Զվարթնոց օդանավակայանի հին շենքը կքանդվի. մաստեր պլանը պատրաստ է (լուսանկարներ)

Քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել «Զվարթնոց» միջազգային եւ Գյումրու «Շիրակ» օդանավակայանների կոնցեսիոների կողմից ներկայացված 2018-2022 թվականների մաստեր պլանը հաստատելու մասին կառավարության որոշման նախագիծը:

Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական «e-draft.am» կայքում տեղադրվել է մաստեր պլանի ամբողջական հավելվածը, որտեղ ներկայացված է իրականացվելիք աշխատանքների նկարագրությունը:

Ուղեւորահոսքի կանխատեսվող աճի եւ նոր վազքուղու համար ներդրումների պահանջին համապատասխան կավելանա կառամատույցի եւ օդանավերի կայանատեղերի վերանայման պահանջը: Մաստեր պլանի IV փուլի աշխատանքները ներկայացված են երկու բաժիններով: Առաջին՝ հին շենքի քանդումը նկատի կառնվի նստեցման հատվածի ընդլայնման նոր նախագիծը կառավարությանը ներկայացնելուց եւ քաղաքապետարանի կողմից քանդման հետագա թույլտվությունից հետո: Երկրորդ՝ կառամատույցի ծածկի նորացում, վազքուղու վերանորոգման աշխատանքներ, օդանավակայանի շահագործում:

Նստեցման հատվածի ընդլայնում

Համաձայն մաստեր պլանի, ակնկալվում է, որ ՀՀ կառավարության կողմից ընդունված «բաց երկնքի» նոր քաղաքականության շնորհիվ հաջորդ տարիների ընթացքում ուղեւորահոսքի ավելի մեծ աճ կարձանագրվի: «Միայն այն դեպքում, եթե հաջորդ երեք տարիների ընթացքում ողեւորափոխադրումները կանխատեսվածից ավելին լինեն, մենք պլանավորում ենք ընդլայնել նստեցման հատվածը: Դա թույլ կտա մի քանի ինքնաթիռների  միաժամանակ վայրէջք եւ թռիչք իրականացնել, ինչպես նաեւ ավելի լայն տարածք կապահովի ուղեւորների հարմարավետության համար նստեցման հատվածում»,- ասված է մաստեր պլանում: Ներկայումս կատարվում են ուսումնասիրություններ եւ 2018թ կներկայացվեն մանրամասները: Այս աշխատանքները նախատեսվում են իրականացնել 2022-2023թթ.: Նախագծի մոտավոր արժեքը կներկայացվի 2018թ:

Վազքուղու վերանորոգում

Նախատեսվում է  իրականացնել վազքուղու ծածկույթի 2850 մ երկարությամբ եւ 45 մ լայնությամբ հատվածի վերանորոգում: Աշխատանքները կարող են իրականացվել 3 փուլով՝ 1-ին փուլ՝ 27 մ ուղղությամբ 1000 մ երկարությամբ եւ 45 մ լայնությամբ հատվածի վերանորոգում: 2-րդ փուլ՝ 900 մ երկարությամբ եւ 45 մ լայնությամբ հատվածի վերանորոգում: 3-րդ փուլ՝ 950 մ երկարությամբ եւ 45 մ լայնությամբ հատվածի վերանորոգում: Վազքուղու վերջին նորոգումը իրականացվել է 2004 թվականին: Ասֆալտբետոնե ծածկույթների նորմալ շահագործման ժամկետները ընդունված է 8-10 տարի, իսկ տվյալ հատվածներում շահագործման ժամկետը գերազանցված է: Ասֆալտբետոնե ծածկույթի վրա առկա են բազմաթիվ կոնստրուկտիվ եւ մակերեւույթային ճաքեր, տեղ-տեղ անվահետքերի ուղեծրերի տեղեր եւ փոքր չափի նստվածքներ: Շահագործման ընթացքում պարբերաբար իրականացվում է ծածկույթի մաքրում քարերից, որոնց առկայությունը խոչընդոտում է ինքնաթիռների անվտանգ շահագործմանը: Գարնանը եւ ամռանը վազքուղու ծածկույթից նկատվում են ջրի արտահոսքեր, ինչը ազդում է ծածկույթի ամրության վրա: Վազքուղու վերանորոգման 2-րդ փուլի ընթացքում պետք է տեղադրել հպման գոտին եւ կենտրոնական գծի լույսերը, իսկ 3-րդ փուլի ընթացքում տեղադրել վազքուղու եզրերի լույսերը, մոտեցման համակարգը եւ ղեկուղու  եզրերի լույսերը, որոնք շահագործվում են 2003 թ.-ից եւ համապատասխանում են  CAT2 պահանջներին: Շահագործման ժամկետը 9-12 տարի է: Նմանատիպ համակարգ այլեւս չի արտադրվում, բարդացել է պահեստամասերի գնումը, այդ պատճառով համակարգը ամբողջովին անհրաժեշտ է փոխարինել նոր ժամանակակից համակարգով:

Կառամատույցի վերանորոգում

Ներկայիս կառամատույցի ծածկույթի վերանորոգումը իրականացվել է 1985թ.-ին: Ծածկույթի գտնվում է շահագործման վատ վիճակում: Ծածկույթի վրա առկա են բազմաթիվ կոնստրուկտիվ եւ մակերեւույթային ճաքեր, անվահետքերի ուղեծրերի տեղեր եւ փոքր չափի նստվածքներ, քայքայումներ, ցանցի տեսքով ճաքեր, պարբերաբար  իրականացվում է ծածկույթի մաքրում քարերից: 16-22 կայանատեղերի հատվածում չկա ջրահեռացման համակարգ: 25 եւ 26 կայանատեղիները նախատեսված են որպես օդանավերի հակասառեցման նյութերով մշակման կայանատեղիներ: Այդ հատվածում ջրահեռացման համակարգը թերի է եւ չի համապատասխանում մակերեսների եւ ջրագոյացումների առկա պահանջներին, ինչը նպաստում է հեղուկների կուտակմանը: Ծածկույթի վրա տեղ-տեղ առկա են ճաքեր, ծածկույթի կրողունակությունը չի համապատասխանում սպասարկվող ինքնաթիռների ծանրաբեռնվածությանը:

Պարագծի ինտեգրված անվտանգության համակարգ

Նախագծի հիմնական նպատակն է Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանը իր մոտ 12 կմ պարագծով պարսպի երկայնքով պաշտպանել ներթափանցումներից՝ ըստ ստորեւ ներկայացված նկարում պատկերված ներառված հատվածի: Լուծումը կայանում է օպտիկամանրաթելային հայտնաբերման (սեյսմիկ սենսոր) FiberPatrol տեխնոլոգիայի մեջ, որի հիմքում ընկած է օպտիկամանրաթելային մալուխը, որը հայտնաբերում է շարժումները եւ առարկաների ծավալները վերլուծելով լույսի ստացման արձագանքման փոփոխությունները: FiberPatrol  հիմնական առավելություններից մեկը այն է, որ նրա կիրառման դեպքում արդեն կարիք չկա ունենալ լրացուցիչ ցանցային ենթակառուցվածք եւ այն կարող է ունենալ երկակի կիրառում՝ հայտնաբերում եւ տեսախցիկների վերահսկման տարածքների միացում վերահսկման ընդհանուր սենյակին: FiberPatrol պրոցեսորը վերլուծում է օպտիկամանրաթելային ազդանշանները եւ ճշգրիտ հատվածում հնչում է ահազանգ, երբ ներթափանցողը փորձում է հատել պարիսպը, մագլցել նրա վրայով կամ հենվել պարսպին: Այս տեխնոլոգիան պարագծից ներս ներթափանցման հայտնաբերման համակարգի անվտանգության  ամենանորարական լուծումներից է:

Օպտիկամանրաթելային սենսորները կանցկացվեն ցանկապատի վրայով եւ կկարողանան հայտնաբերել ցանկացած ներթափանցման փորձ ինչպես պատկերված է վերեւի նկարում:

Նյութը հրապարակվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի հունվարի 31-ի համարում: