820 տեղ, 850 կալանավոր. «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում կալանավորները շարունակում են հերթո՞վ քնել

Հայաստանի ՔԿՀ-ներում գերբեռնվածությունը շարունակում է լուրջ խնդիր մնալ. «Մեդիա կենտրոնում» հրավիրված քննարկմանն այսօր այդ մասին հայտարարեց ՔԿՀ-ներում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող դիտորդական խմբի դիտորդ, իրավաբան Ռոբերտ Ռեւազյանը:

Դիտորդը, հատկապես, ընդգծեց «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում գոյություն ունեցող վիճակը. ««Նուբարաշենի» գերբնակեցումը 2016 թվականին լուծված չի եղել: Խցերը նախատեսված են 8 անձի համար առավելագույնը, բայց 10 անձ է պահվում: Մարդիկ հերթով են քնում, մահճակալները քիչ են, շատերը չեն ուզում բարձրաձայնել, որովհետեւ գիտեն՝ մահճակալներ են բերվելու, իրենց շարժը սահմանափակվի»,- ասաց Ռեւազյանը:

Վերջինս, սակայն 2016-ի համար ամենակարեւոր խնդիրը համարեց դիտորդական խմբի աշխատանքները խոչընդոտելը: Ըստ նրա՝ դա մի քանի տարով հետ է գցում այն բարեփոխումները, որ փորձ են արվում իրականացնել:

«Դիտորդական խումբը գործում է 2004 թվականի եւ չէր եղել դեպք, որ կալանավորված անձի մոտ խումբը չկարողանա մտնել: Նույնիսկ 2008-ի մարտի 1-ի դեպքերով նման սահմանափակումներ չեն եղել: Այս տարի դա համատարած էր՝ հատկապես այն գործերի պարագայում, որոնց վերաբերյալ քննիչն արգելանքի որոշում է կայացրել: Տեսակցությունների արգելափակումները սկսվեցին քաղաքական հնչեղություն ունեցող գործերով. այդտեղից պարզ էր, որ հատուկ հրահանգ է տրված: Սա այն դեպքում, երբ ձերբակալվածների եւ կալանավորվածների վերաբերյալ օրենսդրական ակտերում հստակ ասվում է, որ դիտորդներն անարգել պետք է մուտք ունենան կալանավորների մոտ»,- ասաց Ռեւազյանը՝ ընդգծելով, որ արգելքները վերաբերում են Ժիրայր Սեֆիլյանին, Վահան Շիրխանյանին եւ, ընդհանրապես, «Սասնա ծռերին» առնչվող բոլոր գործերին:

ՀՀ ԱՆ Քրեակատարողական վարչության կազմ-վերլուծական եւ միջազգային համագործակցության բաժնի պետ Հայկ Քոչինյանը, որ մասնակցում էր քննարկմանը, հայտարարեց, թե դիտորդական խմբի աշխատանքները խոչընդոտելը նման կերպ ներկայացնելը ժամանակավրեպ է: Քոչինյանն ասաց, որ եւ ՔԿ վարչությունը եւ Արդարադատության նախարարն այդ կապակցությամբ պարզաբանմամբ են հանդես եկել, ներկայացվել են այն օրենսդրական հիմքերը, որոնց հիման վրա քրեակատարողական ծառայությունն իրավունք չունի թույլ տալ այն անձի հետ տեսակցություն, եթե վարույթն իրականացնող մարմինն արգելելու որոշում է կայացրել:

Խոսելով քրեակատարողական հիմնարկների գերբեռնվածության մասին՝ Քոչինյանը խճճեց ամեն ինչ: Նա նախ ասաց, որ այդ խնդիրը 2016-ին վերացել է, ապա երբ լրագրողներից մեկը հիշեցրեց Արդարադատության նախարարի օրերս արած հակառակ հայտարարության մասին՝ հավելեց.
«Փորձում եք պրովոկացիոն հարց ներկայացնել: Արդարադատության նախարարը հստակ ներկայացրել է թվերը, որ լրակազմով «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում նախատեսվում է 820 անձի տեղ, բայց պահվում է ավելին: Բայց դա չի նշանակում, որ օրենսդրական չափանիշների առումով գերբեռնվածություն առկա է»:

Բաժնի պետը պարզաբանեց, որ որոշ խցերում գերբեռնվածություն առաջանում է այն պարագայում, երբ որեւէ կալանավորի նրա անվտանգությունից կամ այլ պատճառներից ելնելով տեղափոխում են մեկ այլ խուց, որտեղ արդեն տեղ չկար:

Չնայած սրան՝ լրագրողների հարցին ի պատասխան նա խոստովանեց, որ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում այսօր 820 թույլատրվածի փոխարեն 850 կալանավոր կա: «Թվայինով այո, գերբեռնված է այսօր»,- ի վերջո ընդունեց Քոչինյանը:

Անդրադարձ եղավ նաեւ քրեակատարողական հիմնարկներում բուժսպասարկման նոր հայեցակարգի ներդրմանը, որի մասին երեկ Կառավարության նիստում խոսեց Արդարադատության նախարարը: Հիշեցնենք, որ այդ հայեցակարգով նախատեսվում էր նաեւ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի փակում կամ վերակազմակերպում՝ հաշվի առնելով բնակության վայրերին դրա մոտ գտնվելը, կադրային, տեխնիկական հագեցվածության պակասը եւ այլն:

Քոչինյանը շեշտեց, որ միջազգային չափորոշիչներով ՔԿՀ-ներում պահվող անձին պետք է տրամադրվի այնպիսի բուժում, ինչպիսին ազատության մեջ գտնվող անձանց: Հարցին՝ արդյո՞ք ՔԿՎ վարչակազմն ընդունում է, որ մինչ այժմ այդպես չի եղել՝ Քոչինյանը պատասխանեց.

«Քրեակատարողական ծառայությունը չի թաքցնում, որ կան խնդիրներ եւ իրականացնում է օրենսդրական նախաձեռնություններ՝ բացը շտկելու համար: Հայաստանում գործող 12 ՔԿՀ-ներում 2016-ին ամբուլատոր բուժսպասարկում իրականացնող ծառայողները սպասարկել են 87 հազար կալանավորված անձանց, 1200 դեպքով մարդիկ տեղափոխվել են քաղաքացիական հիվանդանոց (դա 500-ով ավելի է, քան 2015 թվականին), 1500 անգամ ստացիոնար բուժօգնություն է իրականացվել (ինչը 300-ով ավելի է, քան 2015-ին): Նման պարագայում ասել, որ ոչ պատշաճ է՝ ճիշտ չէ»: