Թավշյա հեղափոխություն. ինչպե՞ս է տեղի ունենալու իշխանության փոխանցման գործընթացը

Հայաստանում լրիվ նոր ու աննախադեպ քաղաքական իրավիճակ է: Քաղաքացիական անհնազանդության ու մասսայական հանրահավաքների ճնշման տակ հրաժարական տվեց երկիրը մեկ տասնամյակ նախագահի պաշտոնում ղեկավարած, այնուհետեւ վարչապետի պաշտոնը զբաղեցրած Սերժ Սարգսյանը:

Այժմ գոյություն ունի ֆորմալ իշխանություն՝ ի դեմս վարչապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Կարեն Կարապետյանի, եւ փողոց դուրս եկած քաղաքացիների դե-ֆակտո իշխանություն՝ Նիկոլ Փաշինյանի ու իր թիմի առաջնորդությամբ: Հայաստանում «թավշյա հեղափոխության» սկիզբն այլեւս դրված է, սակայն սա, իսկապես, դեռ սկիզբն է ու պետք է տեղի ունենա իշխանական լծակները դե-յուրե իշխանություից դե-ֆակտոյին անցնցում փոխանցելու գործընթաց: Սպասվում է, որ այսպես պետք է ավարտվի ՀՀ-ում աննախադեպ մասշտաբների հասած քաղաքական ճգնաժամը:

Իշխանության փոխանցման գործընթացի ճանապարհային քարտեզը Հանրապետության հարապարակում ապրիլի 23-ի հնարահավաքի ժամանակ իր ելույթում ներկայացրեց Նիկոլ Փաշինյանը: «Օրակարգում ոչ թե մեկ, այլ մի քանի հարց էր դրված՝ Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է տալիս, ԱԺ-ն վարչապետ է նշանակում ժողովրդի թեկնածուին և դա պետք է տեղի ունենա առաջիկա մեկ շաբաթվա ընթացքում, դրանից առաջ ձևավորվում է ժամանակավոր կառավարություն, որից հետո ՀՀ-ում տրամաբանական ժամկետներում պետք է տեղի ունենան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ», - ասաց Փաշինյանը՝ հավելելով, որ ապրիլի 25-ին ժամը 11:00-ին Մարիոթ հյուրանոցում շարունակելու են բանակցությունները իշխանության անցնցում փոխանցման օրակարգի շուրջ Կարեն Կարապետյանի հետ:

«Եվ հույս ունեմ, որ ՀՀԿ վերնախավը միանշանակ և անվերապահորեն կճանաչի ժողովրդական թավշյա ոչ բռնի հեղափոխության հաղթանակը: Եվ որքան շուտ, այնքան ավելի լավ Հայաստանի և Արցախի համար»,- հայտարարեց նա՝ զգուշացնելով հանապետականներին, մոռանալ ստվերային կառավարում իրականացնելու հույսերի մասին:

Այժմ, ինչպես դասականն էր ասում, «օդում կախված» շատ քաղաքական ու իրավական հարցեր են առաջանում, իշխանության անցնցում մեխանիզմի գործի դրման եւ այդ գործընթացի տրամաբանական ավարտի վերաբերյալ:

ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր, «Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» նախագահ Թեւան Պոսոսյանը, որը ներգրավված է եղել իշխանություն-ընդդիմություն քննարկումների գործընթացում եւ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ ժամանեց Հանրապետության հարապարակ Փաշինյանի հետ բանակցելու, նշում է իրավիճակի զարգացման մի քանի սցենար: Նախ, նա հիշեցրեց Սահմանադրության 149-րդ հոդվածը, որը նախատեսած է հենց նման դեպքերի համար: «Վարչապետի հրաժարական ներկայացնելու կամ վարչապետի պաշտոնը թափուր մնալու այլ դեպքերում Կառավարության հրաժարականն ընդունվելուց հետո` յոթնօրյա ժամկետում, Ազգային ժողովի խմբակցություններն իրավունք ունեն առաջադրելու վարչապետի թեկնածուներ: Ազգային ժողովը վարչապետին ընտրում է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ», - ասված է հոդվածում, որը սակայն տարբերում է Նիկոլ Փաշինյանի ներկայացրած «ժողովրդի թեկնածու» վարչապետի ընտրության սցենարից:

Նա կարծում է, որ առաջիկա քաղաքական քննարկումների արդյունքում հնարավոր է գտնվեն նոր լուծումներ: «Փաստացի իշխանությունը Նիկոլ Փաշինյանի ձեռքում է: Ուստի նա պետք է որոշումներ ընդունելիս լինի շատ պատասխանատու, սա է թելադրում պահը: Բոլոր կողմերը պետք է շատ սթափ գնահատեն իրավիճակը», - ասաց նա՝ հավելելով, որ այժմ հանրապետականները Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը «կներկայացնեն որպես ժողովրդավարական առաջնորդի շատ խոհեմ որոշում», հատկապես ապրիլի 24-ի նախաշեմին:

Սա արդեն կատարվում է: Հանրապետական կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը գնահատել է որպես «պետական մտածողության, քաղաքական արիության և ազգային գործչի քայլ»։ «Ուժեղ և հայրենասեր մարդու քայլ։ Հայաստանը անցնցում պահող քայլ։ Խաղաղություն և խոհեմություն բոլորիս»,- գրել է նա Facebook-ի իր էջում։

Պողոսյանի խոսքով, այժմ կա երկու ճանապարհ՝ իրավական ու քաղաքական, ու դրանք քայլերի ճիշտ հերթականության դեպքում կարող են համալրել իրար:

«Իրավականի, սահամանադրական ճանապարհի մասին ասացի, որ 7 օրվա ընթացում ԱԺ խմբակցությունները պետք է ներկայացնեն վարչապետի թեկնածու: Քաղաքականն ավելի տեւական ու բարդ գործընթաց է: Պետք է տեղի ունենան բանակցություններ, սակայն օրենսդրությունը ոչ մի կերպ չի ենթադրում վարչապետի ընտրություն հանրահավաքային տարբերակով: Սա կարող է ստեղծել բարդություններ նաեւ Եվրոպայի հետ հարաբերություններում, քանի որ Եվրոպայի համար իրավիճակի հանգուցալուծումն արդեն կա: Վարչապետը հրաժարական է տվել, պետք է ընտրվի նոր վարչապետ», - մեզ հետ զրույցում նշեց Թեւան Պողոսյանը՝ հավելելով, որ եթե Փաշինյանի թիմը ցանկանում է հասնել նաեւ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների, ապա պետք է դրան պատրաստ լինի թե քաղաքականապես, թե օրենսդրորեն:

«Արտահերթ ընտրությունների համար Փաշինյանի թիմը պետք է բանակցություններ վարի այլ քաղաքական ուժերի հետ եւ հասնի նման արդյունքի», - նշեց մեր զրուցակիցն ու հավելեց, որ մինչ այդ Նիկոլ Փաշինյանը պետք է պատրաստավի ընտրություններին: «Դրա համար անհրաժեշտ են օրենսդրական փոփոխություններ եւ քաղաքական ամուր թիմի ու կառույցների ձեւավորում: Հակառակ պարագայում այս օրենսդրության պայմաններում, եթե վաղը կամ մյուս օրը լինեն ընտրություներ, շատ հավանական է, որ սպասված աջակցությունը չլինի», - նշեց Պողոսյանը:

Իրավական առումով Պողոսյանի հետ համամիտ է նաեւ Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամ, ԵՊՀ սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի պրոֆեսոր Գեւորգ Դանիելյանը:  Նա եւս հիշատակում է Սահմանադրության 149-րդ հոդվածը, սակայն հավելում, որ երկրում քաղաքական ճգնաժամ է եւ այն պահանջում է նաեւ ոչ ստանդարտ մոտեցումներ: «Այն, որ իմ կոլեգաները հաճախ նշում էին, թե խորհրդարանական համակարգում գրեթե մինիմումի են հասցված ճգնաժամերը, ես միշտ վիճում էի ու պնդում, որ դրանք հնարավոր են: Այս պահին մենք նման իրավիճակ ունենք երկրում, ուստի քաղաքական որոշումները բացառված չեն», -մեզ հետ զրույցում ասաց նա:

«Քաղաքական առումով, կողմերը կարող են հասնել պայմանավորվածության առ այն, որ ժամանակավոր վարչապետ է նշանակվում բոլորի համար ընդունելի մի գործիչ, որը ձեւավորում է կառավարություն, իսկ այն իր հերթին ներկայացնում է ծրագիր եւ որոշում է կայացվելու ԱԺ-ի գործունեության դադարեցման ու նոր ընտրությունների անցկացման մասին: Կամ, ասենք, Ազգային ժողովի բոլոր պատգամավորները հրաժարականի դիմում են ներկայացնում, նշանակվում են նոր ընտրություններ եւ այդպես լուծվում է քաղաքական ճգնաժամը», - եզրափակեց նա:

Հիշեցնենք, Սահմանադրության 158-րդ հոդվածի համաձայն, Կառավարությունը Հանրապետության նախագահին ներկայացնում է իր հրաժարականը նորընտիր Ազգային ժողովի առաջին նստաշրջանի, Կառավարությանը վստահություն չհայտնելու, Կառավարության ծրագրին հավանություն չտալու, վարչապետի կողմից հրաժարական ներկայացվելու կամ վարչապետի պաշտոնը թափուր մնալու օրը:

Կառավարության անդամները շարունակում են իրենց պարտականությունների կատարումը մինչև նոր Կառավարության կազմավորումը:

Տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի ապրիլի 24-ի համարում:

Տպել
5926 դիտում

Լրագրողական իմ ողջ գործունեության ընթացքում միշտ վախեցել եմ, որ իմ որեւէ բառ հիմք չտա, որ որեւէ մեկը ծիծաղի իմ գրածի վրա

Արարատի մարզում մի շարք ճանապարհներ կբարեկարգվեն

Ինձ ոչ մեկ չի կարող զանգել եւ նման տոնով հետս խոսել. Վանեցյան

Գագիկ Խաչատրյանը ԱԱԾ չի հրավիրվել. Վանեցյան

Արա Մինասյանն ու Լեւոն Սարգսյանն օրինական ճանապարհով հատել են ՀՀ սահմանը. Արթուր Վանեցյան

1 մլն դրամ չի մուտքագվրել պետբյուջե․ ոստիկանները բացահայտել են Մուսալեռ համայնքի ղեկավարի ապօրինությունները (տեսանյութ)

Լուրջ քննադատությանը շատ լուրջ եմ վերաբերվում եւ լուրջ հետեւություններ եմ անում․ Աննա Հակոբյան

Եկեղեցին պետք է լսի զոհերին․ համաժողով Վատիկանում՝ նվիրված հոգևորականների շրջանում սեռական բռնությունների խնդիրներին

Կիեւի եւ Երեւանի հարաբերությունները դինամիկ կզարգանան․ դեսպան

Ալեքսանդր Սարգսյանը պետությանը փոխանցել է 18,5 մլն դոլար, իսկ 11,5 մլն դոլար գանձվել է կոնկրետ ակտերով. ԱԱԾ տնօրեն

Պատրաստվում ենք «Իմ քայլը» հիմնադրամի համար մատչելի տարածք գտնել, որովհետեւ խնայում ենք մեզ վստահված ամեն լումա

Սպառնալիքները միշտ կան. Վանեցյանն իր եւ Փաշինյանի ընտանիքներին ուղղված սպառնալիքների մասին

Մեզ որեւէ բան չի կաշկանդում. ԱԱԾ տնօրենը` Տեր-Պետրոսյանի կառավարման տարիների հետ կապված ստուգումներ իրականացնելու մասին

Ես տեղեկություն չունեմ, որ տարբեր գերատեսչությունների պարգեւավճարների մի մասն ուղղվել է «Իմ քայլը» հիմնադրամին

Դատի տալը ցանկացած քաղաքացու սահմանադրական իրավունքն է. Վանեցյան

Շատ տարբեր իրադարձություններ են արյունաբանական կենտրոնի բացումն ու երկու կենտրոնների միավորումը․ Աննա Հակոբյան

«Իմ քայլը» բարեգործական հիմնադրամի իրականացրած եւ իրականացվելիք ծրագրերը․ ներկայացնում է Աննա Հակոբյանը

Առնվազն զուգարանների հարցը մի քանի մեծ ավտոկայաններում պետք է լուծվի. Աշոտ Մնացականյան

9 մլն պարտք Արցախի հյուրանոցին. 2015-ին նկարահանված Եվա ֆիլմի գումարը հայկական կողմը մինչեւ օրս չի վճարել

«Ժպիտների քաղաք» հիմնադրամը քաղցկեղով հիվանդ 100 երեխաների բուժման համար գործունեության 5 ամիսներին ծախսել է 70 մլն դրամ