Ի՞նչ կլինի հայկական ֆուտբոլի հետ, եթե լեգեոներների սահմանափակում մտցվի

Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնությունն «արձակուրդում» է, սակայն համացանցում ֆուտբոլային քննարկումները թեժ են: Օրերս կրկին ակտիվացել են հայկական ակումբներում լեգեոներների թվի սահմանափակում մտցնելու մասին խոսակցությունները: Դրանք համացանցում մեծ աղմուկ բարձրացրին, նույնիսկ վեճի առիթ դարձան: Թեման վերաբացեց ՀՀ հավաքականի կիսապաշտպան Գեւորգ Ղազարյանը: Ֆեյսբուքյան իր էջում նա առաջարկեց կիրառել սահմանափակումը: Մի քանի ֆուտբոլիստներ համաձայնեցին: Խոսեցին նաեւ մարզիչները: Կոշտ բնորոշում տվեց Երեւանի «Արարատի» գլխավոր մարզիչ Աբրահամ Խաշմանյանը: Նա գաղափարը հիմարություն անվանեց, ինչից հետո մի քանի ֆուտբոլիստների ու նրա միջեւ առցանց լեզվակռիվ սկսվեց:

Այս կանոնին կողմ արտահայտվող ֆուտբոլիստները վստահեցնում են, որ սա հայկական ֆուտբոլը զարգացնելու հիմնական ճանապարհներից է: Ըստ նրանց՝ այդպիսով հայ խաղացողները, հատկապես երիտասարդներն ավելի շատ խաղաժամանակ կստանան, կբարձացնեն իրենց որակները ու կհամալրեն հավաքականը: Մյուս կողմից, սակայն, սահմանափակման կիրառման դեպքում հայկական ֆուտբոլն ընդհանրապես եւ ակումբները մասնավորապես առերեսվելու են նոր իրողության ու խնդիրների, ու, ըստ այդմ, մի շարք հարցեր են առաջանում, որոնց մասին խոսում են նաեւ գաղափարը չընդունողները:

Նախ, որքանո՞վ սա առողջ մրցակցային դաշտ կստեղծի հայկական ֆուտբոլում: Ցանկացած սահմանափակում ցանկացած ոլորտում սովորաբար ոչ թե բարձր մրցակցություն է ապահովում ու նպաստում մրցունակությանը, այլ հակառակը՝ լճացման պատճառ դառնում:

Արդյո՞ք դա բացասաբար չի անդրադառնա նույն հայ ֆուտբոլիստների մոտիվացիայի վրա: Չէ՞ որ նրանք կարող են, այսպես ասած, թուլանալ՝ իմանալով, որ միեւնույն է իրենք են խաղալու, քանի որ հայ ֆուտբոլիստների քանակը քիչ է, ու ակումբը չի կարող ուրիշին գտնել, իսկ այլ երկրի ներկայացուցչի չի կարող բերել, որովհետեւ սահմանափակում կա:

Հայ ֆուտբոլիստների քանակը կբավարարի՞: Ակումբների մեծամասնությունը չունի սեփական ակադեմիա: Այս պարագայում, օրինակ, «Փյունիկն» ու «Բանանցը», որոնք դպրոցներ ունեն, ինչպես մի առիթով ՀՀ հավաքականի գլխավոր մարզիչ Արմեն Գյուլբուդաղյանցը նշել է, ուրիշներին չեն տա իրենց որակյալ կադրերին: Հետեւաբար մյուս թիմերը ստիպված կլինեն բավարարվել այն թույլ խաղացողներով, որոնք «Փյունիկից» ու «Բանանցից» դուրս կմնան: Գումարած սրան, վերջին ամիսներին ՀՖՖ-ից մի քանի անգամ նշել են, որ կա ընդամենը մոտ 120 հայ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ:

Այդ դեպքում քանի՞ կամ ի՞նչ որակի թիմեր կարող է ունենալ Հայաստանն այս քանակության ֆուտբոլիստներով ու լեգեոներների սահմանափակմամբ: Այս պայմաններում սահմանափակման դեպքում ակումբները կսկսեն միմյանց դեմ պայքարել հայ ֆուտբոլիստի համար կամ փորձել արտասահմանում հանդես եկող հայերին ձեռք բերել: 2 դեպքում էլ ֆուտբոլիստներին համոզելու համար ակումբները ստիպված կլինեն բարձր աշխատավարձներ առաջարկել: Կկարողանա՞ն այդպես գոյատեւել՝ հաշվի առնելով, որ լեգեոներներից հրաժարվելու ու տեղի կադրերով բավարարվելու դեպքում եվրագավաթներում իրենց մրցունակությունը կընկնի ու ՈՒԵՖԱ-ից ստացվող գումարները կնվազեն:

Բացի այդ՝ արդյո՞ք լեգեոներներն են խանգարում հայերին աշխատել իրենց վրա, աճել ու զարգանալ: ՀՀ հավաքականի նախկին գլխավոր մարզիչ Արթուր Պետրոսյանը, որը նույնպես, ինչպես Գյուլբուդաղյանցն ու Խաշմանյանը հիացած չէ լիմիտի գաղափարով, կարծում է, որ այդպես չէ: Նա վստահ է, որ ուժեղ ֆուտբոլիստը կարող է հաղթել ցանկացած մրցակցությունում, իսկ, եթե որեւէ մեկը չի կարողանում, ապա նա ոչ թիմին օգուտ կտա, ոչ էլ ընտրանուն: Մասնագետն այսօրվա օրինակով ցույց է տալիս, որ ուժեղը կարող է իր տեղը գտնել:

«Իմ կարծիքով՝ սահմանափակումը ճիշտ չէ այս պահին, որովհետեւ կլինի արհեստական: Այն ուժեղ ֆուտբոլիստները՝ հայ ֆուտբոլիստները, որոնք խաղում են ՀՀ առաջնությունում, այսպես թե այնպես իրենց տեղն ունենալու են: Սա ազնիվ, արդար մրցակցություն է. ով ուժեղ է, նա էլ կխաղա: Իմ կարծիքով՝ այն ֆուտբոլիստները, որոնք կարող են ՀՀ հավաքականում հայտնվել, իրենց տեղը հաստատ ունենալու են: Վերցնենք, օրինակ, «Փյունիկը». Ալիկ Առաքելյանը, Պետրոս Ավետիսյանը, Էրիկ Վարդանյանը, Հայրապետյան Վահագնը, բոլորն էլ գրեթե... եթե վնասվածքներ չեն ունենանում, հիմնական կազմի խաղացող են: Եթե ֆուտբոլիստը որակ չունի, բայց ստիպված են նրան խաղացնել, որովհետեւ սահմանափակում կա, դա ոչ թիմի համար է օգտակար, ոչ էլ ազգային հավաքականի»,- ասում է մասնագետը:

Այս ամենի հետ մեկտեղ հեռու չգնանք, մենք ինքներս ունենք սահմանափակման այդ փորձը: Մի քանի տարի արգելքը գործում էր օտարերկրացի դարպասապահների վրա: Ընթացքում, այո՛, հայ դարպասապահներն ավելի շատ խաղաժամանակ ստացան, բայց դա չօգնեց, որ Ռոման Բերեզովսկու՝ կարիերան ավարտելուց հետո հավաքականի դարպասում խնդիրները վերանան:  

Ի վերջո մի՞թե հայկական ֆուտբոլը միայն ազգային հավաքականներն են: Հայաստանի առաջնությունը հայկական ֆուտբոլ չէ՞: Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում Բարձրագույն խմբի առաջնության դիտարժանությունն անընդհատ ընկնում էր: Ընթացիկ մրցաշրջանում, սակայն, այլ պատկեր է. թիմերն ավելացել են, դիտարժանություն նույնպես կա, եւ այդ պայմանններն ապահովվում են նաեւ լեգեոներների շնորհիվ: Արժե՞ զոհաբերել ՀՀ առաջնությունը:

Ամեն դեպքում հարցն օրակարգում է, ու ՀՖՖ-ն լրջորեն զբավում է դրանով: 3-4 ամիս առաջ ձեւավորվել է ժամանակավոր կոմիտե, որը բաղկացած է ֆեդերացիայի ներկայացուցիչներից եւ Բարձրագույն ու Առաջին խմբերի ակումբների նախագահներից: Կոմիտեն պարբերաբար քննարկում է առաջնության խնդիրները: Թեմաներից մեկը լեգեոներների սահմանափակումն է: ՀՖՖ Ֆուտբոլի դեպարտամենտի ղեկավար, գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Արթուր Ազարյանը նշել է, որ ֆեդերացիան հարցում է ուղարկել ակումբներին մինչեւ փետրվարի 15-ը նրանց պաշտոնական տեսակետները պարզելու համար: Նա նաեւ ընդգծել է, որ ՀՖՖ-ն այս հարցի վերաբերյալ որոշում չի կայացրել եւ դիրքորոշում չունի: