Լեզվակռիվ, հակամարտություններ եւ Գագիկ Ծառուկյանի ռեկորդը. ինչպես անցավ ԱԺ առաջին նիստը

Երեկ՝ հունվարի 14-ին, մեկնարկեցին 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի աշխատանքերը: Հայաստանի խորհրդարանն ընտրում է ղեկավար կազմ: Ազգային ժողվի նախագահի ընտրությունն անցավ հարթ: ԱԺ անցած երեք խորհրդարանական խմբակցությունները հայտարարեցին, որ միաձայն կողմ են քվեարկելու:

Ազգային ժողովի նախագահի պաշտոնում առաջադրված Արարատ Միրզոյանը թեկնածուի կարգավիճակում իր ելույթը սկսեց պատմական ակնարկով, ապա շարունակեց «Ծասնա Ծռեր» էպոսից մեջբերումներ անելով: Նա հայտարարեց, որ խորհրդարանը պետք է դառնա ավելի նախաձեռնող՝ հրաժարվելով արձագանքողի տարիներ ի վեր ունեցած իր դերից: «Այո, ողջ աշխարհում օրենսդրական նախաձեռնությունների գերակիռ մասի հեղինակը կառավարություններն են, բայց մեր պարագայում այդ համամասնությունը չափազանց անհավասար է: Նույն նպատակով կարեւոր եմ համարում կառավարության եւ ԱԺ-ի շահերի համադրումը»,-ասաց Միրզոյանը՝ հավելելով, որ փորձելու է ձեւավորել ԱԺ համաձայնեցված օրակարգ, որը ամենալայն լեգիտիմություն կտա ընդունվելիք որոշումներին:

Անդրադառնալով խորհրդարանական վերահսկողությանը՝ Արարատ Միրզոյանն ասաց, որ պետք է արդյունավետ, ծրագրային վերահսկողություն իրականացնեն՝ օգտագործելով եղած գործիքակազմը, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաեւ ընդլայնելով իրավական շրջանակը:

Նա ընդգծեց, որ պետք է նոր բովանդակություն հաղորդել խորհրդարանական լսումներին, դրանք չպետք է սկսվեն ու ավարտվեն լսումների օրը. «Հաջորդող գործողությունների հստակ ծրագրով, ներկայացված առաջարկություններով զուգորդված լսումները խորհրդարանական վերահսկողության լավագույն գործիքը կարող են դառնալ»:

«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանն էլ հայտարարեց, որ ԼՀԿ-ն թեկնածու առաջադրելու ցանկություն չունի, որովհետեւ խնդիր չունեն, որ իրենց ձայնը չտան քաղաքական մեծամասնության թեկնածուին: «ԱԺ նախագահի թեկնածու մենք չենք առաջադրել եւ կարծում ենք, որ այդ հարցում «մրցակցություն» չկա: Մենք քննարկել ու որոշել ենք մասնակցել ԱԺ նախագահի ընտրության քվեարկությանը եւ կողմ քվեարկել ներկայացված թեկնածությանը: Պարոն Միրզոյան, ես ուզում եմ ասել, որ սա ըստ էության, կրեդիտ է, որը, որպես ԱԺ նախագահ, դեռեւս պետք է վաստակել»:

Միրզոյանի օգտին քվեարկեց նաեւ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցությունը: Արդյունքում Արարատ Միրզոյանը 131 կողմ եւ մեկ անվավեր ձայներով ընտրվեց 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի նախագահ: Այնուհետեւ սկսվեցին Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալների առաջադրումները: «Իմ քայլը» խմբակցությունը նախագահի երկու տեղակալների համար առաջադրեց Լենա Նազարյանի եւ Ալեն Սիմոնյանի թեկնածությունները:

Իշխող ուժի թեկնածուների առաջադրումից հետո ընդդիմադիրները ներկայացրեցին իրենց թեկնածուներին, որից հետո սկսվեց ԲՀԿ-ԼՀԿ «հակամարտությունը»: Էդմոն Մարուքյանն ընդգծեց, որ ԱԺ ընդդիմադիր փոխխոսնակի դերին, ըստ իրենց տեսլականի, համապատասխանում է ԼՀԿ ներկայացուցիչը:

«Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սուրեն Գրիգորյանն անդրադարձավ Մարուքյանի այն դիտարկմանը, թե Սահմանադրությամբ ամրագրված չէ, որ երկրորդ քաղաքական ուժի ներկայացուցիչը պետք է ընտրվի ԱԺ փոխխոսնակ, ինչպես պնդում են իշխանությունները, նկատեց, որ քաղաքական ուժն ընտրության սկզբունք պետք է ունենա:

«Եթե դուք ասում եք` սկզբունքը սխալ է, կուզեի լսել՝ ի՞նչ այլ սկզբունքով պետք է առաջնորդվենք, բացի անձնական սիմպատիայից»,- հարցրեց նա՝ դիմելով Էդմոն Մարուքյանին:

Մարուքյանն արձագանքեց՝ ընդդիմադիր փոխխոսնակի պաշտոնը որեւէ մեկի կողմից տրված լավություն չէ, այն պարզապես լինելու է լծակ: «Իսկ թե ինչ կանեի ես, այդ մասին Արարատ Միրզոյանին էլ եմ ասել, կանեի հետեւյալը. կասեի` քանի որ երկու ընդդիմադիր խմբակցություններով իրար մեջ չեք որոշել, թե ով է փոխխոսնակ եւ մեկ մարդ չեք առաջադրել, քաղաքական մեծամասնությունն ազատ է թողնում իր պատգամավորներին»,- ասաց նա:

Էդմոն Մարուքյանը խորհրդարանի նորեկներին նաեւ հուշեց՝ «ԱԺ կանոնակարգ-օրենք»-ի վերաբերյալ հարցերին գործադիր իշխանությունը չպետք է միջամտի:

«Նրանք չպիտի միջամտեն մեր ներքին պայմանավորվածություններին»,- ասաց Մարուքյանը, ապա հիշեցրեց, որ 2012 թվականին «ԱԺ կանոնակարգ-օրենք»-ի վերաբերյալ կառավարությունը ձեռնպահ է մնացել կարծիք հայտնել այն դեպքում, երբ Պետական-իրավական մշտական հարցերի հանձնաժողովի նախագահը Դավիթ Հարությունյանն էր:

ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Արման Աբովյանն էլ անդրադարձավ Էդմոն Մարուքյանի ելույթի այն մասին, որտեղ վերջինս համեմատել էր Մանե Թանդիլյանի եւ Վահե Էնֆիաջյանի՝ ընտրություններում ստացած քվեները: Պատգամավորը նաեւ նկատեց, որ, հիմնվելով արդարության սկզբունքի վրա, տեսանելի է, թե որ քաղաքական ուժն է ավելի ընդդիմադիր ընկալվում քաղաքացիների կողմից:

Մարուքյանն ասաց, որ այդ փաստարկն իրենը չէ. «Ես պատասխանել եմ այն փաստով, թե ով ինչքան ձայն է հավաքել, եւ բախտի բերմամբ, թե պատահմամբ, թեկնածուներն էլ նույն տարածքում են առաջադրվել: Արդարության վերաբերյալ ամեն մեկն իր չափանիշներն ունի, մենք չենք վիճարկում, որ ԲՀԿ-ն երկրորդ քաղաքական ուժն է, դա փաստ է, մենք վիճարկում ենք այն հանգամանքը, թե ընդդիմադիր փոխխոսնակը ԼՀԿ-ի՞ց, թե ԲՀԿ-ից պետք է լինի, մենք պատկերացնում ենք, որ մեր փոխխոսնակն ավելի լավը կլինի»,- ասաց Մարուքյանը: Վերջինիս դիտարկման հետ կապված ՀԺ-ն մեկնաբանություն խնդրեց Գագիկ Ծառուկյանից: ԲՀԿ նախագահը հայտարարեց՝ Վահե Էնֆիաջյանը Էրեբունու բնակիչ չի եղել:

Դիմելով ԲՀԿ-ական պատգամավորին` Էդմոն Մարուքյանն ասաց. «Մենք ձեզ հետ կռիվ չունենք, իրենք (նկատի ունի իշխանությունները- հեղ.) են որոշելու, կռիվը եւ պատասխանատվության բեռը իրենց վրա է»: Մարուքյանի արտահայտությունից նեղսրտել էր Սասուն Միքայելյանը: Նա տեղից արձագանքեց, Մարուքյանն էլ կոչ արեց գրանցվել ու ելույթ ունենալ, ոչ թե իրեն ընդհատել:

«Խնդրում եմ՝ տեղից չմիջամտեք մյուս անգամ»,- ասաց նա: Հավանաբար, Միքայելյանն արձագանքեց, թե դա Մարուքյանը չի որոշելու, քանի որ նրա խոսափողը միացված չէր, սակայն Մարուքյանն արձագանքեց՝ ես պիտի ասեմ, ապա նկատեց, որ անհարգալից որեւէ արտահայտություն թույլ չի տվել, սակայն եթե որեւէ կերպ վիրավորել է, ներողություն է խնդրում:

ԼՀԿ-ի թեկնածու Մանե Թանդիլյան էլ, դիմելով «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորներին, հարց ուղղեց, թե արդյոք ՀՀԿ-ից էր լինելու ԱԺ փոխխոսնակը, եթե դեպքերի բերումով ՀՀԿ-ն լիներ երկրորդ ուժը խորհրդարանում. «Առնվազն անկեղծ չեք լինի, եթե այո պատասխանեք»:

Էդմոն Մարուքյանն առաջարկում է, որ ԱԺ նախագահը կարող է ունենալ երեք տեղակալ՝ երեք խմբակցություններից: Մեր դիտարկմանը, որ Սահմանադրությունը նման կարգավորում չունի, Մարուքյանը հակադարձեց, որ նաեւ արգելք չկա: Վաղը խորհրդարանը կընտրի ԱԺ նախագահի տեղակալներին, ապա կքննարկի հանձնաժողովների մասին նախագիծը:

Այս զարգացումներին զուգահեռ ուշագրավ էր նաեւ այն, որ Գագիկ Ծառուկյանն առաջին անգամ նիստի սկզբից մինչեւ վերջ մնաց Ազգային ժողովում: