Ադրբեջանական քարոզչության շարունակություն. Ստամբուլի հռչակագրերի վտանգը

Հոկտեմբերի 29-ին Ստամբուլում տեղի ունեցավ Թուրքիայի, Ադրբեջանի եւ Վրաստանի, իսկ 30-ին Թուրքիայի, Ադրբեջանի եւ Իրանի արտաքին գործերի նախարարների եռակողմ հանդիպումները: Եռակողմ հանդիպումների ընացքում քննարկվել են տնտեսական, էներգետիկ, անվտանգային եւ այլ ոլորտներին վերաբերվող մի շարք հարցեր: Հանդիպումների արդյունքում կողմերը ստորագրել են հռչակագրեր

Դրանցում անդրադարձ է կատարվել նաեւ տարածաշրջանային հակամարտություններին: Հոկտեմբերի 29-ին Թուրքիայի, Ադրբեջանի եւ Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարներ Մեվլյութ Չավուշողլուի, Էլմար Մամեդյարովի եւ Դավիթ Զալկալիանիի կողմից ստորագրված հռչակագրում խոսվում է մասնավորապես Հարավային Կովկասում առկա հակամարտությունների մասին: Նշվում է, որ դրանք «սպառնալիք են խաղաղության, անվտանգության, կայունության եւ տնտեսական զարգացման համար», եւ որ հակամարտությունները «պետք է լուծվեն խաղաղ ճանապարհով»:

Հռչակագրում նշվում է նաեւ արցախյան եւ աբխազական ու օսեթական հակամարտությունների խաղաղ լուծման կարեւորությունը՝ «միջազգային նորմերի` մասնավորապես ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության եւ միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների անձեռնմխելիության սկզբունքների համաձայն»:

Վրաստանի ստորագրությանը նման հայտարարությունների տակ կարելի է ըմբռնումով մոտենալ: Միտումը հակահայկական չէ: Վրաստանն իր տարածքում ունի երկու հակամարտություն, ըստ էության՝ կորցված տարածք եւ Զալկալիանիի ստորագրությունը վերոնշյալ սկզբունքների օգտին միանգամայն հասկանալի է:

Համաձայն ադրբեջանական լրատվամիջոցների՝ նման շեշտադրումներ կան նաեւ հաջորդ օրը Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մոհամադ Ջավադ Զարիֆի հետ ստորագրած համատեղ հռչակագրում: Ադրբեջանական ԶԼՄ-ներով լայն տարածում է գտել Մամեդյարովի խոսքը, որում նա շնորհակալություն է հայտնում Թուրքիային եւ Իրանին՝ «ղարաբաղյան հակամարտության հարցում Ադրբեջանին ցուցաբերած աջակցության համար»:

Ընդհանուր առմամբ հարեւանների անդրադարձերը Արցախին՝ առանց հայկական կողմի մասնակցության, իհարկե, մտահոգիչ են: Սակայն կոնկրետ պարագայում եւ ձեւաչափով այդ հռչակագրերը որեւէ կերպ չեն կարող ազդել Արցախի խնդրի կարգավորման վրա: Հակամարտության կարգավորման մանդատ ունեցող միակ ձեւաչափը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահությունն է, իսկ վերջնական որոշումը կայացնողը՝ հակամարտության կողմերը:

Ստամբուլյան հռչակագրերին է անդրադարձել ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունը: ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանը, մեկնաբանելով Արցախի վերաբերյալ՝ հռչակագրերում տեղ գտած ձեւակերպումները, նշել է, որ կարգավորման սկզբունքների նկատմամբ ընտրովի վերաբերմունքը չի նպաստում խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ ձեռնարկվող ջանքերին:

«Եվս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ ղարաբաղյան հիմնախնդրի հանգուցալուծման միջազգային մանդատ ունեցող միակ ձեւաչափը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահությունն է: Դրա շրջանակներում ամրագրված են հակամարտության կարգավորման սկզբունքները, որոնք ներկայացված են որպես մեկ ամբողջություն: Այդ սկզբունքների նկատմամբ ընտրովի վերաբերմունքը որեւէ կերպ չի նպաստում խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ ձեռնարկվող ջանքերին: Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներից դուրս, դրան հակասող ձեւակերպումներն արհեստածին են ու որեւէ աղերս չունեն հիմնահարցի կարգավորման հետ»,- հայտարարել է Նաղդալյանը՝ ի պատասխան tert.am-ի հարցին։

Բացի դրանից, հարկ է նշել, որ ադրբեջանական լրատվամիջոցներում տարածված շեշտադրումները չեն արտացոլում իրական պատկերը, համենայն դեպս, Իրանի մասով: Իրանական IRNA լրատվական գործակալության փոխանցմամբ՝ հանդիպմանը հաջորդած մամուլի ասուլի ժամանակ Զարիֆը դրական է գնահատել հանդիպման արդյունքները եւ կարեւորել Թեհրանի, Անկարայի եւ Բաքվի համագործակցությունը: Անդրադառնալով հակամարտություններին՝ Զարիֆը հույս է հայտնել, որ դրանք խաղաղ հանգուցալուծում կստանան: 

«Մենք հուսով ենք, որ տարածաշրջանային խնդիրները, ինչպիսիք են Պաղեստինի, Եմենի եւ Սիրիայի ժողովուրդների խնդիրները, ինչպես նաեւ տարածաշրջանի մյուս խնդիրները միջազգային իրավունքի համաձայն խաղաղ հանգուցալուծում կստանան», - նշել է նա՝ հավելելով, որ «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը պետք է լուծվի խաղաղ ճանապարհով՝ միջազգային իրավունքի եւ նորմերի հիման վրա»:

Ինչ վերաբերում է համատեղ հայտարարության տեքստին, ապա դրանում հակամարտությունների վերաբերյալ ձեւակերպումները գրեթե կրկնում են նախորդ հանդիպումներից հետո ընդունված հռչակագրերինը: Դրանում կողմերը վերահաստատում են երկրների ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության, միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների անձեռնմխելիության սկզբունքների նկատմամբ հարգանքը եւ «հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման եւ երկրների ներքին գործերին չմիջամտելու վերաբերյալ ստանձնած պարտավորությունները»: Ինչ վերաբերվում է Արցախին, ապա հռչակագրում կարեւորվել է «Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հարցում առկա տարաձայնությունների շուտափույթ լուծումը՝ համաձայն վերոնշյալ սկզբունքների»:

Այսպիսով, նման հռչակագրերում տեղ գտած ձեւակերպումները, նախ եւ առաջ, որեւէ ազդեցություն չեն ունենում կարգավորման գործընթացի վրա: Դրանք ավելի շատ ուղղված են սեփական հասարակության շրջանում դիվիդենտներ ստանալուն եւ հակառակորդի հասարակության վրա ճնշում գործադրելուն: Այլ կերպ ասած տեղեկատվական պատերազմի մաս են կազմում: Դրանից զատ, Հայաստանի բարեկամ երկրների աջակցությունը վերոնշյալ սկզբունքներին չարժե միանշանակ դիտարկել որպես հակահայկական քայլ, քանի որ նրանք սեփական հետաքրքրություններն ունեն, ինչպես տվյալ դեպքում, օրինակ, Վրաստանը: Բացի այդ, համատեղ հայտարարություններում տեղ գտնող ձեւակերպումները բավականաչափ չեզոք են լինում, որպեսզի կողմերից յուրաքանչյուրը դրանք յուրովի մեկնաբանելու ազատություն ունենա: Ուստի որեւէ վտանգ Արցախի հարցով հռչակագրերում չկա: Այստեղ ավելի կարեւոր է համագործակցության ընդհանուր եզրեր գտնել Վրաստանի եւ Իրանի հետ համագործակցության մեջ եւ փորձել նախաձեռնել սեփական եռակողմ հանդիպումները՝ տարածաշրջանային ակտիվ խաղացող մնալու նպատակով:

Տպել
1455 դիտում

Գերմանիայում ծրագիր են մշակել՝ տղամարդկանց պաշտպանելու ընտանեկան բռնությունից

Հայաստանի 2 ներկայացուցիչ բրոնզե մեդալակիր է դարձել. ըմբշամարտի պատանեկան ԵԱ

ՍԴ դատավորի պաշտոնում ընտրված Վահե Գրիգորանի երդման արարողությունը տեղի կունենա վաղը, իսկ ավելի ուշ կփակի Ֆեյսբուքի էջը

Լրագրողի պայուսակից ոստիկանները հայտնաբերել են շորթմամբ հափշտակած գումարը (տեսանյութ)

Գողացել են ԱԺ պատգամավորի մեքենայի կողային հայելին

Հայ օգնության ֆոնդը 2019-2020 ուսումնական տարվա համար հայտարարում է կրթաթոշակների մրցույթներ

Պտտահողմը Ոսկեհատ գյուղի բնակչի տան տանիքը պոկել է

ՀՀ կառավարության հունիսի 20-ի նիստի մեկնարկի ժամը փոխվել է

Dine Sky՝ ռեստորան երկնքում. Երեւանում բացվեց առաջին ճախրող ռեստորանը (լուսանկարներ)

ՊԵԿ նախագահը կոմիտեում հրաժեշտ է տվել Ռուստամ Բադասյանին, մաղթել հաջողություններ

Քոչարյանի համար երաշխավորած Բակո Սահակյանը և Ա. Ղուկասյանը ուղղակի կապ ունեն մի շարք ապօրինի հանգամանքների հետ. Սաֆարյան

Hzham.am կայքի լրագրողը բերման է ենթարկվել ՃՈ պաշտոնատար անձի աշխատասենյակից. նրա մոտից հայտնաբերվել է 400 հազար դրամ

Օրվա կադրը. Գյումրին այսօր՝ անձրեւից հետո, Տրդատ Ճարտարապետ փողոց

Թող իմ հայրն էլ նստած լիներ, 10 տարի հետո գար, ես էլ այսպես փաթաթվեի. մարտի 1-ի զոհի տղան՝ Քոչարյանի նկարը տեսնելով

Զ. Մնացականյանը հանդիպել է ԱՄՆ պետքարտուղարի եվրոպական և եվրասիական հարցերով տեղակալի պաշտոնակատարի հետ

Ադեկվատ խաղամոլի արկածները

Քննչական կոմիտեն բոլոր ջանքերը կգործադրի խաղաղ պայմաններում զինծառայողների մահվան դեպքերը բացահայտելու համար. Փաշինյան

Ինչու կանչեցին ցույցի տեղը, ով կրակեց, ովքեր տարան հիվանդանոց. Ջեմմա Վարդումյանը արդար ու խիստ դատ է պահանջում

Տարածաշրջանի երկրների պատմության ադրբեջանական տարբերակն իրականությանը չի համապատասպանում․ Սուրեն Պապիկյան

Չկա մի հանդիպում, որի ընթացքում չի քննարկվում Արցախի՝ բանակցային սեղանի շուրջ վերադառնալու հարցը․ վարչապետ