40 տարվա ծառերը տորնադոյի պես պոկել, շպրտել է, ջահել այգիները բերքը վրան արմատախիլ է արել

Հունիսի 20-ին ուժգին քամին, սելավը, փոթորիկն ու կարկուտը բավական մեծ ավերածություններ են գործել Տավուշի մարզի մի շարք համայնքներում, որոնց թվում է Այրում համայնքի կազմում ընդգրկված Պտղավան բնակավայրը:

Պտղավանի վարչական ղեկավար Ռաֆիկ Օհանյանը մեզ հետ զրույցում ներկայացրեց, թե ինչպիսի հուսահատության ու անելանելի վիճակում են հայտնվել գյուղացիները, որոնց մի մասը ոչ միայն բերքից է զրկվել, այլեւ կանգնել է գլխավերեւում ծածկ ունենալու խնդրի առաջ:

«Տարիքով մարդիկ էլ չեն հիշում, որ այս տարածքում այդպիսի խայտառակ վիճակ եղած լինի: Մի 45 ընտանիքին պատկանող սեփականության ու բնակարանների տանիքներից 5-6, տեղ կա 10 շիֆեր պոկել, թափել է գետնին: Մի հոգու ջերմոցը ավերակ է արել, գցել հարեւանի տարածքը` մեջի կուլտուրաներն էլ հետը: Ոչ մի բանի պիտանի չէ»,- ասաց նա:

Գյուղի երկու թաղամաս` տարածքի մոտ 20 տոկոսը, հոսանքազրկված է, քամու եւ փոթորկի պատճառով հենասյուները ծռվել են, հոսանքալարերը` կտրատվել: Բնակավայրում սպասում էին համապատասխան մասնագետներին` էներգամատակարարումը վերականգնելու համար: Այստեղ նաեւ ինտերնետն է անհետացել:

Պտղավանում բնությունն իր վրդովմունքը երկու փուլով է արտահայտել` ժամը 14-ից հետո:

«Մոտավորապես 15-20 րոպե շատ ուժեղ քամի, փոթորիկ, սելավ, անձրեւ, կարկուտ էր, հետո` էլի մոտ 15 րոպե, շարունակվեց մի քիչ թեթեւ, ընդմիջումներով: Այգիներում 10-15 ծառ տորնադոյի պես պոկել, շպրտել է մի ահագին հեռու: Այդ մեծ` 30-40 տարվա ծառերից բացի, նաեւ նորատունկ այգիներ կան, որ 5-6 տարեկան են, բերքը վրան արմատախիլ է արել, շպրտել»,- պատմեց Ռաֆիկ Օհանյանը:

Նրա փոխանցմամբ, Պտղավանի գյուղատնտեսությունն արդեն մի քանի տարի է, ինչ բնության ավերածությունների թիրախում է հայտնվում. վաղ գարնանը ցրտահարություն է լինում, այս սեզոնին` կարկտահարություն. «Արդեն չորրորդ-հինգերորդ տարին է` ոչ մի եկամուտ չենք ստանում: «Մեշոկներով» վարկեր ենք վերցնում, դնում հողի մեջ, կա´մ ցրտահարվում է, կա´մ էսպես հարամվում: Մեր ժողովուրդը աշխատող ժողովուրդ է, հողին նվիրված, բայց հիասթափվում է: Սրանից հետո նորից սերմ տնկելը ուշանում է, վեգետացիոն շրջան գոյություն ունի: Այ էսպես հիասթափություն ենք ապրում շատ խայտառակ ձեւի»:

«Գրում ենք, ֆիքսում են, սա ենք անում, նա ենք անում, ոչ մի արդյունք: Հիմա մենք էլի նորից վնասի չափը հաշվում ենք, նկարում ենք: Մարդ կա, որի տանիքից տասը շիֆեր է տարել: Շիֆեր որտեղի՞ց բերենք, դնենք, որ գիշերը էդ մարդը քնի իր տեղաշորում: Այսպիսի խայտառակ վիճակ է: Գյուղացիներն ասում են` այ մարդ, էսպես ոնց կլինի, համարյա ամեն տարի նույն բանը կրկնվում է, ոչ մի արդյունք էլ չկա»,- արձանագրեց մեր զրուցակիցը` կանխատեսելով, որ երիտասարդների շրջանում ակտիվանալու են արտագաղթելու տրամադրությունները:

Իսկ ամեն անգամ այս իրավիճակում չհայտնվելու  ելքը գյուղացին տեսնում է ապահովագրություն իրականացվելու մեջ: Հակակարկտային կայանների գոյությունն, ըստ Ռաֆիկ Օհանյանի, գրեթե անիմաստ է, որովհետեւ «Զենիթ» կոչված այդ սարքերի օգտակար գործողության գործակիցը (ՕԳԳ) 10-15 տոկոս է:

«Դա պետությունն էլ գիտի, արտադրողն էլ գիտի: Ռուսաստանը ինչ անում է, Հայաստանը նույն բանը կրկնում է: Բայց հիմա Ռուսաստանում այդ ամբողջ հակակարկտային կայանները փոխում են: Նրանք անցնում են հին` Սովետմիության օրոք գործած հրթիռային կայաններին, որի ՕԳԳ-ն 80 եւ ավելի տոկոս է եղել: Դա մասնագիտական հարց է, որի մեջ չեմ ուզում խորանալ»,- նշեց Պտղավանի վարչական ղեկավարը:  

Նրա տեղեկություններով, Տավուշի մարզում հունիսի 20-ի տարերային աղետներից ամենաշատը տուժել են Պտղավան, Բագրատաշեն, Բերդավան, Դեբեդավան գյուղերը, նաեւ Լճկաձորի եւ մասամբ Արճիսի գյուղատնտեսական հողերը, որոնք սահմանակից են Պտղավանին: