ԱՄՆ Ազգային հետախուզությունը 2016-ին վրիպեց. խմբագրական

Միացյալ Նահանգների Ազգային հետախուզության ղեկավար Դեն Քոաթսը Կոնգրեսում ներկայացրել է հետախուզության ամենամյա զեկույցը, որտեղ անդրադառնում են նաեւ աշխարհի տարբեր թեժ կետերում պատերազմական իրավիճակներին: Ամեն տարվա սկզբին ԱՄՆ հետախուզությունը Կոնգրեսում հանդես է գալիս նման զեկույցով՝ կանխատեսելով, թե որտեղ ինչպես կզարգանան իրադարձությունները: Որպես չկարգավորված հակամարտություն՝ ամեն տարի ԱՄՆ հետախուզությունը անդրադառնում է նաեւ Ղարաբաղյան խնդրին:

Այս անգամ Դեն Քոաթսը զեկուցել է, որ 2018 թվականի ընթացքում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լայնածավալ բախումների վտանգը պահպանվում է: «Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի տարածաշրջանի շուրջ առկա լարվածությունը կարող է վերաճել լայնամասշտաբ ռազմական հակամարտության Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ, ինչն իր հերթին կարող է դրդել Ռուսաստանին աջակցություն ցուցաբերել իր տարածաշրջանային դաշնակցին: Հակամարտության կողմերը խուսափում են փոխզիջումներից եւ բախվում են աճող ներքին ճնշմանը: Ռազմական արդիականացմանն ուղղված Ադրբեջանի չդադարող ջանքերը եւ Հայաստանի կողմից ռուսական սպառազինության ձեռքբերումը այն գործոններն են, որոնց հետեւանքով լայնածավալ բախումների վտանգը 2018-ին պահպանվելու է»,-ասված է զեկույցի ղարաբաղյան հակամարտությանը վերաբերվող հատվածում:

Սա, իհարկե, մեծ իրարանցում է առաջացրել Հայաստանում: Երեկ էլ փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանը կառավարության նիստից հետո, պատասխանելով լրագրողների հարցերին, ասել է, որ Արցախում իրավիճակն իսկապես պայթյունավտանգ է, ինչի վկայությունն, ըստ Շավարշ Քոչարյանի, 2016-ի ապրիլյան պատերազմն է: Ստիպված ենք չհամաձայնել փոխարտգործնախարարի հետ, որովհետեւ 2016-ի ապրիլից հետո շատ բան է փոխվել, եւ այս ընթացքում Հայաստանի եւ Արցախի ղեկավարությունը մեզ համոզել են, որ քառօրյա պատերազմից հետո առաջնագծում կատարված փոփոխությունները, ժամանակակից տեխնիկայով վերազինումը, մեր ձեռք բերած նոր զինատեսակները նվազեցնում են բախման հավանականությունը:

Ռազմական էսկալացիայի թիվ մեկ պայմանը կողմերի միջեւ ռազմական հավասարակշռության խախտումն է, ինչի արդյունք էր կոնկրետ ապրիլյան պատերազմը: Բայց այս ընթացքում բազմիցս է ասվել, որ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հավասարակշռությունը վերականգնված է կամ մոտ է վերականգնվելուն: Այս ամենն ահա, գումարած մեր զինվորների մարտական ոգին, այն երաշխքիներն են, որոնք պետք է թույլ չտան նոր ապրիլյան պատերազմ կամ առհասարակ որեւէ էսկալացիա: Մենք հակված ենք հավատալ Երեւանի եւ Ստեփանակերտի սույն հայտարարություններին, որովհետեւ այս ընթացքում դրանք նաեւ գործողությունների մեջ են ապացուցվել: Ապրիլյան պատերազմից հետո մինչ օրս Ադրբեջանի ձեռնարկած բոլոր դիվերսիաները տապալվել են, մեր դիրքերին մոտենալու բոլոր փորձերը՝ բնում խեղդվել: Էլ չենք խոսում դիվանագիտական դաշտում տարվող աշխատանքների եւ երկու ԱԳ նախարարների մակարդակով ձեռք բերված վերջին պայմանավորվածության մասին, ըստ որի՝ պետք է ընդլայնվի ԵԱՀԿ նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրչիկի գրասենյակի լիազորությունները, դիտորդների քանակը:

Այդ դեպքում, ի՞նչ է նշանակում՝ իրավիճակը պայթյունավտանգ է: Կամ ի՞նչ է նշանակում ԱՄՆ Ազգային հետախուզության զեկույցից առաջացած խուճապը:  ԱՄՆ հետախուզությունը 2017-ի համար էլ էր նույն կանխատեսումն արել: «Անջատողական Լեռնային Ղարաբաղ շրջանի շուրջ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը սրվեց  2016-ի ապրիլին: Երկու կողմում էլ փոխզիջումների գնալու ցանկության բացակայությունը եւ ներքին ճնշումների ավելացումը վկայում են, որ լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը 2017-ին կպահպանվի: Ադրբեջանում շարունակվող տնտեսական ճգնաժամը մարտահրավեր է իշխանության համար եւ այնտեղ այլախոհության ճնշումները կաճեն: Միաժամանակ երկիրը փորձում է հավասարակշռել Ռուսաստանի, Իրանի եւ Արեւմուտքի հետ հարաբերությունները»,-ասված է նախորդ տարվա զեկույցում:

Լայնածավալ ռազմական գործողություններ 2017-ին տեղի չունեցան: Իսկ ահա 2016-ի համար ԱՄՆ հետախուզության կանխատեսումները շատ ավելի մեղմ էին: Այն տարվա համար, երբ իսկապես լայնածավալ ռազմական գործողություններ եղան, հետախուզությունը կանխատեսել էր. «Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ լարվածությունը ԼՂ հիմնախնդրի շուրջ շարունակ բարձր է եղել 2015-ին: Բաքվի կողմից ռազմական ուժի համալրումը տնտեսական պայմանների վատթարացման պայմաններում մեծացնում է հակամարտության սրման հավանականությունը 2016-ին»:

Հակամարտության սրումն ու լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները նույն բանը չեն: Այնպես որ, այն ժամանակ, երբ պետք էր կանխատեսել եւ կանխել լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները, ԱՄՆ հետախուզությունը վրիպեց: Հասկանում ենք, որ ՌԴ-ԱՄՆ չնահանջող լարվածության ֆոնին ԱՄՆ-ի համար խնդիր է, որ ՀՀ-ն ՌԴ-ից զենք է ձեռք բերում, նույնիսկ պատժամիջոցների տակ ընկնելու վտանգի տակ ենք հայտնվել, բայց ԱՄՆ հետախուզությունում լավ են հասկանում, որ ՀՀ-ին նման հնարավորությունից զրկելուց մինչեւ լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսումը մեկ քայլ է: Դա պատերազմի տանող ամենամոտ ճանապարհն է:

Ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգը մեծ կլինի միայն մի պարագայում, եթե բոլոր կողմերի շահերը այս հարցում համընկնեն: ԱՄՆ-ն իր շահերի համար, օրինակ, ՀՀ-ին զրկի ռուսական զենքից, ՌԴ-ն ղարաբաղյան խնդիրը իր համար ավելի կարեւոր հարցի հետ փոխանակի, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարներն էլ ռազմական գործողությունների միջոցով ներքին հարցեր կարգավորեն: Վերջիններս առաջիկայում ցմահ ղեկավար դառնալու խնդիր պետք է լուծեն, իսկ նման նպատակների համար սահմանային բախումները միշտ էլ օգտակար են եղել՝ ներքին ընդվզումը ճնշելու եւ անկայունություն թույլ չտալու համար: Սա, իհարկե, իրադարձությունների վատագույն սցենարն է, որին ցանկանում ենք չհավատալ:

Տպել
6823 դիտում

«Եռաբլուրում» զենքով վարչապետին հեռացնելու մասին հայտարարությունից հետո Վահան Բադասյանն ԱԱԾ է բերման ենթարկվել

Հայաստանը 3 նոր Ազգային Հերոս ունի. ովքեր են նրանք

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ֆրանսիայի պետքարտուղարը քննարկել են տնտեսական համագործակցության հարցեր (լուսանկարներ)

Հայոց բանակի օրվա առթիվ Լոռիում ծաղիկներ են խոնարհել արցախյան 2 պատերազմներում ընկած հերոսների շիրիմներին (լուսանկարներ)

Բանակի օրվա կապակցությամբ Հայաստանում ՌԴ դեսպանն այցելել է պաշտպանության նախարարություն

«Թռչեի մտքով տունը» Արմեն Ցոյ Սարգսյանի կատարմամբ. տեսահոլովակի պրեմիերա

Միջազգային ճնշումն օրեցօր աճում է․ հուսով եմ՝ Ադրբեջանը կհասկանա՝ գերիների հարցը պետք է ունենա հրատապ լուծում․ Այվազյան

Արցախում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 8 նոր դեպք

Երևանի Ավետ Ավետիսյան փողոցից դեպի Սարալանջ տանող ավտոճանապարհին այրվել է ավտոմեքենա

Մեր նորագույն պատմության ամենափառահեղ ձեռքբերումներից մեկը Հայոց բանակն է. ԿԳՄՍ նախարար Վահրամ Դումանյանի ուղերձը

Ամենայն հայոց կաթողիկոսը հոգևորականների ուղեկցությամբ այցելել է Եռաբլուր զինվորական պանթեոն

Ես համոզված եմ, որ մեր բանակը կուղղի իր մեջքը՝ վերագնահատելով անցածը. ԱԻ նախարարի ուղերձը

Փորձությունից դուրս եկանք ծանր վիրավորված, բայց ուժեղանալու հաստատակամությամբ. Արսեն Թորոսյանի ուղերձը

Երեկվանից 3-րդ ինքնասանությունը Ջավախքում․ անչափահաս որդին կախված է գտել հորը

Ստեփանակերտի հուշահամալիր-պանթեոնում ծաղիկներ են խոնարհվել՝ ի հիշատակ զոհված զինծառայողների

Զենք-զինամթերքի վնասազերծման աշխատանքներ են նախատեսվում Մարտունու և Ասկերանի մի քանի համայնքներում

Քննարկվել է ուսումնական հաստատություններում համավարակի կանոնների պարզեցման հարցը

Հանդիպման օրակարգի շրջանակը հունվարի 11-ի հայտարարությունն է. Մհեր Գրիգորյանը՝ Մոսկվայում սպասվող հանդիպման մասին

Խոնարհում, որ օրացուցային պատկանելություն չունի. Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության ղեկավարի ուղերձը

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 242 նոր դեպք. գրանցվել է 11 մահ

«Մենք կոչ չէինք արել, որ ժողովուրդը դուրս գա փողոց». Գարեգին Երկրորդը շարունակում է պահանջել վարչապետի հրաժարականը

Երբ մեր պետությունը ապրում է պատմության բարդագույն փուլերից մեկը, բանաձևը նույնն է՝ ունենալ մարտունակ բանակ. Միրզոյան

Արմեն Սարգսյանի անունից այսօր հարգանքի տուրք է մատուցվել զոհված հերոսների հիշատակին

«Եկեղեցին ինքն է որոշում, թե ինչպիսի պարագաներում իր ձայնը բարձրացնի». կաթողիկոսը՝ Մարտի 1-ից հետո չխոսելու մասին

Արցախյան վերջին պատերազմում հայկական բանակն անհատական մակարդակում ցույց տվեց խիզախության վառ օրինակներ. Ավինյանի ուղերձը

Կաթողիկոսը չի բացառում, որ գերիների հարցով կարող են դիմել Հռոմի պապին. նա շնորհակալություն հայտնեց Կիրիլ Երկրորդից

Ֆիլիպ Կիրկորովը կմասնակցի «Եվրատեսիլ 2021»-ին․ նա ներկայացնելու է Մոլդովան

Մարտունու և Ջաբրայիլի մատույցներում հայտնաբերվել է ևս 3 աճյուն. ԱԻՊԾ

Նավասարդ սրբազանը վաճառել է «Բենթլի» ավտոմեքենան եւ գումարը նվիրել կարիքավորներին. Գարեգին Բ

Նրանք ապացուցեցին, որ կարող են նայել պատերազմի անգութ աչքերին՝ համառ մարտեր մղելով թշնամու դեմ. Ա. Ավանեսյանի ուղերձը

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ «Եռաբլուր» պանթեոն կատարած այցը՝ լուսանկարներով

«Զինծառայողների ապահովագրության» հիմնադրամն առայսօր հատուցել է ընդհանուր 1527 ընտանիքի

Բանակի տոնը դիմավորում ենք պատերազմի ողբերգական հետևանքների ցավը մեր հոգում. կաթողիկոսի ուղերձը Բանակի օրվա առթիվ

«Արցախի հերոսի» կոչումն ինձ մոտ ոչ մի բան չի փոխել, ես նույն Յուրան եմ. «Արցախի հերոս» Յուրա Ալավերդյան

Հայոց բանակի զին­վորի ու սպայի սխրանքը չի մոռացվի, մեր ժողովուրդն ըստ արժանվույն է գնահատելու․ ԳՇ պետի ուղերձը

«Թղթի վրա գրեք իմ մեջբերումը եւ անձամբ կբերեք». Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողի առաջ պայման դրեց

Մենք պարտք ունենք մեր հերոս նահատակների առաջ. Արմեն Սարգսյանի ուղերձը Բանակի օրվա առթիվ

Հրազդանում ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և կողաշրջվել

Հրդեհ Նոր Խաչակապ գյուղում. այրվել է փայտե տնակ գույքով

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու ՀՀ բարձրագույն ղեկավարությունն այցելել են Եռաբլուր