեկացրել է Հայաստանի պետական սահմանին տեղի ունեցած վերջին միջադեպի մասին

Պետք է աջակցենք իրար մեր պետությունների զարգացումն ապահովելու գործում. Փաշինյանի և Ղարիբաշվիլիի առանձնազրույցը

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության Շիրակի մարզային շտաբը կղեկավարի Շիրակի մարզպետը. ի՞նչ պահանջներ են առաջադրված