Ինչո՞ւ է Մերկելը եկել Հարավային Կովկաս. Երեւանյան այցին ընդառաջ

Օգոստոսի 23-ին Վրաստանից մեկնարկեց Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի եռօրյա այցը Հարավային Կովկաս: Վրաստանից Մերկելը կուղեւորվի Հայաստան, ապա Ադրբեջան: Եռօրյա այցի օրակարգի համաձայն Մերկելը հանդիպելու է երկրների ղեկավարների հետ՝ քննարկելու անվտանգությանը, երկկողմ հարաբերություններին, տարածաշրջանային իրավիճակին ու տնտեսությանն առնչվող հարցեր:

Հատկանշական է, որ այցը տեղի է ունենում ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ Բեռլինում տեղի ունեցած հանդիպումից հետո: Բնականաբար, Մերկել-Պուտին հանդիպման օրակարգը շատ ավելի լայն էր, քան կարող է լինել մեր տարածաշրջանի երկրների ղեկավարների հետ հանդիպումներում՝ սիրիական եւ ուկրաինական ճգնաժամերից մինչեւ «Հյուսիսային հոսք-2» եւ Իրանի միջուկային ծրագիր: Այդուհանդերձ, Պուտինի հետ հանդիպման արդյունքում Մերկելը կարող էր որոշակի շտկումներ կատարել հարավկովկասյան այցի օրակարգի շրջանակներում, քանի որ տարածաշրջանը սերտորեն կապված է Ռուսաստանի քաղաքական եւ տնտեսական շահերի հետ:

Գերմանիայի կանցլերը վերջին անգամ Վրաստան էր այցելել 2008 թ. օգոստոսին: Վրաստանի վարչապետ Մամուկա Բախտաձեի հետ հանդիպումից հետո տեղի ունեցած համատեղ մամուլի ասուլիսի ընթացքում Մերկելը վերահաստատեց, որ Գերմանիան աջակցում է Վրաստանի տարածքային ամբողջականությանը: Միեւնույն ժամանակ նա նշեց, որ Գերմանիան իր ներդրումը կունենա հակամարտության կարգավորման գործում: Բախտաձեն իր հերթին կարեւորեց Վրաստանի եվրոպական եւ եվրոատլանտյան ինտեգրումը:

Այդուհանդերձ, այցը չի կարելի անվանել զուտ քաղաքական: Կանցլերին ուղեկցող գործարարները կլոր-սեղան հանդիպում ունեցան վրացի գործարար ոլորտի ներկայացուցիչների հետ: Փաստն ինքնին խոսում է հարավկովկասյան այցի տնտեսական խոշոր բաղադրիչի մասին:

Այս առումով հատուկ ուշադրության է արժանի Ադրբեջան կատարելիք այցը, որի ընթացքում քննարկվելու է ադրբեջանական էներգակիրները Եվրոպա հասցնելու հարցը: Այդ քննարկումները տեղի են ունենալու բավական հետաքրքիր պայմաններում: Բանն այն է, որ «Հյուսիսային հոսք-2» գազատարի նախագծի ուղղությամբ տարվող աշխատանքների ֆոնին պաշտոնական Բրյուսելը ճնշում է գործադրում նախ եւ առաջ հենց Բեռլինի վրա՝ Եվրոպա մտնող գազի դիվերսիֆիկացման քաղաքականության շարունակականությունն ապահովելու պահանջով: Ուժեղ ճնշում կա նաեւ ԱՄՆ-ից, որն ընդհանրապես դեմ է Ռուսաստանի հետ նոր գազատար կառուցելու գաղափարին: Այլընտրանքային գազը Ադրբեջանում փնտրելու օգտին են խոսում նաեւ գործող TANAP (Տրանսանատոլիական) եւ կառուցվող TAP (Տրանսադրիատիկ) գազատարները: Բացի դրանից, Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի մասին կոնվենցիայի ստորագրումը Եվրոպայում կարող է հույսեր արթնացնել, որ երկարաժամկետ հեռանկարում իրենք հնարավորություն կստանան օգտվել նաեւ թուրքմենական գազից:

Մյուս կողմից, եթե չլինեին Եվրոպայի շահերից բխող վերոնշյալ կետերը, Գերմանիան դժվար թե աչք փակեր Ադրբեջանի ակնհայտ վիրավորական վերաբերմունքին: Բանն այն է, որ դեռեւս մինչեւ այցը գերմանական պատվիրակության կազմում գտնվող, Մերկելի կուսակից Բունդեսթագի պատգամավոր Ալբերտ Վայլերին արգելվել էր մուտքը Ադրբեջան: Նա գտնվում է այդ երկրի «սեւ ցուցակում», քանի որ «հանդգնել է» Արցախ այցելել: Այս առիթով Գերմանիայի կառավարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Շտեֆեն Զայբերթը նշել էր, որ նման մոտեցումը չի նպաստում արցախյան հարցի կարգավորմանը:

«Ադրբեջանի դիրքորոշումը հիասթափեցնում է, այն չի նպաստում Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ բանակցությունների առաջխաղացմանը»,- ասել էր Զայբերթը՝ հավելելով, որ Մերկելը Բաքվում անպայման պետք է բարձրացնի մարդու իրավունքների, մամուլի ազատության եւ քաղաքացիական հասարակության հարցերը:

Ամեն ինչից զատ, Ադրբեջանում եվրոպական էներգետիկ հետաքրքրությունների առկայությունը լրացուցիչ լծակ են տարածաշրջանում, մասնավորապես՝ Արցախում խաղաղություն պարտադրելու տեսանկյունից:

Ինչեւէ, այցը տարածաշրջանային է, այսինքն՝ էներգակիրների այլընտրանքային աղբյուրը միակ նպատակը չէ, այլապես կարելի էր սահմանափակվել միայն Ադրբեջանով: Մերկելի՝ Հայաստան կատարելիք այցը կարելի է դիտարկել Եվրոպա-Իրան հարաբերությունների համատեքստում: Ամենայն հավանականությամբ, Գերմանիան, մյուս եվրոպական երկրների, ինչպես նաեւ Ռուսաստանի եւ Չինաստանի հետ միասին չի միանա նոյեմբերին ուժի մեջ մտնող Իրանի դեմ պատժամիջոցների նոր փաթեթին: Աշխարհաքաղաքական փոփոխվող իրականությունում՝ Եվրոպայի ինքնուրույն, ԱՄՆ-ից անկախ եւ շատ դեպքերում նրա կամքին հակասող քայլերի պարագայում չի բացառվում, որ տարածաշրջանային այցը սկիզբ դնի Հարավային Կովկասը՝ Եվրոպա-Պարսից ծոց տրանսպորտային միջանցքի մաս դարձնելու հեռանկարային նախագծերին:

Ինչեւէ, դա երկարաժամկետ հեռանկարն է: Կոնկրետ այցը նախ եւ առաջ, կրում է ճանաչողական բնույթ: Ճիշտ է, Մերկելն արդեն հանդիպել է ՀՀ կառավարության պատվիրակությանը Բրյուսելում՝ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի «միջանցքներում», սակայն դա լիարժեք հանդիպում անվանել չի կարելի:

Նախատեսվում են հանդիպումներ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, նախագահ Արմեն Սարգսյանի, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի հետ: Մերկելը կայցելի նաեւ Ծիծեռնակաբերդ եւ հարգանքի տուրք կմատուցի 1915 թ. Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին: Այս այցելությունը մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում Թուրքիայում: Մասնավորապես «Հյուրիյեթ» պարբերականը, անդրադառնալով Երեւան կատարելիք այցին, հարց է տալիս՝ արդյո՞ք Մերկելը կարտաբերի «ցեղասպանություն» եզրույթը:

Հաշվի առնելով Հարավային Կովկասի քաղաքական բարդությունը եւ հարավկովկասյան այցի ընդհանուր բնույթը՝ չարժե, թերեւս, ակնկալել, որ Մերկելը ուղղակիորեն կօգտագործի «ցեղասպանություն» բառը, թեեւ չի բացառվում, որ նա հղում կկատարի 2016 թվականի հունիսի 2-ին Գերմանիայի Բունդեսթագի կողմից ընդունված Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձեւին: Հայաստանում կանցլերի առջեւ ծառացած է, թերեւս, ամենաբարդ խնդիրը՝ ողջունել տեղի ունեցող «եվրոպական» փոփոխությունները՝ առանց Կրեմլին վիրավորելու:

Տպել
2005 դիտում

Զենքն անզգուշությամբ մաքրելիս Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի պատգամավորը մահացել է

Սարգսյանն առաջարկում է փակել հիմնադրամի հաշվին խաղադրույք կատարող Վարդանյանի էջը, վերջինս արձագանքել է (տեսանյութ)

Քաղսի համայնքի երեխաներն իրենց ձեռքով իրենց համար ֆուտբոլի դարպաս են սարքել (լուսանկարներ)

Մխիթարյանը մեղրամիսն անցկացնում է Մալդիվներում

Բոլորի ելույթները լսելով՝ շատ հուզվեցի. Լեւոն Քոչարյանը՝ Մարտի 1-ի զոհերի հարազատների ելույթների մասին

Պետբյուջեի կատարողականում տեսնում ենք ալարկոտություն եւ հարմարվողականություն․ Արման Բաբաջանյան

Որդիս ինչո՞ւ սպանվեց, բա ես ի՞նչ անեմ հիմա, ասեք. մարտի 1-ի զոհերից Տիգրան Աբգարյանի մայրը՝ դատարանում

Երանի կտայի, որ իմ որդին խփվեր Ղարաբաղում, ոչ թե Հայաստանի կենտրոնում. Վաչագան Ֆարմանյան

Մեկնարկել է ԱԺ-կառավարություն հարց ու պատասխանը․ հարցերի համար հերթագրվել է 45 պատգամավոր

Արցախում գնդիկաբեկորային ավիառումբի պայթյունից քաղաքացի է տուժել

Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու հետևում 2 մետաղական տնակներ են այրվում (տեսանյութ)

Արտահանման ծավալների նվազումը տագնապահարույց է, բայց կառավարության ջանքերն իրենց երկար սպասեցնել չեն տա․ ֆիննախ

Ի՞նչն էր խանգարում Ռոբերտ Քոչարյանին, մի հատ հրաման արձակեր, ասեր՝ չկրակեք ժողովրդի վրա. Սարգիս Քլոյանի ելույթը

Դեմոկրատներին տված յուրաքանչյուր ձայնը քվե կլինի ծայրահեղ սոցիալիզմին ու ամերիկյան երազանքի ոչնչացմանը. Թրամփ

Սառա Անջարգոլյանը նշանակվել է սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ղեկավար

Հացադուլ հայտարարած Վահե Մելոյանի գիտակցությունը պարզ է, կողմնորոշումը՝ բավարար

Արքայազն Ուիլիամին ուղեկցող ոստիկանը վթարի է ենթարկել 83-ամյա կնոջը. վերջինիս վիճակը ծանր է

2 տարում մեղադրյալի 26-ամյա որդու բանկային հաշիվներին շուրջ 18 մլն դոլարին համարժեք դրամի մուտք է եղել. գլխավոր դատախազ

Պետբյուջեն ծախսային մասով թերակատարվել է 5,3 տոկոսով կամ շուրջ 80 մլրդ դրամով․ Բաբկեն Թունյանը՝ ֆինանսների նախարարին

Մանվել Գրիգորյանի հետ առնչվող սրճարանի տարածքի վարձակալը հրաժարվել է 6 մլն դրամ վարձավճար վճարելուց