Թավշյա հեղափոխություն. ինչպե՞ս է տեղի ունենալու իշխանության փոխանցման գործընթացը

Հայաստանում լրիվ նոր ու աննախադեպ քաղաքական իրավիճակ է: Քաղաքացիական անհնազանդության ու մասսայական հանրահավաքների ճնշման տակ հրաժարական տվեց երկիրը մեկ տասնամյակ նախագահի պաշտոնում ղեկավարած, այնուհետեւ վարչապետի պաշտոնը զբաղեցրած Սերժ Սարգսյանը:

Այժմ գոյություն ունի ֆորմալ իշխանություն՝ ի դեմս վարչապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Կարեն Կարապետյանի, եւ փողոց դուրս եկած քաղաքացիների դե-ֆակտո իշխանություն՝ Նիկոլ Փաշինյանի ու իր թիմի առաջնորդությամբ: Հայաստանում «թավշյա հեղափոխության» սկիզբն այլեւս դրված է, սակայն սա, իսկապես, դեռ սկիզբն է ու պետք է տեղի ունենա իշխանական լծակները դե-յուրե իշխանություից դե-ֆակտոյին անցնցում փոխանցելու գործընթաց: Սպասվում է, որ այսպես պետք է ավարտվի ՀՀ-ում աննախադեպ մասշտաբների հասած քաղաքական ճգնաժամը:

Իշխանության փոխանցման գործընթացի ճանապարհային քարտեզը Հանրապետության հարապարակում ապրիլի 23-ի հնարահավաքի ժամանակ իր ելույթում ներկայացրեց Նիկոլ Փաշինյանը: «Օրակարգում ոչ թե մեկ, այլ մի քանի հարց էր դրված՝ Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է տալիս, ԱԺ-ն վարչապետ է նշանակում ժողովրդի թեկնածուին և դա պետք է տեղի ունենա առաջիկա մեկ շաբաթվա ընթացքում, դրանից առաջ ձևավորվում է ժամանակավոր կառավարություն, որից հետո ՀՀ-ում տրամաբանական ժամկետներում պետք է տեղի ունենան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ», - ասաց Փաշինյանը՝ հավելելով, որ ապրիլի 25-ին ժամը 11:00-ին Մարիոթ հյուրանոցում շարունակելու են բանակցությունները իշխանության անցնցում փոխանցման օրակարգի շուրջ Կարեն Կարապետյանի հետ:

«Եվ հույս ունեմ, որ ՀՀԿ վերնախավը միանշանակ և անվերապահորեն կճանաչի ժողովրդական թավշյա ոչ բռնի հեղափոխության հաղթանակը: Եվ որքան շուտ, այնքան ավելի լավ Հայաստանի և Արցախի համար»,- հայտարարեց նա՝ զգուշացնելով հանապետականներին, մոռանալ ստվերային կառավարում իրականացնելու հույսերի մասին:

Այժմ, ինչպես դասականն էր ասում, «օդում կախված» շատ քաղաքական ու իրավական հարցեր են առաջանում, իշխանության անցնցում մեխանիզմի գործի դրման եւ այդ գործընթացի տրամաբանական ավարտի վերաբերյալ:

ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր, «Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» նախագահ Թեւան Պոսոսյանը, որը ներգրավված է եղել իշխանություն-ընդդիմություն քննարկումների գործընթացում եւ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ ժամանեց Հանրապետության հարապարակ Փաշինյանի հետ բանակցելու, նշում է իրավիճակի զարգացման մի քանի սցենար: Նախ, նա հիշեցրեց Սահմանադրության 149-րդ հոդվածը, որը նախատեսած է հենց նման դեպքերի համար: «Վարչապետի հրաժարական ներկայացնելու կամ վարչապետի պաշտոնը թափուր մնալու այլ դեպքերում Կառավարության հրաժարականն ընդունվելուց հետո` յոթնօրյա ժամկետում, Ազգային ժողովի խմբակցություններն իրավունք ունեն առաջադրելու վարչապետի թեկնածուներ: Ազգային ժողովը վարչապետին ընտրում է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ», - ասված է հոդվածում, որը սակայն տարբերում է Նիկոլ Փաշինյանի ներկայացրած «ժողովրդի թեկնածու» վարչապետի ընտրության սցենարից:

Նա կարծում է, որ առաջիկա քաղաքական քննարկումների արդյունքում հնարավոր է գտնվեն նոր լուծումներ: «Փաստացի իշխանությունը Նիկոլ Փաշինյանի ձեռքում է: Ուստի նա պետք է որոշումներ ընդունելիս լինի շատ պատասխանատու, սա է թելադրում պահը: Բոլոր կողմերը պետք է շատ սթափ գնահատեն իրավիճակը», - ասաց նա՝ հավելելով, որ այժմ հանրապետականները Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը «կներկայացնեն որպես ժողովրդավարական առաջնորդի շատ խոհեմ որոշում», հատկապես ապրիլի 24-ի նախաշեմին:

Սա արդեն կատարվում է: Հանրապետական կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը գնահատել է որպես «պետական մտածողության, քաղաքական արիության և ազգային գործչի քայլ»։ «Ուժեղ և հայրենասեր մարդու քայլ։ Հայաստանը անցնցում պահող քայլ։ Խաղաղություն և խոհեմություն բոլորիս»,- գրել է նա Facebook-ի իր էջում։

Պողոսյանի խոսքով, այժմ կա երկու ճանապարհ՝ իրավական ու քաղաքական, ու դրանք քայլերի ճիշտ հերթականության դեպքում կարող են համալրել իրար:

«Իրավականի, սահամանադրական ճանապարհի մասին ասացի, որ 7 օրվա ընթացում ԱԺ խմբակցությունները պետք է ներկայացնեն վարչապետի թեկնածու: Քաղաքականն ավելի տեւական ու բարդ գործընթաց է: Պետք է տեղի ունենան բանակցություններ, սակայն օրենսդրությունը ոչ մի կերպ չի ենթադրում վարչապետի ընտրություն հանրահավաքային տարբերակով: Սա կարող է ստեղծել բարդություններ նաեւ Եվրոպայի հետ հարաբերություններում, քանի որ Եվրոպայի համար իրավիճակի հանգուցալուծումն արդեն կա: Վարչապետը հրաժարական է տվել, պետք է ընտրվի նոր վարչապետ», - մեզ հետ զրույցում նշեց Թեւան Պողոսյանը՝ հավելելով, որ եթե Փաշինյանի թիմը ցանկանում է հասնել նաեւ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների, ապա պետք է դրան պատրաստ լինի թե քաղաքականապես, թե օրենսդրորեն:

«Արտահերթ ընտրությունների համար Փաշինյանի թիմը պետք է բանակցություններ վարի այլ քաղաքական ուժերի հետ եւ հասնի նման արդյունքի», - նշեց մեր զրուցակիցն ու հավելեց, որ մինչ այդ Նիկոլ Փաշինյանը պետք է պատրաստավի ընտրություններին: «Դրա համար անհրաժեշտ են օրենսդրական փոփոխություններ եւ քաղաքական ամուր թիմի ու կառույցների ձեւավորում: Հակառակ պարագայում այս օրենսդրության պայմաններում, եթե վաղը կամ մյուս օրը լինեն ընտրություներ, շատ հավանական է, որ սպասված աջակցությունը չլինի», - նշեց Պողոսյանը:

Իրավական առումով Պողոսյանի հետ համամիտ է նաեւ Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամ, ԵՊՀ սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի պրոֆեսոր Գեւորգ Դանիելյանը:  Նա եւս հիշատակում է Սահմանադրության 149-րդ հոդվածը, սակայն հավելում, որ երկրում քաղաքական ճգնաժամ է եւ այն պահանջում է նաեւ ոչ ստանդարտ մոտեցումներ: «Այն, որ իմ կոլեգաները հաճախ նշում էին, թե խորհրդարանական համակարգում գրեթե մինիմումի են հասցված ճգնաժամերը, ես միշտ վիճում էի ու պնդում, որ դրանք հնարավոր են: Այս պահին մենք նման իրավիճակ ունենք երկրում, ուստի քաղաքական որոշումները բացառված չեն», -մեզ հետ զրույցում ասաց նա:

«Քաղաքական առումով, կողմերը կարող են հասնել պայմանավորվածության առ այն, որ ժամանակավոր վարչապետ է նշանակվում բոլորի համար ընդունելի մի գործիչ, որը ձեւավորում է կառավարություն, իսկ այն իր հերթին ներկայացնում է ծրագիր եւ որոշում է կայացվելու ԱԺ-ի գործունեության դադարեցման ու նոր ընտրությունների անցկացման մասին: Կամ, ասենք, Ազգային ժողովի բոլոր պատգամավորները հրաժարականի դիմում են ներկայացնում, նշանակվում են նոր ընտրություններ եւ այդպես լուծվում է քաղաքական ճգնաժամը», - եզրափակեց նա:

Հիշեցնենք, Սահմանադրության 158-րդ հոդվածի համաձայն, Կառավարությունը Հանրապետության նախագահին ներկայացնում է իր հրաժարականը նորընտիր Ազգային ժողովի առաջին նստաշրջանի, Կառավարությանը վստահություն չհայտնելու, Կառավարության ծրագրին հավանություն չտալու, վարչապետի կողմից հրաժարական ներկայացվելու կամ վարչապետի պաշտոնը թափուր մնալու օրը:

Կառավարության անդամները շարունակում են իրենց պարտականությունների կատարումը մինչև նոր Կառավարության կազմավորումը:

Տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի ապրիլի 24-ի համարում:

Տպել
7267 դիտում

ՌԴ ԿԸՀ-ն կայացած է համարել երեկվա ընտրությունները. պաշտոնական արդյունքները կհրապարակվեն վաղը

ԱԻՆ ջրափրկարարները դադարեցրել են կորած քաղաքացու ստորջրյա որոնողական աշխատանքները

Լավ կլինի՝ վերադառնաք Ձեր «մահացած» քաղաքական ուժի ռեինկառնացիային. Արսեն Թորոսյանը՝ Նաիրա Զոհրաբյանին

Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինին

Կասեցումներ են իրականացվել «ՎՏԲ Հայաստան բանկ»-ում, Սոցիալական ապահովության ծառայությունում, առեւտրի կենտրոններում․ ԱԱՏՄ

Ստեղծվել է ԱԺ քննիչ հանձնաժողով. կուսումնասիրվեն կորոնավիրուսային իրավիճակում իրականացված միջոցառումներն ու այլ հարցեր

Գեղարքունիքում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք, եւս 27 հոգի առողջացել է

Ձերբակալվել են Գյումրու սոց. աջակցության տարածքային բաժնի վեց աշխատակիցներ, այդ թվում՝ բաժնի պետը և գլխավոր մասնագետները

Սրբուհի Գալյանն ընտրվել է գլխավոր դատախազի՝ ապօրինի գույքի բռնագանձման ոլորտը համակարգող տեղակալ

Կոտայքի մարզպետը նախորդ տարի 35 մլն դրամ վարկ է վերցրել և 51 մլն դրամանոց բնակարան գնել

Դեռեւս ոչ մի կոնկրետ որոշում չկա մեծահասակների աշխարհի առաջնության վերաբերյալ. Արսեն Ջուլֆալակյան

Նախագահ Արմեն Սարգսյանն ու ԱԱԾ տնօրեն Արգիշտի Քյարամյանը հանդիպել են

Հայաստանի հավաքականը կմասնակցի ՖԻԴԵ-ի կողմից կազմակերպվող օնլայն Օլիմպիադային

Սա հեքիաթ է. Գյումրին կունենա օդային երթուղի. Սամվել Բալասանյան

Հայաստանը՝ «Հավասարության սերունդ» կանանց իրավունքների հարցերով մեկնարկած նախաձեռնության թեմատիկ դաշինքի առաջնորդ

Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի նախագահ Կարին Մարկիդեսի հետ

Հիմնանորոգվում է Հոռոմ-Արթիկ-Ալագյազ ավտոճանապարհի 4.5 կմ հատվածը

ՀՀ հավաքականի 2 բռնցքամարտիկների կարիերան վտանգված է. պետք է բանակ գնան

Մինչ օրս հայտնաբերվել է դիմակ կրելու կանոնների խախտման 28771 դեպք

Հայ եկեղեցու պատմություն առարկան չի լինի, ծրագիրը կլինի. փոխվելու է հանրակրթության առարկայացանկի ձեւավորման մոտեցումը