Ով եւ ինչու է «շուռ տալիս խաղատախտակը». խմբագրական

Քաղաքական ու փորձագիտական շրջանակներում մտահոգություններ են հնչում, թե ղարաբաղյան բանակցությունների այս փուլում Հայաստանի իշխանությունները ձախողվել են, որովհետեւ Ալիեւն ըստ էության մերժել է Փաշինյանին ու հայտարարել, թե բանակցությունների ձեւաչափը չի կարող փոխվել /այսինքն՝ իրենք դեմ են, որ ԼՂՀ-ն վերադառնա բանակցությունների սեղանի շուրջ/։

Իրականում սա որպես ձախողում ներկայացնելն այնքան էլ ազնիվ չէ, որովհետեւ որեւէ մեկը չէր էլ ակնկալում, որ Ալիեւն անմիջապես համաձայնվելու է։ Շատ ավելի կարեւոր է այն, որ միջնորդների կարծիքով՝ այդ հարցը նույնպես պիտի դառնա բանակցությունների առարկա։

Բայց սա դեռ մի կողմ թողնենք ու փորձենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունենում իրականում, ինչ դիրքորոշում ունեն Հայաստանի նոր իշխանություններն այս հարցում, եւ ինչն է փոխվել նախկինի համեմատ։ Սա հասկանալու համար դիտարկենք ընդամենը մի դրվագ։ Ազգային ժողովում պատգամավորներից մեկը հարց է ուղղում Նիկոլ Փաշինյանին, թե ահա Ադրբեջանը պատրաստ է բարձր ինքնավարություն տալ Արցախին․․․ եւ այլն, ինչպիսի՞ն է մեր դիրքորոշումը։ Նիկոլ Փաշինյանն, իհարկե, կարող էր տրվել գայթակղությանն ու հայտարարել, թե ինքնավարության որեւէ մակարդակ անընդունելի է, Արցախը պիտի լինի անկախ, եւ վերջ, ու դրանով իսկ ոչ միայն բացարձակ ճշմարտություն ասած կլիներ, այլեւ արտահայտած կլիներ առանց բացառության բոլորիս կարծիքը։ Բայց դրա փոխարեն նա պարզապես արձանագրեց, որ ինքնորոշման իրավունքը բանակցությունների հիմքում դրված կարեւորագույն սկզբունքներից մեկն է, եւ Ղարաբաղի ժողովուրդը պիտի կարողանա իրացնել այդ իրավունքը։ Այսինքն՝ նա, որպես Հայաստանի ղեկավար, հրաժարվեց Արցախի ապագա կարգավիճակի վերաբերյալ դիրքորոշում արտահայտել։ Ինչո՞ւ։

Որովհետեւ Արցախի ապագա կարգավիճակը բանակցությունների առանցքային հարցն է։ Ու եթե Ադրբեջանի նախագահն ասում է, որ բարձր ինքնավարություն տալուց ավելիին համաձայն չէ, իսկ Հայաստանի վարչապետն ասում է, որ ԼՂՀ անկախությունը քննարկման ենթակա չէ, ստացվում է, որ բանակցողները Հայաստանն ու Ադրբեջանն են, իսկ Ղարաբաղն ընդամենը բանակցություննրի օբյեկտ է։ Իսկ այդ մոտեցումը, հասկանալի է, բացարձակապես անընդունելի է մեզ համար։

Ի վերջո ինչի՞ մասին է խոսքը։ Եթե Հայաստանն ու Ադրբեջանը բանակցում են ԼՂՀ ապագա կարգավիճակի շուրջ /այսինքն՝ ըստ էության բանակցում են այն մասին, թե ում պիտի պատկանի Արցախը/, այդ դեպքում սա վերածվում է տարածքային վեճի։ Ու առաջնային է դառնում պետությունների տարածքային ամբողջականության սկզբունքը, որովհետև ե՛ւ Հայաստանը, ե՛ւ Ադրբեջանը միջազգային իրավունքի լիարժեք սուբյեկտներ են՝ միջազգայնորեն ընդունված /եւ անձեռնմխելի/ սահմաններով։ Իսկ եթե ԼՂՀ ապագա կարգավիճակի հարցը բանակցվում է ոչ թե Հայաստանի ու Ադրբեջանի, այլ Արցախի ու Ադրբեջանի միջեւ, այդ դեպքում արդեն առաջնային է դառնում ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքը։ Իսկ սարածքային ամբողջականության սկզբունքն արդեն տարածվում է ինքնորոշված Արցախի եւ Ադրբեջանի վրա՝ հավասարապես։ Հենց սա է պատճառը, որ Հայաստանի այսօրվա իշխանությունները, ի տարբերություն նախորդների, Արցախի ապագա կարգավիճակի վերաբերյալ կանխորոշիչ հայտարարություններ չեն անում /այսինքն՝ այդ հարցով չեն բանակցում/։

Պարզ ասած՝ ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում հայկական կողմի գործունեության մեջ իրականացվում է դիրքորոշումների հստակեցում, կամ, եթե կուզեք, «աշխատանքի բաժանում»։ Ըստ դրա՝ Արցախը պիտի փորձի իրացնել լիակատար ինքնորոշման իր իրավունքը, իսկ Հայաստանը պիտի․ 1․ իր բոլոր կարողություններն օգտագործելով թույլ չտա, որ Արցախի ժողովրդին իր կամքին հակառակ որեւէ կարգավիճակ պարտադրվի, 2․ռազմական ագրեսիայի դեպքում իր բոլոր /ռազմական, մարդկային, նյութական, միջազգային-դիվանագիտական եւ այլ/ կարողություններով կասեցնի այդ ագրեսիան ու ապահովի Արցախի անվտանգությունը։

Ըստ երեւույթին հենց այս մոտեցումն է, որ փակուղի է մտցրել ադրբեջանական կողմին ու ստիպել վերադառնալ կոշտ հռետորաբանությանը։ Որովհետեւ «խաղատախտակը շուռ տալու» ցանկությունը, որպես կանոն, հակափաստարկների բացակայության ապացույց է։

Տպել
2023 դիտում

Կրթության նախարարությունը կոչ է անում ՀԱՕԿ-ին զերծ մնալ բռնցքամարտի մասին խնդրահարույց նախաձեռնություններից

Արցախում 19-ամյա զինծառայող է զոհվել․ հանգամանքները պարզվում են

ՀՀ-ից արտագաղթը շարունակում է կրճատվել. դրական դինամիկան պահպանվում է. Միգրացիոն ծառայության ղեկավար

Ժողովրդավարական արժեքներից հայերին չեն կարող հետ պահել նույնիսկ ՀՀ-ում տեղակայված ռուսական զորքերը. կոնգրեսական

Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 6 մարզերում

Կրասնոյարսկում անտառային հրդեհներն արդեն ներառել են 836 հազար հեկտար տարածք

Վթար Մաշտոցի պողոտայում. 2 հոգի հոսպիտալացվել են

Ինտերպոլը չեղարկել է Թուրքիայի կողմից հետախուզվող քուրդ գործչի նկատմամբ կարմիր ծանուցումը

Բացահայտվել է արագ սննդի կետից կատարված գողությունը. կասկածյալը 16 տարեկան է

Աղբարկղերի հաջորդ խմբաքանակը սպասվում է օգոստոսի կեսերին. Հովսեփ Կուբատյան

38-ամյա կինը որոնվում է որպես անհետ կորած (տեսանյութ)

Հրշեջ-փրկարարները մարել են մոտ 32.99 հա խոտածածկ տարածքներում բռնկված հրդեհները

Արսեն Հարությունյանն ու Միհրան Ջաբուրյանը Ստեփան Սարգսյանի անվան մրցաշարի եզրափակչում են

Վանաձորի բանտի պետի տեղակալը, անվտանգության գծով տեղակալն ու հսկիչը կասկածվում են թմրամիջոցներ փոխանցելու մեջ

ՀՀ ոստիկանությունը մեկ օրում բացահայտել է հանցագործության 63 դեպք

Թուրքիայում Հայաստանի քաղաքացի է բերման ենթարկվել

Սեւանում 13 եւ 14 տարեկան տղաները նավակով հեռացել են ափից. օգնել են փրկարարները (տեսանյութ)

Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է «Վեոլիա» ընկերության Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների գծով գործադիր փոխնախագահին

Հուլիսի 21-ին Գանձայում կայացել է Տերյանական պոեզիայի հերթական տոնը

Աֆղանստանի կառավարությունն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփից բացատրություն է պահանջում