Ինչպե՞ս է անձեռնմխելիություն ունեցող նախկին նախագահին մեղադրանք առաջադրվել. պարզաբանում

Հատուկ քննչական ծառայությունում քննվող Մարտի 1-ի գործով երեկ Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 300.1-ին հոդվածի 1-ին մասով՝ այն բանի համար, որ նա այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ 2008 թվականի Մարտի 1-ին տապալել է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգը: Նախաքննական մարմինը Ռոբերտ Քոչարյանին կալանավորելու միջնորդություն է ներայացրել, եւ դատարանն այսօր մի քանի ժամ շարունակ միջնորդությունը քննելուց հետո հեռացել է խորհրդակցական սենյակ:

Ըստ ՀՀ սահմանադրության 140-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ հանրապետության նախագահն անձեռնմխելի է: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանրապետության նախագահն իր լիազորությունների ժամկետում եւ դրանից հետո չի կարող հետապնդվել եւ պատասխանատվության ենթարկվել իր կարգավիճակից բխող գործողությունների համար:

Ինչո՞ւ այս դեպքում անձեռնմխելիությունը հաշվի չի առնվում, մեզ հետ զրույցում պարզաբանեց փաստաբան Նորայր Նորիկյանը:

- Պարոն Նորիկյան, ինչպե՞ս է ստացվում, որ անձեռնմխելիություն ունեցող նախկին նախագահը, որն իր լիազորությունների ժամկետում եւ դրանից հետո չի կարող հետապնդվել եւ պատասխանատվության ենթարկվել իր կարգավիճակից բխող գործողությունների համար, այս դեպքում ոչ միայն մեղադրյալի կարգավիճակ է ստացել, այլ նաեւ միջնորդություն է ներկայացվել նրան կալանավորելու համար:

- Ես գտնում եմ, որ վարույթն իրականացնող մարմինը, առավել քան ունի հիմնավոր ապացույցներ, բավարար հիմքեր՝ Ռոբերտ Քոչարյանին այդպիսի մեղադրանք առաջադրելու: Ռոբերտ Քոչարյանի սահմանադրական իմունիտետը հաղթահարվել է պարզ տրամաբանական դատողության արդյունքում: Ցանկացած անձ, այդ թվում նաեւ ՀՀ նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող անձ, որը քրեական օրենսգրքով որեւէ արարք կարող է կատարել, այդ արարքը միայն բավարար է, որպեսզի հաղթահարվի նրա վերաբերյալ առկա սահմանադրական անձեռնմխելիությունը:

Հասկանալի է, որ Ռոբերտ Քոչարյանի մեղադրանքի հիմքում դրված է 2008 թվականի Մարտի 1-ի եւ դրան նախորդող իրադարձություններին իր ունեցած դերակատարությունը եւ  մասնավորապես պաշտպանության նախարարի թիվ 0038 հրամանի առկայությունը: Այդ հրամանի նախաբանում արձանագրված է՝ Հայաստանի Հանրապետության նախագահ, ԶՈՒ գերագույն գլխավոր հրամանատարի կողմից առաջադրված խնդիրները իրականացնելու նպատակադրումից ելնելով՝ ստեղծել Երեւանի կայազոր՝ Խաչատուրովի գլխավորությամբ: Սա նշանակում է, որ ուղղակիորեն հակասահմանադրական գործընթացի արդյունքում բանակը ներքաշվել է քաղաքական պրոցեսների մեջ, որի արդյունքում տապալվել է երկրի սահմանադրական կարգը:

- Այսինքն, Քոչարյանը ի պաշտոնե իրականացրել է գործողություն, որն իր լիազորությունների մեջ չի՞ եղել:

- ՀՀ նախագահի իրավասությունները այդ ժամանակ սահմանված են եղել 2005 թվականի խմբագրմամբ ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածով: 56.1 հոդվածով հստակ ամրագրված է եղել հետեւյալ դրույթը՝ Հայաստանի Հանրապետության նախագահը իր լիազորությունների ժամկետում չի կարող հետապնդվել իր գործողություններից բխող արարքների համար: Իսկ իր կարգավիճակից չբխող գործընթացների համար նա կարող է պատասխանատվության ենթարկվել իր լիազորությունների ժամկետից ավարտից հետո:

ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածով ամրագրված են ՀՀ նախագահի լիազորությունները: Այդ հոդվածով որեւէ այլ լիազորություն, որն իրավունք կտար Ռոբերտ Քոչարյանին բանակը ներքաշել քաղաքական գործընթացներում, առկա չի եղել: Հակառակը՝ 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետում հստակ ամրագրված է եղել հետեւյալը, որ ՀՀ նախագահը սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգի դեպքում, խորհրդակցելով ԱԺ նախագահի եւ վարչապետի հետ, հայտարարում է արտակարգ դրություն եւ իրականացնում իրավիճակից թելադրվող միջոցառումներ:

Բայց խնդրում եմ ուշադրություն դարձրեք հատկապես այն բանի վրա, որ արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին Քոչարյանի հրամանագիրը արձակվել է 2008 թվականի Մարտի 1-ի երեկոյան, իսկ պաշտպանության նախարարի թիվ 0038 հրամանը արձակվել է 2008 թվականի փետրվարի 23-ին: Այն ժամանակ, երբ ժողովուրդը ազատության հրապարակում հանգիստ պարում էր: Այսինքն, այդ ժամանակ սահմանադրական կարգին սպառնացող որեւէ վտանգ չի եղել:

ՀՀ նորանկախ պատմության մեջ դա սեփական կամայական հայեցողական գնահատման դաշտում է եղել, այդ սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգի վերաբերյալ Քոչարյանի դիրքորոշումը:

Այդ թվականին գործող իրավանորմերով՝ ՀՀ որեւէ պաշտոնյա, այդ թվում նախագահը, իրավասություն չի ունեցել զորքերն օգտագործել քաղաքական պրոցեսներում, քանի որ ՀՀ այդ ժամանակվա գործող Սահմանադրության 8.2 հոդվածով հստակ արձանագրված է եղել, որ ՀՀ Զինված ուժերը քաղաքական հարցերով պահպանում են չեզոքություն եւ գտնվում են քաղաքացիական վերահսկողության ներքո: Ավելին՝ ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի, եթե չեմ սխալվում 13-րդ կետում հստակ արձանագրված է ԶՈՒ-ի օգտագործման կարգը:

ԶՈՒ-ն կարող էր օգտագործվել բացառապես ռազմական դրություն հայտարարվելու դեպքում, եթե ՀՀ-ի տարածքային ամբողջականության նկատմամբ արտաքին հակառակորդի կողմից զինված հարձակման վտանգ կարող է լինել: Միայն մեկ, երկու հանգամանքի դեպքում կարող էր ԶՈՒ-ն օգտագործվել, բայց միայն այն դեպքում, եթե նախապես հայտարարված լիներ ռազմական դրություն: Իսկ, ինչպես դուք գիտեք, 2008 թվականի փետրվար-մարտ ամիսներին ՀՀ-ում ռազմական դրություն հայտարարված չի եղել, հետեւաբար ԶՈՒ-երի օգտագործման վերաբերյալ որեւէ մեկը, այդ թվում նաեւ այդ ժամանակվա գործող նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, որեւէ իրավասություն չուներ եւ չէր կարող ունենալ: Հետեւաբար, 0038 հրամանի արձակումը, բառիս բուն իմաստով հակասահմանադրական ակտ է, որով այդ հրամանը կայացնող սուբյեկտը` պաշտպանության նախարարը, եւ այդ հրամանը կայացնելու համար նրան համապատասխան հրահանգ տվող անձը` ԶՈՒ գերագույն գլխավոր հրամանատարը, գերազանցել են իրենց լիազորությունները, ըստ էության, տապալելով այդ ժամանակվա սահմանադրական կարգը: Այսպիսի պայմաններում առավել քան հիմնավոր է նրանց առաջադրված մեղադրանքը:

Տպել
15465 դիտում

«Քաղաքացիական պայմանագրի» վարչության փոխնախագահներ են ընտրվել Ռուբեն Ռուբինյանն ու Հակոբ Սիմիդյանը

ՀՀ անվտանգության խորհրդի քարտուղարը հանդիպել է իրանցի գործընկերոջը, հրավիրել նրան Երեւան

Ներկայացվել է ՊԵԿ 2020-2024 թվականների ռազմավարական գործունեության ծրագրի նախագիծը

Ըմբիշ Վիգեն Նազարյանը՝ Եվրոպայի պատանեկան առաջնության փոխչեմպիոն

Գեւորգ Ղազարյանը կարող է հայտնվել ղազախական թիմում

Համահայկական խաղերի կոմիտեն կոչ չի արել ՀՀ նախագահներին մասնակցել Արցախում խաղերի բացման արարողությանը

ՀՀ մարզերում բաժիններ են բերվել «օրենքով գողեր» (տեսանյութ)

Ռոբերտ Քոչարյանի եւ մյուսների գործով վաղը դատարան կգան Մարտի 1-ի 10 զոհերի իրավահաջորդները

Եղեգնաձորում բենզալցակայանին կից տեղի է ունեցել գազի բալոնի պայթյուն (տեսանյութ)

Սերժ Թանկյանը, հայտնի ֆուտբոլիստները եւ ուրիշներ շնորհավորել են Մխիթարյանին ամուսնության կապակցությամբ

Սասստեքսն իր աշխատակիցներից մի քանիսին է ներս մտնելու իրավունք տվել

Պաշտպանության նախարարն ընդունել է Գերմանիայի դեսպանին

Սննդամթերքում՝ սալմոնելլայի մանրէ, շեղումներ՝ շրջակա մակերեսներին. «Ծիրանի»-ի դեպքի փորձաքննությունը

Մխիթարյանը շնորհակալություն է հայտնում մաղթանքների համար

ՊՆ-ն առաջարկում է բարձրացնել ժամկետային զինծառայողների դրամական ապահովության ամսական չափերը

Եկեղեցական համագումարը հունիսի 27-ին կընտրի Պոլսո Հայոց պատրիարքի տեղապահի

Հանրահայտ Դել Բոսկեն Երեւանում սեմինար է անցկացրել ֆուտբոլային 180 մարզիչների համար

Երևանի աղբահանության նոր հիմնարկը 200 եւ 290 հազար դրամով հրավիրում է բանվորների ու վարորդների

Մինչեւ 19 տարեկանների Եվրոպայի առաջնության տոմսերը 200-500 դրամ են

Հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Հարությունյանը հրապարակել է իր տարեկան հայտարարագիրը