Մեր պարտքը 5 անգամ ավելի արագ է աճում, քան տնտեսությունը

Երեկ 2016 թվականի պետական բյուջեի կատարման հաշվետվության քննարկման ժամանակ կրկին հարց բարձրացավ Հայաստանի պետական պարտքի մասին:

Ներկայումս մեր երկրի պետական պարտքը արդեն գերազանցում է 6 միլիարդ դոլարը, եւ դա այն դեպքում, երբ մեր ամբողջ տնտեսությունը, այսինքն համախառն ներքին արդյունքը գնահատվում է 10 միլիարդ դոլարից քիչ ավելի: «Նվազ պարտքի բեռ ունեցող երկրների սահմանագծից ներքեւ ենք գտնվում: Դեռեւս նույնիսկ չենք մտել միջին պարտքի բեռ ունեցող երկրների սահմանագծի մեջ»,- երեկ հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը:

Զուտ «հաշվապահական» իմաստով նախարարի ասածը ճշմարտությունն է: Կան շատ ավելի հզոր տնտեսություն ունեցող երկրներ, որոնց պետական պարտքը շատ ավելի մեծ է՝ համեմատած դրանց ՀՆԱ-ների հետ: Սակայն այստեղ խնդիրը ոչ թե պարտքի ֆիզիկական, քանակական մեծությունն է, այլ դրա, պատկերավոր ասած, բովանդակությունը: Իհարկե, առաջիկա տարիներին մենք ավելի մեծ գումարներ ենք հատկացնելու պարտքի սպասարկման վրա:

Օրինակ, 2020 թվականին պարտքի սպասարկման գծով մենք պետք է վճարենք մոտավորապես 1 միլիարդ դոլար, այն դեպքում, երբ մեր բյուջեի եկամուտները լավագույն սցենարի դեպքում կլինեն 3 միլիարդ դոլարի սահմաններում: Բայց սա տեխնիկական խնդիր է, եւ կառավարությունը ունի դրա լուծումը: Ընդամենը առաջիկա երկու տարվա ընթացքում կառավարությունը կգտնի մի հարմար պահ եւ այսպես կոչված «եվրոբոնդերի» միջոցով կփակի պարտքի մի զգալի մասը, իհարկե՝ նոր պարտք վերցնելով: Այսպիսով պարզապես կհետաձգի պարտքերի սպասարկումը:       

Խնդիրը ամենեւին էլ այդ «հաշվապահությունը» չէ: Խնդիրն այն է, թե պարտքեր ներգրավելով՝ որքանով է փոխվում մեր տնտեսության որակը, որքանով են հիմքեր ստեղծվում տնտեսության հետագա աճի եւ զարգացման համար: Վերը բերված գծապատկերում մուգ սյունակներով ներկայացված է մեր ՀՆԱ-ն 2009-2016 թվականներին: Ինչպես տեսնում ենք, անցած 8 տարիներին մեր ՀՆԱ-ն դոլարով հաշվարկված՝ 8.7 միլիարդ դոլարից աճել,  դարձել է 10.3 միլիարդ դոլար: Աճը կազմել է 18 տոկոսից քիչ ավելի: Նույն գծապատկերում բաց գույնով ներկայացված է մեր պետական պարտքը, որը կայուն աճել է եւ 2009 թվականին գրանցված 3.1 միլիարդ դոլարից 2016 թվականին հասել է 5.9 միլիարդ դոլարի: Այսինքն գրեթե կրկնապատկվել է:

Այլ կերպ ասած, մեր պետական պարտքի աճի տեմպը ավելի քան 5 անգամ գերազանցում է ՀՆԱ-ի աճի տեմպին: Եթե ավելի ուշադիր նայենք գծանկարին, ապա կտեսնենք նաեւ, որ 2013 թվականից սկսած մեր ՀՆԱ-ն նվազում է, այսինքն մենք տնտեսական անկում ենք ունենում, իսկ պետական պարտքի աճի տեմպը ավելի է արագանում:

Այլ կերպ ասած, պարտքի մեծացումը չի բերում տնտեսական զարգացման: Մենք պարզապես նորանոր պարտքեր ենք ներգրավում ու անիմաստ ծախսում դրանք, մի մասը «նպատակային», մի մասը մսխելով, մյուս մասը՝ ուղղակի գրպանելով:

Հաշվապահորեն մենք իրոք կարող ենք եւս մի քանի տարի հանգիստ հայտարարել, թե մենք նվազ պարտք ունեցող երկրների շարքում ենք: Բայց վաղ թե ուշ X պահը հասնելու է, երբ խնդիրը «հաշվապահականից» կտեղափոխվի բոլորովին այլ դաշտ:

Տպել
31245 դիտում

Գեղարքունիքում հայտնաբերվել է Քրիստոսից առաջ 3-րդ հազարամյակի առաջին կեսին թվագրվող դամբարանադաշտ

Հայտնի է հայ մարզիկների ելույթների ժամանակացույցը Փարիզի Օլիմպիական խաղերում

17 կամուրջ, 2 թունել, 32 կմ ճանապարհ. Հյուսիս-հարավ ճանապարհի Քաջարան-Ագարակ հատվածի կառուցման մանրամասները

Վրաստանի իրավասու մարմինը բավարարել է ՀՀ միջնորդությունը. հետախուզվողը հանձնվել է Հայաստանին

Չայրել չոր խոտը, չնետել ծխախոտի մնացորդը. ՓԾ-ն հորդորում է տարվա այս շրջանում պահպանել հրդեհային անվտանգության կանոնները

Երևանում 11-ամյա երեխան շենքի բակում ծեծի է ենթարկվել, ուշագնաց եղել ու տեղափոխվել հիվանդանոց

ԲՏԱ նախարարն այցելել է Պոլիտեխնիկական համալսարան՝ շնորհավորելու միջազգային մրցույթում պատվավոր հորիզոնականի համար

Երևանի և 8 մարզի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են մի քանի ժամյա հոսանքազրկումներ

Սեփականատերերը պարտավոր են պահպանել հուշարձան-շենքերը. քաղաքապետարանը ԿԳՄՍ նախարարության հետ նոր գործընթաց է սկսել

Հայաստանի և Վրաստանի քաղաքացիները Երևանում առևանգել են ՌԴ քաղաքացուն և սպառնալով 650 հազար դոլար պահանջել

Քննիչ հանձնաժողովով ապացուցում են կանխավարկածը՝ ընդդիմությունն ուզում էր հունիսի 12-ին նոր Մարտի 1 ստանալ. Ալեքսանյան

Առաքելությունս նախ հայերենը սիրցնելն է, ետքը՝ սորվեցնելը. Բեյրութում Նազելին ճանաչելի է դարձնում ազգային արժեքները

Մենք պետք է ամեն ինչ անենք, որ ստանանք ստորագրված խաղաղության պայմանագիր. Վահագն Ալեքսանյան

Բասկետբոլի Հայաստանի Մ18 հավաքականը հաղթել է Մոլդովային. հաջորդ հանդիպումն Ադրբեջանի հետ է

Եթե Ալիևն ուզում է, որ մեր պատվիրակությունը գնա Բաքու, պետք է փաստաթուղթ ստորագրվի. Ստեփանյանը մանրամասնել է՝ ինչպիսի

Ավտոմեքենայում պայթյուն է տեղի ունեցել. այրվածքներ ստացած վարորդը տեղափոխվել է հիվանդանոց

Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի իրացման դեպքերով քննվող դատական պրակտիկայի վերաբերյալ հարցեր են քննարկվել

ՌԴ և Ադրբեջանի փոխարտգործնախարարները քննարկել են Հարավային Կովկասում տիրող իրավիճակը

Մեծ Սարիարի հանդամասում հրդեհ է բռնկվել

Այս տարի Սևանն ամբողջությամբ չի կանաչել, ինչով է պայմանավորված դա. ինչ խնդիրներ ունի Գեղամա գեղեցկուհին

Տևական ժամանակ ջուր չի լինի Արմավիրի և Արագածոտնի մարզերում. հասցեներ

Գագիկ Սուրենյանը եղանակի վերաբերյալ նոր գրառում է արել

Թրամփի դեմ մահափորձը մեծ ձախողում էր. ԱՄՆ գաղտնի ծառայության ղեկավարը հրաժարական է տվել

Երիտասարդը բարձրացել է տանիք և սպառնացել ինքնասպան լինել (տեսանյութ)

Ջո Բայդենը ուղերձով կդիմի ժողովրդին

Օշականի ձորում համագյուղացիների վեճն ավարտվել է կրակոցով. տուժածը հիվանդանոցում է (տեսանյութ)

Գերմանիայից ժամանած լրագրողներին են ներկայացվել Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացները

Պե՞տք է արդյոք Բաքու մեկնել, երբ ՊՆ կգա ԱՄՆ խորհրդատուն ու ինչ կլինի հայ-ամերիկյան հաջորդ զորավարժություններին

Սևանում ափից նավակով հեռացած քաղաքացիները չեն կարողացել վերադառնալ

ՄԻՊ-ն անդրադարձել է Երևանի Պարույր Սևակի 5/1 հասցեում գտնվող բազմահարկ շենքի՝ պայթեցման եղանակով քանդման ահազանգերին

Գյումրու ավագանին արտահերթ նիստ կանցկացնի. ինչ առաջարկություններ է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազությունը

Ադրբեջանը արհեստական խնդիրներ է ստեղծում և իրավիճակային դիվանագիտություն վարում, որի հիմքում ուժի կիրառումն է. դեսպան

Կասկածելի վարքագիծ ցուցաբերած վարորդի մոտ առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ են հայտնաբերվել. տղամարդը կալանավորվել է

Մերձավանում «Մեգաշին» ՍՊԸ-ն աշխատել է խախտումներով, գործունեությունը կասեցվել է. ում անունն է կապվում դրա հետ

Ամբողջությամբ դադարացվել է «Մեգա թրեյդ»-ի գազաբենզալցակայանի և նավթամթերքի պահեստարանի գործունեությունը

Կարևորվել է ֆրանսիական կողմի հետաքրքրությունը. ԱԽ քարտուղարն ընդունել է «Ֆրամատոմ» ընկերության պատվիրակությանը

Հրդեհ է բռնկվել գյուղի եկեղեցու մոտակայքում

Պապոյանը ՀՀ-ում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցչի հետ զրույցում անդրադարձել է Հայաստանի տնտեսական աճի ռազմավարություններին

ԱԳ փոխնախարարները ամերիկյան պատվիրակությանն են ներկայացրել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը

Խաղաղության եվրոպական հիմնադրամն աջակցություն է ցուցաբերելու ՀՀ-ին, որոշման համար ամիսներ շարունակ պայքարել եմ. Լուազո