Մեդվեդեւի գրիպը կարող է Պուտինին էլ համակել. Սարգսյանի մոսկովյան այցը վտանգվա՞ծ է

Սերժ Սարգսյանը երկօրյա աշխատանքային այցով Մոսկվայում է: Այսօր նա հյուրընկալվել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտում, որտեղ նաեւ արդեն ելույթ է ունեցել: Վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդեւի հետ հանդիպումը չեղարկվել է, որովհետեւ, ինչպես Վլադիմիր Պուտինն է հայտնել կառավարության անդամներին, Մեդվեդեւը գրիպ է:

Գրիպը երբեմն նաեւ քաղաքականացված է լինում: Օրինակ, ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հետ արդեն մի քանի անգամ տարբեր առիթներով հանդիպած Դմիտրի Մեդվեդեւը կարող էր գրիպի պատրվակով բոյկոտել Սերժ Սարգսյանին: Կարծում ենք, սակայն, սա այդ դեպքը չէ, Մեդվեդեւը իսկապես վիրուս է վերցրել:

Վլադիմիր Պուտինի հետ Սերժ Սարգսյանի հանդիպումը կկայանա վաղը, եթե իհարկե Մեդվեդեւի վիրուսը այս գիշեր Պուտինին էլ չհամակի:

Վերջին անգամ Սարգսյանն ու Պուտինը հանդիպել են անցյալ օգոստոսին: Դա այն հանդիպումն էր, որի ժամանակ, ըստ Սերժ Սարգսյանի, տեղի է ունեցել ղարաբաղյան հարցով վերջին լուրջ խոսակցությունը: Այսինքն վաղը Սարգսյանի եւ Պուտինի զրույցը սկսվելու է այն կետից, որ կետի վրա ընդհատվել էր օգոստոսի 10-ին:

Այս վեց ամսվա ընթացքում ռուսական կողմը ամեն ինչ արեց, որպեսզի ընդհատված խոսակցությանը վերադարձ այլեւս չլինի, բայց թերեւս հայ-ռուսական հարաբերությունների երկարամյա պատմության մեջ առաջին անգամ արդյունքի չհասավ:

Անհրաժեշտ էր, որպեսզի Հայաստանը վերադառնա ԼՂ բանակցությունների սեղանի շուրջ, ինչի նպատակով ՀՀ-ի նկատմամբ օգտագործվեց դիվանագիտական եւ ռազմական ճնշումների լայն փաթեթ: Սակայն դրանք ձախողվեցին, եւ ի վերջո Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Էլմար Մամեդյարովը անցյալ շաբաթ Մոսկվայում անձամբ հայտարարեց, որ ԼՂ հարցով բանակցությունները կասեցված են:

Սա իհարկե տպավորիչ արդյունք է: Տպավորիչ է նաեւ այն ամբողջ պրոցեսը, որը պաշտոնական Երեւանը բավականին ճշգրիտ վարեց՝ հանգեցնելով նման արդյունքի: Գագաթնակետը մոսկովյան այցի նախաշեմին բրյուսելյան այցն էր, այնտեղ կայացած հանդիպումները, հնչած հայտարարությունները: Դրանից առաջ կարեւոր էին ՀՀ ԱԳ եւ ՊՆ նախարարների այցերը ՌԴ եւ ուղեկցող հարցազրույցները:

Իսկ դիվանագիտական այս միջոցառումները անիմաստ կլինեին, եթե չամրապնդվեին հայ-ադրբեջանական շփման գծում հայկական ուժի ցուցադրության ակցիաներով: Ճիշտ է, դրանք ամբողջ ծավալով մեզ հայտնի չեն, սակայն դատելով զարգացումների ընդհանուր տրամաբանությունից, պետք է որ ազդեցիկ եղած լինեն:

Ռուսական մամուլում էլ Սարգսյան-Պուտին հանդիպումից առաջ սոլիդ ֆոն է ստեղծվել: Ռուսաստանցի փորձագետները, որ երկու շաբաթ առաջ ասում էին, թե Հայաստանը այս կամ այն քայլը կատարելուց առաջ պետք է Կրեմլից թույլտվություն խնդրի, հիմա կանխատեսում են լուրջ բանակցություններ, հարցերի լայն շրջանակի քննարկում: Եւ նրանց մեկնաբանությունների տոնայնությունը միանգամայն համապատասխանում է «միջազգային չափանիշներին»:

Այսօր «Իզվեստիայում» լույս է տեսել Սերժ Սարգսյանի հոդվածը «Անվտանգություն եւ ժողովրդավարական կայուն զարգացում» վերնագրով, որտեղ ըստ էության շարադրված է վաղվա հանդիպման հայկական օրակարգը: Ստորեւ ներկայացնում ենք հոդվածի այն հատվածները, որոնք սահմանում են այդ օրակարգը: 

 «....նպատակահարմար է, որ հայկական և ռուսական կողմերի միջև ծավալվեն շահագրգիռ քննարկումներ՝ Գյումրիում ռազմաարդյունաբերական համատեղ համալիրի ստեղծման նախագծի շուրջ: Դրա հետ մեկտեղ, բազմապրոֆիլ համալիրի ծավալը պետք է դիտարկել այսպես, որ այն 102-րդ ռազմաբազայի արդիականացման խնդիրների լուծմանը զուգահեռ, կարող է դառնալ Ռուսաստանի և Հայաստանի սահմանակից պետությունների ռազմատեխնիկական համագործակցության հաստատման հարթակ՝ սպառազինությունների՝ ՌԴ-ի համար ավանդական շուկաներ ելքի հնարավորությամբ»: 

«2017 թվականի փետրվարի 24-25-ը շփման գծի երկայնքով իրավիճակի սրումը, հերթական անգամ ցույց է տվել, որ հրադադարի ռեժիմը խախտողին բացահայտելու հարցը շարունակում է խնդրահարույց մնալ, և ընդգծել է հրադադարի ռեժիմի խախտումների հետաքննության մեխանիզմի ներդրման մասին 2016 թվականին Վիենայում և Սանկտ Պետերբուրգում ձեռքբերված համաձայնության արդիականությունը և դրա հրատապ իրագործումը` ուղղված կրակի դադարեցմանը»:

«Հայաստանի կարևոր առևտրատնտեսական գործընկերներից մեկը (...) գլխավոր ներդրողը Ռուսաստանն է (...) Հենց սա է մոտիվացնում մեր երկրների կառավարություններին` փոխշահավետ տնտեսական համագործակցությունն ընդլայնելու համար ներդրումային նոր հնարավորություններ որոնելու հարցում»:

«Հայաստանը 2015թ. սահմանադրական հանրաքվեից հետո կանգնած է ֆունդամենտալ քաղաքական բարեփոխումների առջև, որոնք միտված են լիարժեք խորհրդարանական կառավարման համակարգի ձևավորմանը (...) Հայաստանի ղեկավարության առջև կանգնած գլխավոր խնդիրներն են անվտանգության ապահովումը և կայուն ժողովրդավարական զարգացման համար պայմաններ ստեղծելը»:

Սրանք են այն նպատակները, որոնք առաջ մղելու համար Սարգսյանը գնում է Մոսկվա: Եթե դրանք սեղմ ձեւակերպենք կստացվի`Գյումրիում հզոր ռազմարդյունաբերական համալիր հիմնադրելու շուրջ պայմանավորվածություն, ղարաբաղաադրբեջանական շփման գծում միջադեպերի հետաքննության մեխանիզմների ներդրում, ապա նոր միայն բանակցությունների վերսկսում, Հայաստանի տնտեսությունում նոր ներդրումների ներգրավում եւ Հայաստանի ֆունդամենտալ քաղաքական բարեփոխումների նկատմամբ հարգանք: Վերջինը պետք է առաջին հերթին դրսեւորվի առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին չմիջամտելով:

Այս ամենի դիմաց Հայաստանը պետք է ՌԴ-ին առաջարկելու բան ունենա: Թե ինչ կարող է դա լինել, դժվարանում ենք ասել: Ռուսաստանը սովոր է Հայաստանից միայն ստանալ, համարելով, որ անվտանգության հարցերում աջակցությունը բավարար է: Բայց այս թեզը վերջին շրջանում թուլացել է, նախ որովհետեւ ՌԴ-ն չի կարող ՀՀ անվտանգությունն ապահովել նրա հակառակորդին զինելով եւ հետո Հայաստանը ակնարկել է, որ անվտանգություն կարող է փնտրել նաեւ այլուր, բայց արդյո՞ք դա անարգանք չի լինի հայ-ռուսական դարավոր բարեկամության նկատմամբ:

Ռուսաստանը, ի դեմս Կարեն Կարապետյանի, Հայաստանի հետ կապված իր ծածուկ նպատակներն ունի, որոնց հաջողելու պարագայում Հայաստանը կվերադառնա բոլորի համար սովորական հուն, երբ մեծ եղբոր հրահանգները կատարվում են առանց ավելորդ սյուրպրիզների: Այս պահին, սակայն, հնարավոր չէ վստահ ասել, որ այդ նպատակը շարունակում է ուժի մեջ մնալ:

Հայաստանում զարմանքով է ընդունվել «Ռուսաստանն այսօր» միջազգային գործակալության գլխավոր տնօրեն Դմիտրի Կիսելյովի կիրակնօրյա վերջին հաղորդման ռեպորտաժը Հայաստանի մասին: Այստեղ 7 րոպե շարունակ փառաբանվում է հայի միտքը/խելքը:

Ռեպորտաժը ամբողջությամբ տեղավորվում է վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հռչակած «ինտելեկտուալ Հայաստան» կարգախոսի շրջանակներում, եւ այդ իմաստով կարող է նաեւ նրան ուղղված աջակցություն համարվել: Սակայն միայն դա, թերեւս, բավարար չէր այդ ռեպորտաժը պատրաստելու համար. Դմիտրի Կիսելյովն, ըստ երեւույթին, վերջին շրջանում անձամբ է բախվել «հայի խելքի» հետ: