Су-30СМ-ների հրամայականը. պատերազմող Հայաստանը գործում է առանց կործանիչ ավիացիայի

Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ ուժերի հավասարակշռությունը վերջին շաբաթներին լուրջ փորձության է ենթարկվում: Ադրբեջանը տեւական փնտրտուքից հետո կարծես գտել է Հայաստանում տեղակայված «Իսկանդեր» օպերատիվ տակտիկական հրթիռային համակարգերին ռազմա-քարոզչական պատասխանը:

Հունիսի 11-ին Ադրբեջանում, նախագահ Իլհամ Ալիեւի մասնակցությամբ տեղի ունեցած հրթիռային նոր զորամասի բացման արարողության ժամանակ, առաջին անգամ ցուցադրվեցին բելառուսական «Պոլոնեզ» եւ իսրայելական LORA հրթիռային համալիրները: Իսկ երկու օր առաջ ադրբեջանական երկնքում հայտնվեցին ամերիկյան արտադրության Bell 412 ուղղաթիռներ, որոնք հունիսի 26-ին մասնակցել են Բաքվում կայանալիք զորահանդեսին: Վերջերս մերձկրեմլյան լրատվական աղբյուրները հայտնեցին, որ Հայաստանը պատրաստվում է ձեռք բերել ռուսական արտադրության Սու-30ՍՄ կործանիչներ, որոնք այժմ ՌԴ օդատիեզերական ուժերը լայնորեն կիրառում են սիրիական պատերազմում:

Կենացները ԼՂ հակամարտության թատերաբեմում գնալով «քաղցրանում» են, խաղաղության սասանման խաղադրույքները՝ կտրուկ բարձրանում: Այժմ դեռ պարզ չէ, թե որ պետությունն է Ադրբեջանին մատակարարել տվյալ ուղղաթիռները. ԱՄՆ-ն անմիջականորեն չի կարող զենք տրամադրել Բաքվին, քանի որ գոյություն ունի Ազատության աջակցության ակտի 907 բանաձեւը, որով արգելվում է հակամարտության կողմերին ռազմական աջակցություն ցուցաբերել:

Այնուամենայնիվ, ամերիկյան տեխնոլոգիաներով արտադրված զենքերը հայտնվում են Ադրբեջանում այլ ուղիներով, որոնցից, թերեւս երկուսը կարելի է նշել՝ Իսրայել եւ Թուրքիա: ԱՄՆ-ն այդ տեխնոլոգիաները փոխանցում է Իսրայելին, իսկ նրանք Ադրբեջանի հետ մեծ ծավալի զենքի գործարքներ են իրականացնում, նշում են ռազմական փորձագետները:

Եթե ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում համանախագահող Ռուսաստանն անմիջականորեն է զենք վաճառում Հայաստանին ու Ադրբեջանին, ապա ԱՄՆ-ի՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահի, արցախյան հակամարտության մասով ունի դիրքորոշման երկու երես: Առաջինը պաշտոնականն է, որ Վաշինգտոնը զենք չի մատակարարում հակամարտող կողմերին: Երկրորդը ոչ պաշտոնականն է, որ ամերիկյան արտադրության ռազմական տեխնոլոգիաները, այնուամենայնիվ, հայտնվում են Ադրբեջանում: Դատելով այն հանգամանքից, թե ինչ խստությամբ է ԱՄՆ-ն վերահսկում սեփական արտադրության՝ անգամ մի քանի սերունդ հին ռազմական տեխնոլոգիաների տեղաշարժը շուկայում, դժվար է պատկերացնել, որ ամերիկյան ռազմական տեխնոլոգիաներն առանց Վաշինգտոնի լուռ համաձայնության Իսրայելի կամ Թուրքիայի միջոցով հայտնվեն Ադրբեջանում:

Հայաստանի ժամանակակից քաղաքական բառապաշարով ասած՝ Իսրայելն ու Թուրքիան «դուխ» չեն անի առանց ԱՄՆ-ի համաձայնության նման հանդուգն քայլի դիմել: Ամերիկյան ուղղաթիռների հայտնվելը Բաքվում, Ռուսաստանյան ռազմական եւ քաղաքական վերլուծության ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ, ռազմական փորձագետ Ալեքսանդր Խրամչիխինի կարծիքով՝ ապացուցում է մեկ պարզ իրողություն, այն է՝ անհրաժեշտության դեպքում ԱՄՆ-ն իրեն որեւէ պարտավորությամբ չի կաշկանդի եւ կանի այն, ինչն իսկապես Վաշինգտոնի շահերից է բխում: «Իրականում դժվար է ասել, թե ինչ նշանակություն կարող են ունենալ այդ ուղղաթիռները, բայց որ ԱՄՆ-ն իրեն որեւէ պարտավորությամբ չի կաշկանդի, սա պարզ է»,- ընդգծում է նա:

Փորձագետները նաեւ վստահ են, որ այժմ բավականին արդյունավետ են աշխատում ԱՄՆ-ում Ադրբեջանի վարձած լոբբիստները: Թերեւս, սրա ցուցիչներից մեկն այն է, որ Թրամփը մայիս-հունիս ամիսների ընթացքում 4 անգամ տարբեր առիթներով շնորհավորեց Իլհամ Ալիեւին՝ սկսած Անկախության տոնից, Ռամազանից մինչեւ գազի եւ նավթի ցուցահանդես:

Այս ուղղությամբ մեծ աշխատանք ունեն անելու նաեւ հայկական լոբբիստական կառույցները, որոնք մինչեւ օրս ավելի շատ կենտրոնացած են Հայոց ցեղասպանության ճանաչման խնդրի վրա:

Առաջիկայում Բաքվում սպասվում է մեծ զորահանդես: Պարզ է, որ այն Ադրբեջանի համար լուրջ քարոզչական ու հոգեբանական նշանակություն ունի: Ուստի, Բաքուն ցուցադրելու է այն, ինչ ունի իր զինանոցում՝ բելառուսական «Պոլոնեզ» եւ իսրայելական LORA հրթիռային համալիրները, ինչպես նաեւ ամերիկյան Bell 412 ուղղաթիռներ եւ այլն: Թե որքանով են զուտ տակտիկական ու ստրատեգիական առումով տարբեր երկրների արտադրության հրթիռային համալիրները միմյանց հետ համադրելի եւ որքանով արդյունավետ կաշխատեն ռազմական գործողությունների թատերաբեմում, դժվար է ասել, բայց որ մեծ քարոզչական արդյունք կապահովեն՝ հայտնվելով Բաքվի կենտրոնական փողոցներում, կասկածից վեր է:

Ռուսաստանցի ռազմական փորձագետ Ալեքսանդր Խրամչիխինը վստահ է, որ Բաքվին ռազմական նշանակության գնումները ոչ միայն եւ ոչ այնքան քարոզչական արդյունքի ապահովման նպատակով են արվում: «Ադրբեջանը պատրաստվում է արցախյան ուղղությամբ հարձակողական ռազմական գործողությունների եւ սա նորություն չէ: Դժվար է պատկերացնել, որ հսկայական ռազմական ծախսերն արվում են զուտ թատերական ներկայացումների համար»,- նշում է փորձագետն ու հավելում, որ ձեռք բերվող սպառազինության տեսակները եւս դրա մասին են խոսում:

ԼՂ հակամարտության կողմերի դիրքորոշումները տրամագծորեն տարբերվում են, նշում է մեր զրուցակիցն ու հավելում, որ Բաքուն չի հաշտվել «20 տոկոս տարածքի կորստի հետ»:

Այնուամենայնիվ, նա չկարողացավ հստակ գնահատել՝ արդյո՞ք ուժերի հարաբերակցությունը ԼՂ հակամարտության գորտում խախտված է: «Սա դժվար է գնահատել: Այն չի գնահատվում զուտ սպառազինության տեսակների ձեռք բերմամբ: Այստեղ շատ այլ գործոններ կան: Եթե միայն սպառազինության եւ ռազմական տեխնիկայի ծավալները հաշվի առնենք, ապա, իհարկե, կշեռքի նժարը կթեքվի դեպի Ադրբեջանի կողմը, անգամ եթե Հայաստանում տեղակայված են «Իսկանդեր» համակարգերը»,- նշում է Խրամչիխինը: Սակայն, նրա գնահատմամբ, դժվար է ասել՝ արդյո՞ք սա բավարար է՝ տեւական հարձակողական պատերազմ վարելու համար:

Նրա խոսքով, ռազմական հավասարակշռության պահպանման եւս մեկ գործոն կա տարածաշրջանում, որի անունը Ռուսաստան է: «Այժմ հաշվի առնելով, որ կողմերը պատրաստ չեն խաղաղ կարգավորման, Ռուսաստանի, ինչպես նաեւ Հայաստանի շահերից է բխում ստատուս-քվոյի պահպանումը, թույլ չտալ պատերազմ, պահել հավասարակշռությունը՝ զենք ու զինատեսակներ վաճառելով կոնֆլիկտի կողմերին»,- նշում է փորձագետը:

Նա անդրադարձավ նաեւ վերջերս ակտիվորեն շրջանառվող լուրերին առ այն, որ Հայաստանը պատրաստվում է ռուսական արտադրության Սու-30ՍՄ կործանիչներ ձեռք բերել: Ի դեպ, դրանցից մեկի մեջ Էրեբունի ավիաբազայում լուսանկարվել էր նաեւ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ իր ֆեյսբուքյան էջում գրառելով «աշխարհի լավագույն կործանիչներից մեկի օդաչուի խցիկում եմ»: Նույն սոցիալական ցանցում կիսվելով վարչապետի գրառմամբ՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարի մամուլի խոսնակ, ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանը գրել էր. «Լավ կլինի, որ մնան Հայաստանում»:

«Այդ կործանիչները լայնորեն կիրառվում են Սիրիայում: Դրանք շատ արդյունավետ կարելի է կիրառել ամենատարբեր ռազմական թատերաբեմերում: Եթե դրանք հայտնվեն Հայաստանում, ապա իսկապես լրջորեն կփոխեն ուժերի հավասարակշռությունը՝ հօգուտ հայկական կողմի, եթե անգամ դրանցից ՀՀ-ում լինի միայն տասը կամ տասներկու հատ»,- վստահ է մեր զրուցակիցը: Թեպետ տվյալ կործանիչները խոցելի են Ադրբեջանում եւ Հայաստանում տեղակայված ռուսական Ս-300 ՀՕՊ համակարգերի համար, սակայն Խրամչիխինը կարեւորում է դրանց հնարավոր ձեռք բերումը:

«Գիտեք՝ ՀՕՊ համակարգերի համար անխոցելի ռազմական ինքնաթիռներ չեն լինում գրեթե: Հարցն այն է, թե որքանով են խոցելի եւ ինչ համակարգերի համար: Այո, Ս-300 ՀՕՊ համակարգերը կարող են խոցել գրեթե ցանկացած ռազմական ինքնաթիռ, սակայն մյուս կողմից, Սու-30 կործանիչները կարող են հաղթահարել ցանկացած ՀՕՊ համակարգ: Սա կախված է շատ գործոններից»,- ասաց նա ու հավելեց, որ հայկական կողմը շատ վաղուց պետք է ձեռք բերեր Սու-30-ի նման կործանիչներ: «Հայաստանը պատերազմող պետություն է եւ գործում է առանց կործանիչ ավիացիայի: Սա տարօրինակ է»,- եզրափակեց նա:

Տպել
9126 դիտում

Արագիլների անկման կապակցությամբ Հրազդան գետի, Հովտաշենին հարող ցամաքուրդային ջրերի նմուշառման աշխատանքներ են իրականցվում

ՔԿ պարզաբանումը՝ Սամվել Կարապետյանի եղբորորդու գործի վերաբերյալ

Փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը հանդիպել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ հանձնակատարին

Բացի աշխատանքից՝ բարեկեցություն ստեղծելու այլ ճանապարհ չկա․ Նիկոլ Փաշինյան

Նեթանյահուն դարձել է Իսրայելի ամենաերկար պաշտոնավարած վարչապետը

Սեւանի ոստիկանները բացահայտել են ապօրինի ծառահատման դեպքը. վարորդը չի ենթարկվել ոստիկանների պահանջին

«Իմ քայլը հանուն Շիրակի» բիզնես համաժողովի ընթացքում ներդրումային ծրագրեր ներկայացրին մոտ 50 ընկերություններ եւ անհատներ

ՍԴ ոչ լեգիտիմ նախագահ Հրայր Թովմասյանը հայտարարում է, որ ՀՀԿ-ի դատավորներին չի կարելի փոխել

Սոս Սարգսյանը ոչ միայն մեծ արվեստագետ էր, այլեւ մեծ քաղաքացի․ Արմեն Սարգսյան

Էդմոն Մարուքյանն ԱՄՆ-ում խոսել է Հայաստանում իրականացվող բարեփոխումների մասին

Հայաստանի Հանրապետությունը պետք է վերագտնի արդյունաբերական երկրի իր երբեմնի փառքը. վարչապետ

ՄԻՊ-ն ամփոփել է Իջեւանի իրադարձություններն ու արձանագրված խնդիրները

Իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելու մեղադրանքով որոնվողին գտել են Ուջան գյուղում

Արդարադատության նախարարին կից հասարակական խորհրդի նիստում քննարկվել են դատական, հակակոռուպցիոն ոլորտների բարեփոխումները

Դատարանը վարույթ է ընդունել «Արմոս» ՍՊԸ-ի հայցն ընդդեմ պատգամավոր Գեւորգ Գորգիսյանի

Զարեհ Սինանյանը ՌԴ-ում ապրող հայ ակտիվ երիտասարդներին հրավիրեց սերտ համագործակցության

Դիզվառելիք տեղափոխող բեռնատարը Օձունի մոտ շրջվել է. 2 մարդ տեղափոխվել է Ալավերդու ԲԿ

Կոռուպցիոն համակարգին ուղղակիորեն կապված տնտեսական համակարգի հետ կոմպրոմիս չի լինելու․ վարչապետ (ուղիղ)

Անցնող շաբաթ հակառակորդը Արցախի դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է 900 կրակոց

Ոստիկանները Երեւանի Կոմիտասի պողոտայից բերման են ենթարկել 31-ամյա գրպանահատի