Համեցիր թեյ խմենք, եթե, իհարկե, հայ չես. Մոսեսովը Ադրբեջան էր գնացել (տեսանյութ)

Լուսանկարում՝ բելառուսցի բլոգեր Վլադ Մագան (Վլադիսլավ Մոսեսով)

Հուլիսի 11-ին Բրյուսելում հանդիպելու են Հայաստանի եւ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները: Հանդիպման փաստն ինքնին հուսադրող է: Մայիսի վերջին «Բանաձեւ» հաղորդման հետ զրույցում Զոհրաբ Մնացականյանը հայտնել էր, որ առաջիկա շաբաթների ընթացքում կսկսեն անմիջական շփումները ադրբեջանական կողմի հետ: Նա նաեւ հատուկ ուշադրության էր արժանացրել այն փաստը, որ թշնամական միջավայրում բանակցություններ չեն կարող լինել:

«Բանակցությունները չեն կարող ընթանալ այնպիսի միջավայրում, որտեղ գոյություն ունի թշնամության մթնոլորտ: Չի կարող լինել մի բան, որը չի նպաստում նորմալ, բնականոն գործընթացին, որը չի նպաստում իրական խաղաղության հաստատմանը»,- ասել էր նախարարը:

Բրյուսելյան հանդիպումը ճանաչողական կարելի է անվանել որոշակի վերապահումներով: Մնացականյանն ու Մամեդյարովն արդեն մեկ անգամ հանդիպել են Մինսկում՝ Արեւելյան գործընկերությանն անդամակցող երկրների արտաքին գործերի նախարարների ոչ պաշտոնական հանդիպման շրջանակներում: Կողմերը տեղյակ են նաեւ միմյանց մոտեցումներից: Դատելով նախարարի խոսքից, կարելի է ենթադրել, որ թշնամության մթնոլորտը, համենայնդեպս այդ մակարդակի վրա, որոշակի նահանջ է ապրել, ուստի, չի բացառվում, որ առաջիկա հանդիպումը փոքր-ինչ կբարձրացնի հակամարտության խաղաղ կարգավորման հավանականությունը:

Այդուհանդերձ, հակամարտության ուժային սցենարը շարունակում է մնալ ամենահավանականը՝ առաջին հերթին այն պատճառով, որ կողմերից մեկի պետական մակարդակի քարոզչության հետեւանքով ձեւավորվել է դրա հանրային պահանջը: Խոսքը, իհարկե, Ադրբեջանի մասին է:

Օրերս հայկական արմատներ ունեցող բելառուսցի ճանապարհորդ-բլոգեր Վլադիսլավ Մոսեսովը հրապարակել էր Ադրբեջան կատարած այցելության մասին պատմող իր հաղորդումը: Դրանում երեւում է, որ ադրբեջանական պետական մակարդակի պարանոյան հայերի հանդեպ արդեն անցել է նաեւ հասարակությանը: Բլոգերից ամենուր պահանջում էին անձը հաստատող փաստաթուղթը, հարցուփորձ էին անում, թե ո՞վ է, ինչո՞ւ է եկել. «կարող է լրտես լինել»: Խոսքը ոչ թե ոստիկանության կամ այլ պատկան մարմինների մասին է, այլ հասարակ քաղաքացիների: Գյուղերում նրան պարտադիր տանում էին գյուղապետի մոտ: Գյուղապետարաններից մեկում Մոսեսովի հետ անգամ հեռախոսազրույց ունեցան հատուկ ծառայության աշխատակիցները:

Հանուն արդարության, իհարկե, անհրաժեշտ է նշել, որ այդ ամենը զուգորդվում էր Կովկասին հատուկ հյուրընկալությամբ, որքանով դա հնարավոր է: Բլոգերին գրեթե բոլորը ջանում էին թեյ հյուրասիրել: Իհարկե, ոչ այն դեպքերում, երբ կասկած կար, որ Մոսեսովը հայ է: Այդպես, օրինակ, Գանձակում քաղաքացիներից մեկը սկսեց սադրել՝ վիրավորանքներ շռայլելով հայերի հասցեին: Մեկ այլ ադրբեջանցի էլ ուղղակի հայտարարեց, որ հայերը «ամենավայրենի ժողովուրդն են»:

Համացանցում տեսանյութի հայտնվելուց հետո, հեղինակը ենթարկվել է արդեն ինտերնետային հարձակման, որի ընթացքում թիրախավորվել է իր հայկական արմատների պատճառով: 

Ադրբեջանի իշխանությունների հակահայկական շարունակական քարոզը ոչ միայն վնասում է բանակցային գործընթացին, այլեւ կարող է հետագայում չար կատակ խաղալ հենց Ադրբեջանի քաղաքական ղեկավարության հետ: Ինչ-որ մի պահի, գուցե ոչ տեսանելի ապագայում, հակամարտության կողմերը ստիպված են լինելու գնալ որոշակի փոխադարձ զիջումների: Այդ փոխադարձ զիջումները՝ դրանց հավասարազորության պարագայում, կընդունվեն մեր հասարակության կողմից: Նույնը չի կարելի ասել հարեւան երկրի հասարակության մասին:

Հուլիսի 10-ին Ադրբեջանի կառավարության նիստում շարունակվել է Ալիեւի «բենեֆիսը»: Սկզբում նա հայտարարել է, որ «Հայաստանի քրեական վարչակարգի հեռացման մեջ» մեծ է Ադրբեջանի դերը: Դրանից հետո Ալիեւը հայտարարել է, որ Ադրբեջանը կայուն եւ ուժեղ երկիր է: Դե իսկ ադրբեջանական մամուլը, լավագույն ավանդույթների համաձայն, տարածել է գերագույն գլխավոր հրամանատարի խոսքերը եւ զարգացրել:

Խնդիրը նրանում է, որ Ադրբեջանի ղեկավարությունը երկարատեւ աշխատանքի արդյունքում ձեւավորել է հասարակություն, որը Մինգեչաուրի ՀԷԿ-ի վթարից եւ դրա պատճառով կաթվածահար եղած զորավարժությունից մեկ շաբաթ չանցած հալած յուղի տեղ կընդունի Ալիեւի հայտարարությունները Ադրբեջանի կայունության եւ ուժի, կամ Հայաստանի հեղափոխության մեջ իր մասնակցության մասին: Իսկ այն, որ հստակ ներդրված գաղափարախոսական վեկտորով շարժվող հասարակության վերափոխումը առողջ հասարակության տեւելու է նույնքան ժամանակ՝ Իլհամին չի հետաքրքրում. դա արդեն մեկ այլ Ալիեւի խնդիր է լինելու: