ՀՀ-ն բացահայտում է հանքերի իրական սեփականատերերին. նախկին պաշտոնյաներ են ի հայտ գալու

Հայաստանի նոր կառավարությունը մտադիր է բացահայտել հանքարդյունաբերության ոլորտի ընկերությունների իրական սեփականատերերին: Այդ նպատակով անցած տարի ՀՀ կառավարությունը հավանություն տվեց ոլորտի կազմակերպությունների իրական սեփականատերերի բացահայտումը կարգավորող օրենքների նախագծերի փաթեթին։

Այս մասին հայտարարել է ՀՀ փոխվարչապետ Տիգրան Անինյանը՝ ելույթ ունենալով Արդյունահանող ճյուղերի թափանցիկության նախաձեռնության (EITI) առաջին ազգային զեկույցի ներկայացմանը նվիրված համաժողովին:

Փոխվարչապետն իր խոսքում նշեց, որ Հայաստանում մետաղական հանքարդյունաբերության ոլորտը մշտապես գտնվել է հասարակության ուշադրության կենտրոնում՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսության մեջ վերջինիս դերը, ինչպես նաև ոլորտի գործունեության հետ կապված սոցիալական, բնապահպանական, տեխնոլոգիական և այլ հարցերը։ Այս առումով, ոլորտի թափանցիկության և հաշվետվողականության բարձրացումը, միջազգային չափանիշներին համահունչ դարձնելը կառավարության համար առաջանային նպատակ է, որին հասնելու ամենահուսալի ճանապարհը Հայաստանում EITI-ի սկզբունքների բազմակողմանի ներդրումն է։

Տիգրան Ավինյանն ընդգծեց, որ չնայած Հայաստանը 50 երկրներից բաղկացած EITI-ի գլոբալ համայնքում համեմատաբար նորեկ է, անցած 2 տարիների ընթացքում նախաձեռնության շրջանակում արդեն իսկ գրանցվել են մի շարք արդյունքներ։  

Առաջինը, ի դեմս EITI բազմաշահառու խմբի՝ Հայաստանի կառավարման համակարգում ստեղծվել ու կայացել է իրավահավասարության և կոնսենսուսային որոշումների կայացման սկզբունքների վրա հիմնված կառավարություն - մասնավոր հատված - քաղաքացիական հասարակություն համագործակցության առաջին հարթակը։ Այս խմբի գործունեության արդյունքում ստեղծվել է ազգային զեկույցը, որը, EITI-ի ստանդարտի պահանջների համաձայն, ներկայացնում է Հայաստանում 2016-2017 թվականների մետաղական հանքարդյունաբերության ոլորտի գործունեությունը։ Հաջորդ արդյունքը, նրա խոսքով, 2018 թվականին օգտակար հանածոների արդյունահանման նպատակով կնքված ընդերքօգտագործման բոլոր պայմանագրերի հրապարակումն էր, որոնք մինչ այդ հասանելի չէին հանրությանը։ Միաժամանակ հրապարակվել ու մշտապես թարմացվում է երկրաբանական ուսումնասիրությունների և արդյունահանման թույլտվությունների ռեգիստրը՝ ընդգրկելով ստանդարտով պահանջվող ողջ տեղեկատվությունը։ Բացի այդ, անցած տարի ՀՀ կառավարությունը հավանություն տվեց ոլորտի կազմակերպությունների իրական սեփականատերերի բացահայտումը կարգավորող օրենքների նախագծերի փաթեթին։ 

Փոխվարչապետը հավելեց, որ կառավարությունը նպատակ ունի ոչ միայն արդյունքներ արձանագրել, այլև դրանք հնարավորինս մատչելի ձևով հասցնել յուրաքանչյուր շահառուի. լինի դա հեռավոր ազդակիր համայնքի բնակիչ, գիտաշխատող, գործարար թե պետական ծառայող: Միայն այս դեպքում հնարավոր կլինի խթանել տեղեկացված հանրային բանավեճ և ունենալ իրական փոփոխություններ: Այդ նպատակով ստեղծվել է նաև EITI-ի պաշտոնական կայքը և հաշվետվությունների առցանց ներկայացման նորարարական հարթակը, որոնց միջոցով հանրությանն է ներկայացվում նախաձեռնության և Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի վերաբերյալ համապարփակ տեղեկատվություն։

Հանքարդյունաբերության ոլորտում գործող ընկերությունների իրական սեփականատերերի բացահայտման խնդիրն ավելի ակտուալ դարձավ, երբ անցյալ տարի հրապարակվեցին ոլորտի գերկենտրոնացվածության մասին վկայող աղաղակող փաստեր: Այդ մասին առաջինն իշխանափոխությունից հետո բարձրաձայնեց Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովը: Հանձնաժողովի հանքարյունաբերության ոլորտում իրականացրած ուսումնասիրությունների արդյունքում Քննչական կոմիտերում քրեական գործ հարուցվեց:

Ըստ գործի նյութերի՝ հանքարդյունաբերությամբ և երկրաբանահետախուզական աշխատանքներով զբաղվող հայաստանյան 19 ընկերությունների բաժնետոմսերը տարբեր ժամանակներում ձեռք են բերվել մի քանի անձանց և կազմակերպությունների կողմից ու վաճառվել Կայմանյան կղզիներում գտնվող կազմակերպություններին: Ընդ որում՝ 17 ընկերության բաժնետոմս վաճառվել է մեկ արտասահմանյան ընկերության:

«Մենք այստեղ ռիսկեր ենք տեսնում այն տեսանկյունից, որ հնարավոր է, որ փաստացի շուկայի հիմնական մասը կառավարվի մեկ ընկերության կողմից և այստեղ նաև մրցակցության սահմանափակում կարող է տեղի ունենալ», - այդ ժամանակ հայտարարել էր Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի վերլուծության վարչության պետ Գնել Ալավերդյանը: «Այդ իսկ պատճառով հանձնաժողովը կարծում է, որ այստեղ վերահսկողական գործիքներ են անհրաժեշտ, որպեսզի հնարավորինս թույլ չտրվի այդպիսի գործարքների իրականացումը և դրա հետևանքով մրցակցության սահմանափակում տեղի չունենա»:

Մինչեւ օրս թե՛ Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության կոմիտեն, թե՛ Քննչական կոմիտեն չեն հաղորդում, թե խոսքը որ ընկերության մասին է՝ պատճառաբանելով, թե դա կխոչընդոտի քննությանը:

Մասնագետների կարծիքով, Հանքարդյունաբերությունը Հայաստանի տնտեսության ամենամութ, գերշահույթներ ապահովող և կասկածելի ոլորտն է: Այժմ հանքարդյունաբերությունը ՀՀ տնտեսական աճի հիմնական լոկոմոտիվն է: Ամենամեծ եկամուտները գեներացվում են այստեղ: Բացի այդ, ընդերքի վաճառքից գեներացվող տնտեսական աճը ներառական չէ, քանի որ ոլորտում ներգրավված են բավականին քիչ թվով մարդիկ: Այժմ կառավարությունը խնդիր է դրել փոխել տնտեսական աճի այդ մոդելը:

Այստեղ ամենամեծ խնդիրը ընկերությունների իրական սեփականատերերին հայտնաբերելն է։ Փարձագետները վստահ են, որ իրական սեփականատերերի ցանկում կարող են հայտնաբերվել նախկին իշխանության ներկայացուցիչներ:

Տպել
8124 դիտում

Euromoney-ն Ամերիաբանկին 3 մրցանակ է շնորհել՝ «Լավագույն բանկը», «Լավագույն թվային բանկը» և «Լավագույն ՓՄՁ բանկը» ՀՀ-ում

Հայաստանին էսկալացիոն հռետորաբանության մեջ ներքաշելու փորձերն անընդունելի են. ՀՀ ԱԳՆ-ն արձագանքել է Ադրբեջանին

Ինչպե՞ս կրճատել կողմնակի ծախսերը․ 5 խորհուրդ IDBank-ից ու Իդրամից

Փարիզում մեկնարկում են ամառային 33-րդ Օլիմպիական խաղերը. Հայաստանի հավաքականի կազմում 15 մարզիկ է ընդգրկված

Մեքենան մխրճվել է կայանված բեռնատարի կցորդիչի մեջ․ ամուսիններն ու անչափահաս 3 երեխաները տեղափոխվել են հիվանդանոց

Վերաբացվել է Կոմիտաս 60 հասցեում գտնվող Ucom-ի վաճառքի և սպասարկման նորացված կենտրոնը

Հայաստանում տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն աճել է. որ ոլորտներում է առաջընթաց գրանցվել

ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը մեկնել է Ֆրանսիա

Ասկերանի նախկին քաղաքապետի նկատմամբ խափանման նոր միջոց է կիրառվել

Եկել է խաղաղության համաձայնագիր ստորագրելու ժամանակը. ԱՄՆ դեսպանատունը՝ Բոնոյի Հայաստան կատարած այցի մասին

Էստոնիայի դեսպանը Գորիսում միացել է ԵՄ դիտորդական առաքելության պարեկային խմբին

Եթովպիայում սողանքի հետևանքով զոհերի թիվը կարող է հասնել 500-ի

Չենք կարող թույլ տալ, որ COP29-ն անցնի Բաքվում հայ գերիների առկայության պայմաններում. Լուիս Մորենո Օկամպո

Սյունիքում մաքսային և լոգիստիկ կենտրոն կկառուցվի

Քննարկվել է երեխաների պաշտպանության համակարգի բարեփոխումների համատեքստում իրականացված կարիքների գնահատման զեկույցը

Ինչ են արել Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզային փրկարարական վարչությունները հուլիսին. ամփոփում

Օգոստոսի 3-ին և 10-ին անձնագրային ծառայությունները կաշխատեն. ինչ ձևաչափով կսպասարկվեն քաղաքացիները

Եվրոն էժանացել է. ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան հուլիսի 25-ին

Ստեղծվել է նոր հարթակ՝ դյուրին ընթացակարգով Գերմանիայում երկարաժամկետ կացության վիզայի համար

Լեդի Գագան և Սելին Դիոնը զուգերգով հանդես կգան Փարիզի Օլիմպիական խաղերի բացմանը

Վրաստանի արդարադատության նախարարը հայտնել է Սաակաշվիլիի առողջական վիճակի բարելավման մասին

Խաղաղության պայմանագրի` Հայաստանի պատասխան առաջարկները մշակման փուլում են. ԱԳՆ խոսնակ

Այսուհետ կրթության հիմքով զինծառայությունից տարկետում կտրվի միայն մեկ անգամ

Փրկարարները ափ են դուրս բերել մոտ 150 մետր հեռացած սապբորդինգով զբաղվող քաղաքացուն

Թրամփը Բայդենին և Հարրիսին անվանել է ԱՄՆ-ի խայտառակություն

Երևանի կենտրոնում ծառի հսկայական ճյուղը պոկվել և ընկել է մեքենաների և կոմունիկացիոն լարերի վրա

Սերգեյ Փարաջանովի մասին պատմող ֆիլմը կցուցադրվի Վենետիկի կինոփառատոնում

Երևանում ու մարզերի մեծ մասում անձրևները կշարունակվեն. ջերմաստիճանը կնվազի 4-6 աստիճանով

Քարաթափում Կապան քաղաքում

Մարտակերտի նախկին քաղաքապետն ազատվել է տնային կալանքից

Վիճաբանություն, ծեծ, սպանության փորձ մեքենան հեռահար լույսերով վարելու հարցի պատճառով. կալանավորվել է 27-ամյա երիտասարդ

Պեսկովը հայտնել է Պուտինի՝ Թուրքիա այցի նախապատրաստման մասին

Մասնագիտական խումբը որոշել է, որ համապատասխանում է ստանդարտներին. Ավանեսյանը՝ «Զարյա 3» նռնակների կիրառման մասին

«Սևան» ՔԿՀ-ում դատապարտյալին բերված կենցաղային էլեկտրատեխնիկայի մեջ 26 բջջային հեռախոս և այլ արգելված իրեր են եղել

Գեղարքունիքում սահմանազատման որևէ գործընթաց դեռ չկա. մարզպետ

ՀՀ ԱԽ քարտուղարն ու Լուի Բոնոն քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգության հարցեր

Երկարաձգվել է 2024 թվականի ամառային զորակոչի անցկացման ժամկետը

2025թ. Հյուսիս-հարավ ճանապարհի՝ Երևան-Գյումրի հատվածն ամբողջությամբ կառուցված կլինի. Սանոսյան

Անպտղություն ունեցող անզավակ կանանց տարիքային շեմը 36-ից դառնում է 40. Ավանեսյան

ԵՄ որոշումները նշանակալի առաջընթաց են Հայաստանի հետ հարաբերություններում. Կիպրոսի ԱԳՆ