«Արցախը փրկողների» իրական մոտիվացիաները. խմբագրական

Եվ այսպես, ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կալանավայրից հարցազրույց է տվել «168 ժամ» թերթին եւ ի թիվս այլ հարցերի անդրադարձել նաեւ արցախյան բանակցություններին։ Խնդիրը նույնիսկ այն չէ, որ Քոչարյանը հայտարարել է, թե «ակնհայտ է, որ Ալիեւը հեշտությամբ առավելության հասավ Փաշինյանի նկատմամբ․․․», եւ ադրբեջանական լրատվամիջոցները հիմա մեծ ոգեւորությամբ տարածում են նրա այդ միտքը՝ որպես իրենց «իմաստուն առաջնորդի» դիվանագիտական փայլուն հաղթանակի վկայություն /թեեւ Քոչարյանի կարծիքից բացի այլ ապացույց չկա/։ Շատ ավելի էական /ու վտանգավոր/ են Քոչարյանի այն դիտարկումները, որոնց նպատակը հասարակության մեջ իշխանությունների նկատմամբ անվստահություն սերմանելն է։

Տեսեք, թե ինչ է ասում Քոչարյանը։ Նախ հայտարարում է, թե Նիկոլ Փաշինյանն ու իր թիմի մեծ մասը /այսինքն՝ Հայաստանի իշխանությունները/ Արցախը հայկական ինքնության մաս չի համարում, նրանք Արցախի անկախության եւ ռազմական հաղթանակների հետ ոչ մի առնչություն չունեն, ու իբր դա քիչ է՝ նաեւ ատում են բոլոր նրանց, ովքեր պայքարել են այդ հաղթանակի համար /այսինքն՝ ատում են գործնականում բոլորին, որովհետեւ բոլորս էլ այս կամ այն կերպ մասնակցություն ենք ունեցել այդ հաղթանակներում/։ Սա Արցախի ճակատագրով իբր մտահոգված Քոչարյանն ասում է մի մարդու մասին, ով ի պաշտոնե ՀՀ զինված ուժերի գերագույն-գլխավոր հրամանատարն է, եւ ասում է մի իրավիճակում, երբ պատերազմն ամեն պահի կարող է վերսկսվել, իսկ Արցախի անվտանգության ըստ էության միակ երաշխավորը Հայաստանն է։ Խոսք չկա, գերագույն-գլխավոր հրամանատարի եւ ժողովրդի ու բանակի միջեւ անվստահություն հրահրելը «բացառիկ հայրենասիրություն» է։

Բայց մտահոգվելու կարիք չկա․ Քոչարյանը խոստանում է խանգարել Արցախը «հանձնողներին»՝ անկախ նրանից, թե որտեղ կգտնվի /իսկապես բացառիկ խիզախություն է, առավել եւս՝ որ որեւէ մեկը չի պատրաստվում հանձնել Արցախը/։ Այսինքն՝ Քոչարյանը խոստանում է կալանավայրից նույնպես պայքարել։ Իսկ հետաքրքիր է՝ որտե՞ղ էր պայքարում Քոչարյանը, երբ Սերժ Սարգսյանը հայտարարում էր, թե Աղդամը մեր հայրենիքը չէ, կարգավորման հարցում էլ «Հայաստանի հետ հուսալի ցամաքային կապը» մեզ լիուլի հերիք է /այսինքն՝ ազատագրված շրջաններից առնվազն վեցը հանգիստ կարելի է զիջել/։ Որեւէ մեկը հիշո՞ւմ է, որ Քոչարյանը դրա դեմ պայքարած լինի։ Իհարկե պայքարել է․ աֆրիկյան սավաննաներում, առյուծների դեմ։ Այդ հիմա է, որ կարելի է «պայքարել» նաեւ մեկուսարանից, որովհետեւ քարոզչական տեսանկյունից դա շատ շահեկան է՝ իբր «ինձ կալանավորել են, որպեսզի չխանգարեմ իրենց հանձնել Արցախը»։

Զավեշտն այն է, որ անկախությունից ի վեր Հայաստանը ղեկավարած չորս առաջին դեմքերից երկուսի հասցեին են «Արցախը հանձնելու» մեղադրանքներ հնչում, ու հենց այդ երկուսն են կարեւորում ա․ ԼՂՀ մասնակցությունը բանակցային գործընթացին, բ․ ազատագրված տարածքների բնակեցումը։ Ազատագրված տարածքները, հիշեցնենք, բնակեցվել են առաջին նախագահի օրոք, ու հետագա 20 տարիների ընթացքում, չգիտես ինչու, այդ ծրագիրը առանձնապես չի կարեւորվել /այսօր Բերձորի բնակչությունը մոտավորապես այնքան է, որքան 1998-ին/։ Արցախի ու Իրանի սահմանին էլ բնակավայր հիմնելու ծրագիրը, չգիտես ինչու, ոչ թե «անգամ կալանավայրից պայքարելու պատրաստ» Քոչարյանի ու Սերժ Սարգսյանի օրոք է նախաձեռնվել, այլ «արցախյան հաղթանակների հետ ոչ մի կապ չունեցող եւ այդ հաղթանակը կերտողներին ատող» իշխանությունների օրոք։

Մի խոսքով՝ Ռոբերտ Քոչարյանն ակնհայտորեն մտադիր է իր նկատմամբ իրականացվող արդարադատության իմաստը խեղաթյուրելու նպատակով կանգ չառնել անգամ հասարակությանը «հայաստանցի-ղարաբաղցի» կործանարար դիսկուրսով պառակտելու հեռանկարի առաջ։ Ու սա ամենավտանգավորն է, որովհետեւ այդ ծրագրի քարոզչական բաղադրիչի վրա հսկայական միջոցներ են ծախսվում։ Իրեն երեւի թվում է, որ եթե մի անգամ կարողացել է «Ղարաբաղը ծախելու» դեմ պայքարի անվան տակ վերցնել իշխանությունն ու առասպելական հարստություն կուտակել, երկրորդ անգամ էլ կարող է այդ կուտակածն օգտագործել ու նույն կարգախոսներով վերադարձնել իշխանությունը։

Չի ստացվի, որովհետեւ հասարակությունը լավ էլ հասկացել ու տեսել է «Ղարաբաղը փրկողների» իրական մոտիվացիաները։