Գուցե «մտահոգները» դիրեկտիվները Բաքվի՞ց են ստանում 

Ինչպե՞ս է պատահում, որ ղարաբաղյան բանակցային գործընթացում Հայաստանի իբր ընդդիմադիր շրջանակների քարոզչությունը գրեթե ճշգրտորեն համընկնում է Ադրբեջանի պաշտոնական քարոզչության հետ:

Սրանք դատարկ խոսքեր չեն, ցավոք՝ իրականությունը հենց այդպիսին է: Տեսեք՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ ինքը չի կարող բանակցություններում ներկայացնել նաեւ Ղարաբաղը, որովհետեւ ԼՂՀ քաղաքացիներն իրեն չեն ընտրել եւ իրենց անունից բանակցելու մանդատ չեն տվել: Թվում էր՝ այս հայտարարության նպատակը պիտի հասկանալի լինի անգամ մանկապարտեզի երեխաներին. եթե միջնորդները ցանականում են արդյունավետ բանակցություններ, պիտի բանակցային գործընթացին մասնակից դարձնեն նաեւ ԼՂՀ իշխանություններին: Այսինքն՝ Հայաստանի իշխանությունների այս դիրքորոշումը Արցախը բանակցությունների սեղանի շուրջ վերադարձնելուն ուղղված կոնկրետ քայլ է:

Իսկ ինչպե՞ս մեկնաբանեցին սա Հայաստանի ծպտված եւ բացահայտ «մտահոգները»: Իբր՝ Հայաստանը դուրս է գալիս բանակցային գործընթացից եւ Ղարաբաղին թողնում է մեն-մենակ՝ Ադրբեջանի դեմ: Որովհետեւ, իբր, եթե Հայաստանն իրավունք չունի բանակցել Ղարաբաղի անունից, նշանակում է՝ ընդհանրապես անելիք չունի բանակցային գործընթացում: Ու քանի որ Ադրբեջանն էլ իր հերթին հրաժարվում է բանակցել Ղարաբաղի հետ, նշանակում է՝ բանակցություններն անիմաստ են, ու այլընտրանքը անխուսափելի պատերազմն է: Ահա այսպես: Փաստորեն, ըստ մեր «մտահոգների», Արցախը բանակցությունների սեղանի շուրջ վերադարձնելու փորձը նշանակում է հրաժարվել բանակցություններից ու պատերազմ հրահրել: Եվ դա (ուշադրություն) անում են Հայաստանի իշխանությունները:

Իսկ ինչպիսի՞ն է Ադրբեջանի դիրքորոշումն այս հարցում: Նրանք պնդում են, որ պիտի բանակցեն միայն Հայաստանի հետ, Ղարաբաղը չպիտի մասնակցի բանակցություններին, իսկ նման պահանջ ներկայացնելը նշանակում է փակուղի մտցնել բանակցությունները: Այդ դեպքում, ըստ նրանց, իրենց այլ բան չի մնա, քան ռազմական ճանապարհով խնդիրը լուծելը, իսկ պատերազմի վերսկսման ողջ պատասխանատվությունը (ուշադրություն) ընկնում է Հայաստանի վրա: Հասկացա՞ք: Փաստորեն՝ Հայաստանի «մտահոգներն» ու Ադրբեջանի իշխանությունները մեկին մեկ նույն բանն են ասում:

Հիմա՝ Հայաստանի նույն «ընդդիմադիր շրջանակների» այն թեզի մասին, թե Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունների արդյունքում բանակցությունները մտան փակուղի, եւ պատերազմի վերսկսման հավանականությունը կտրուկ մեծանում է: Փաստորեն ստացվում է, որ նախկինների օրոք բանակցությունները փակուղում չեն եղել: Այսինքն՝ երբ նախկինները մեծ եռանդով բանակցում էին մի փաստաթղթի շուրջ, որով նախատեսվում էր առաջին փուլում ազատագրված հինգ շրջանների վերադարձ, երկրորդ փուլում (հինգ տարի հետո) Քելբաջարի շրջանի ու Լաչինի շրջանի մեծ մասի (բացի միջանցքի հատվածից) վերադարձ, ադրբեջանցի փախստականների վերադարձ եւ միայն դրանից հետո՝ ժողովրդի «ազատ կամարտահայտում», դա փակուղի չէ՞ր: Պարզապես հիշեցման կարգով նկատենք, որ հենց այս փաստաթղթի շուրջ ընթացող բանակցությունների ամենաթեժ փուլում էլ Ադրբեջանը սկսեց ապրիլյան պատերազմը: Ու մեծ հիմարություն արեց, որովհետեւ հայկական բանակը խափանեց Ադրբեջանի պլանները, ու դրա շնորհիվ հայկական կողմը փոքր-ինչ կոշտացրեց դիրքորոշումը: Իսկ մինչ այդ ամեն ինչ «յուղի պես» գնում էր, Աղդամը Սերժ Սարգսյանի հայրենիքը չէր, մեզ Հայաստանի ու Արցախի միջեւ «հուսալի ցամաքային կապը» լիուլի հերիք էր, դրա համար էլ բանակցությունները փակուղում չէին...

Հիմա փաստորեն ընդդիմությունն ուզում է Նիկոլ Փաշինյանին ստիպել վերադառնալ այդ «ոչ փակուղային» իրավիճակին՝ հակառակ դեպքում կանխագուշակելով պատերազմ: Այսինքն՝ դարձյալ մեկին մեկ կրկնում է ադրբեջանական պաշտոնական քարոզչության թեզերը:

Հետաքրքիր է՝ իսկ մեր «մտահոգների» մտքով չի՞ անցել, որ բանակցությունները փակուղի է մտցնում հենց Ադրբեջանը՝ հրաժարվելով բանակցային սեղանի շուրջ տեսնել նաեւ Ղարաբաղի իշխանություններին: Թե՞ ներքաղաքական կոմբինացիաների ու շահերի առումով դրանից «քյար չկա», ավելի լավ է թիկունքից հարվածել սեփական իշխանություններին՝ թեկուզ ադրբեջանական քարոզչության թեզերը գովազդելու ճանապարհով:

Արմեն Բաղդասարյան