Երեւանի բյուջեի նախագիծը՝ խոշորացույցի տակ. ավագանու նիստը խոստանում է թեժ լինել

Երեւանի ավագանու դեկտեմբերի 25-ին հրավիրված ավագանու նիստը խոստանում է թեժ լինել: Օրակարգում ընդգրկված հարցերից մեկը վերաբերում է 2019 թվականի բյուջեի նախագծին, որն արդեն իսկ սկսել է լայնորեն քննարկվել ու քննադատվել:

Ավագանու «Լույս» խմբակցությունն ահազանգ էր հնչեցրել, թե գալիք տարվա բյուջեի նախագիծը հետընթաց է նույնիսկ 2018 թվականի բյուջեի համեմատությամբ, որը ժամանակին այդքան քննադատել էր նախորդ ավագանու ԵԼՔ խմբակցությունը եւ մի շարք հիմնավորումներով դեմ քվեարկել դրան:

Ընդդիմադիր «Լույսը», մասնավորապես, ընդգծել է.

• Պարգեւատրումների, դրամական խրախուսումների եւ հատուկ վճարների բյուջեն նախորդ տարվա  758.5 մլն-ից աճել է մինչեւ 1 մլրդ 991.4 մլն: Ծախսային այս հոդվածն ավելացվել է 1 մլրդ 232.9 մլն դրամով:
• Արտասահմանյան գործուղումների գծով ծախսերի բյուջեն նախորդ տարվա 62.7 մլն դրամից աճել է մինչեւ 112.7 մլն: Ծախսային այս հոդվածը ավելացվել է 50 մլն դրամով:
• Աշխատակազմի մասնագիտական զարգացման ծառայությունների բյուջեն նախորդ տարվա 9.2 մլն դրամից աճել է մինչեւ 169.1 մլն: Ծախսային այս հոդվածը ավելացվել է շուրջ 160 մլն դրամով:

Այս ծախսումների ավելացմանը զուգահեռ նվազեցվել են, օրինակ, տրանսպորտի, վերելակների հիմնանորոգման, կանաչ տարածքների ստեղծման համար հատկացվող միջոցները: Ըստ այդմ,

• Տրանսպորտի բյուջեն նախորդ տարվա 15 մլրդ 196 մլն-ից նվազել է մինչեւ 13 մլրդ 275 մլն: Ծախսային այս հոդվածը կրճատվել է 1 մլրդ 920 մլն դրամով:
• Վերելակների հիմնանորոգման բյուջեն նախորդ տարվա 108.7 մլն-ից նվազել է մինչեւ 30.7 մլն: Կրճատումը 78 մլն դրամ է:
• Կանաչ տարածքների հիմնման եւ պահպանման բյուջեն նախորդ տարվա 1 մլրդ 669 մլն-ից նվազել է մինչեւ 1 մլրդ 93 մլն: Ծախսային այս հոդվածը նվազել է 576 մլն դրամով:
• Փողոցների լուսավորման բյուջեն նախորդ տարվա 4 մլրդ 538 մլն-ից նվազել է մինչեւ 3 մլրդ 565 մլն դրամ: Ծախսային այս հոդվածը նվազել է շուրջ 1 մլրդ-ով:
• Բնակարանային շինարարության եւ կոմունալ ծառայությունների բյուջեն նախորդ տարվա 3 մլրդ 28.8 մլն-ից նվազել է մինչեւ 2 մլրդ 857.5 մլն: Ծախսային այս հոդվածը նվազել է 171 մլն դրամով: 

Երեւանի ավագանու «Լույս» խմբակցությունը կարծում է, որ քաղաքապետարանի աշխատակազմի վրա ծախսվող գումարների ավելացումը պետք է տեղի ունենար օպտիմալացման արդյունքում եւ ոչ թե հարկատուների կողմից վճարվող գումարներից՝ թվաբանական ավելացմամբ: Նաեւ ընդգծում է, որ քաղաքային տնտեսության կարեւորագույն բաղադրիչների համար ծախսերի կրճատումը անհիմն է ու չի կարող կոմպենսացվել ծախսային այլ կարեւոր հոդվածների մեծացմամբ (ինչը նույնպես արվել է):

«Իմ քայլը» խմբակցության տարբեր անդամներ մեկը մյուսի հետեւից ներկայացրին տարբեր պարզաբանումներ, փորձեցին բացատրել ու հիմնավորել ստեղծված իրավիճակը: Ավելի ուշ համապարփակ մեկնաբանություններով հանդես եկավ Երեւանի քաղաքապետի տեղակալ Հայկ Սարգսյանը: «Որեւէ ծախսային ուղղությամբ աշխատանքների ծավալ չի նվազել, նվազել են թվերը, այն թվերը, որոնք նախկինում ուղղվում էին փոշիացման եւ չհիմնավորված ուղղություններով: Մենք այս նվազեցումներով ընդամենը տնտեսում ենք իրականացրել, օպտիմալացրել ենք մեր ծախսերը»,- նախ նշել է փոխքաղաքապետը, ապա մանրամասնել:

Պարգեւավճարների եւ գործուղումների մասին

Հնարավոր չէ իրականացնել որեւէ աշխատանք՝ չունենալով գործիք: Թող կոպիտ չհնչի, որ աշխատուժը գործիք ենք անվանում, բայց տնտեսագիտությունը կոշտ գիտություն է եւ աշխատուժն ապրանք է, որն ունի իր գինը: Ցանկացած ապրանքի դեպքում, եթե դու պատրաստ չես վճարել այն գինը, որն ապահովում է որակ, պետք է կորցնես կամ որակը, կամ ապրանքը: Այն աշխատանքը, որն իրականացվում է այսօր, մեզ չի բավարարում: Ես ուզում եմ սա հստակ արձանագրենք: Սրա մասին խոսում են մեր քաղաքի ֆինանսական արդյունքները, ենթակառուցվածքների առկա վիճակը: Եթե մեր առջեւ այսօր նոր ավագանին դրել է շատ բարձր նշաձող, ապա մենք ի՞նչ գործիքակազմով պետք է հաղթահարենք այն: Ես ասում եմ, որ, իհարկե, մենք կարող ենք, բայց կարող ենք պայմանով՝ բարձրակարգ որակավորում ունեցող անձնակազմով: Իսկ ինչպե՞ս հասնենք որակավորում ունեցող երկու հազար հոգանոց անձնակազմի: Մի այլ հարց է, որ այդ անձնակազմն, այո, ուռճացված է: Այդ (աշխատակազմի օպտիմալացման) ուղղությամբ այսօր աշխատանքները սկսված են, եւ հուսով ենք՝ առաջիկայում կավարտենք օպտիմալացման աշխատանքները եւ կհրամցնենք նոր հաստիքակազմ, նոր սկզբունքներով: Բայց երբ քաղաքապետարանի անձնակազմում օտար լեզվի իմացությունը նվազագույն թույլատրելի մակարդակից ցածր է, իսկ քաղաքապետարանը վճարում է 130, 140 կամ 150 հազար դրամ աշխատավարձ, ինչպե՞ս այս մարդկանցից պահանջենք բարձր որակավորում: Չէ՞ որ դա ծախս է: Աշխատուժի որակի բարձրացումը ներդրում է պահանջում: Մենք այդ ներդրումը տեսնում ենք վերապատրաստման, պարգեւատրման ֆոնդի միջոցով: ... Պարգեւատրման ֆոնդն ավելի ճկուն է, զուգահեռ ապահովում ենք մոտիվացիա, ինչը չենք կարող անել աշխատավարձի պարագայում: Անձնակազմի կառավարման բոլոր մոդելները հստակ ասում են՝ ֆիքսված աշխատավարձը, եթե այն գործարքային չէ, որպես մոտիվացման գործիք երբեք չի կարող ծառայել: Ես ուզում եմ ամեն ինչ դրվի դարակներում, ինչպես ասում են: Ցանկացած հրապարակման հիմքում լինեն հիմնավորումներ եւ ուսումնասիրություններ: Մեր գործընկերները, ցավոք, որեւէ առաջարկ չեն ներկայացրել: Բյուջեն ֆինանսական փաստաթուղթ է, եւ քաղաքական հետբեմային քննարկումները օգուտ չեն տալիս բյուջեին: Ես առաջարկում եմ անցնել կառուցողական դաշտ եւ քննարկել բյուջեի հոդվածները` դրանց հիմնավորումներով:

(Թեպետ իր մեկնաբանությունների այս բաժինը քաղաքապետի տեղակալը վերնագրել է նաեւ «գործուղումներ», բայց դրան առանձին չի անդրադարձել-խմբ.):

Վերելակների մասին

Վերելակային տնտեսության բարեկարգումը մեր նախընտրական ծրագրի դրույթներից է, մենք հավատարիմ ենք դրան եւ նախատեսում ենք մեծ բարեփոխումներ այս ոլորտում:
Սակայն վերելակային ֆոնդի պահպանման ծախսերը մի բան են, մեկ այլ բան է վերազինման եւ նորացման ֆոնդը: Մենք նվազեցրել ենք վերելակային ֆոնդի պահպանման եւ շահագործման ծախսերը: Այս ֆոնդն ուռճացված էր առնվազն 3 անգամ: Պահպանման ու շահագործման աշխատանքները, պարզ է, որ շատ ավելի էժան կարելի էր ձեռք բերել, քան արվել է: Վերելակային ֆոնդի կրճատման արդյունքում աշխատանքների եւ շահագործման ծավալ չի փոխվել ու չի փոխվելու: ...Պետք է շեշտեմ, որ այսօր աշխատանքներ ենք տանում վերելակների փոխարինման ծրագրի ուղղությամբ, որի արդյունքում հին վերելակ քաղաքում չի մնալու: Ծրագիրն իրականացվելու է մունիցիպալ պարտատոմսերի թողարկմամբ: Սա աննախադեպ պրոյեկտ է լինելու ոչ միայն մեր երկրի համար, այլեւ տարածաշրջանում որեւէ քաղաքապետարան նման ծրագիր չի իրականացրել:

Տրանսպորտի մասին

Տրանսպորտի բյուջեն չի նվազել, ընդամենն ավարտվել է վարկային այն ծրագիրը, որն իրականացվում էր մետրոպոլիտենում Ասիական զարգացման եւ մի քանի այլ բանկերի կողմից համաֆինանսավորմամբ: 900 միլիոնով նվազել է մեր տրանսպորտի բյուջեն, որովհետեւ ավարտվել է Մետրոյի վերազինման ծրագիրը: Ինչ վերաբերում է նախատեսված գումարին, այն առկա տրանսպորտային ցանցի պահպանման եւ շահագործման համար է: Ուզում եմ շեշտել, որ տրանսպորտային նոր համակարգի ներդրման ուղղությամբ աշխատանքներ տարվում են: Սակայն այս բյուջեն չի առնչվում դրան: Տրանսպորտային նոր ցանցի համար անհամեմատ ավելի մեծ ռեսուրսներ են անհրաժեշտ, ինչի ուղղությամբ մենք զուգահեռ աշխատանքներ ենք տանում:

Կանաչապատման մասին

Խոսում ենք կանաչապատման միջոցների նվազեցման մասին: Ես վստահեցնում եմ, որ կանաչապատման տարածքներ, աշխատանքների ծավալ չի նվազել, կանաչ տարածքների պահպանման եւ շահագործման որեւէ ծավալ չի փոխվել: Ավելին, եթե նախատեսված բյուջեն իրականացվի այն միջոցառումներով եւ գործիքակազմով, որ մենք ենք տեսնում, ապա այս նույն նվազած բյուջեի պայմաններում ունենալու ենք ավելի մեծ ծավալի աշխատանք: ...Կա այն համոզմունքը, որ այդ (կանաչապատման) տարածքներն ավելին են ներկայացված, քան պետք է լինեն: Հենց այստեղ էլ փոշիացվել են միջոցները: 

Սոցիալական ոլորտի մասին

Ուղղակի գումար տալը ոչնչով չի օգնում մեր համաքաղաքացիներին: Պետք է մշակենք ծրագիր, որի արդյունքում մարդիկ կունենան եկամտի մշտական աղբյուր: Ինչ վերաբերում է բնակարանաշինության ոլորտին, ապա նշեմ՝ ոչինչ չի կրճատվել: Սիսակյան 3 հասցեում արդեն կառուցվում է նոր բազմաբնակարան շենք, որը կապահովի մայրաքաղաքի 4-րդ կարգի վթարային շենքերի վերաբնակեցման համար անհրաժեշտ բնակարանային ֆոնդի մի մասը:

Քաղաքապետի տեղակալ Հայկ Սարգսյանն անդրադարձել է նաեւ տնտեսումներին ու նոր ծրագրերին: