Ռեֆերատի էջը՝ 300 դրամ, կուրսային՝ 500, դիպլոմային՝ 800.դիպլոմայինների և կուրսայինների վաճառքը կարգելվի

ԱԺ պատգամավոր, ԿԳ նախկին փոխնախարար Հովհաննես Հովհաննիսյանը ԱԺ կրթության, գիտության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության եւ սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի երեկվա նիստում առաջարկել է սահմանափակել սովորողի կողմից ինքնուրույն կատարման աշխատանքների վաճառքի գովազդը:

Ըստ նախագծի` գիտական ուսումնասիրություններ պատրաստելու պարտադիր նախապայման է սովորողի կամ հետազոտողի ինքնուրույն աշխատանք կատարելու հանգամանքը։ Սակայն այսօր գովազդի տարբեր եւ բազմազան միջոցներով վաճառվում են կրթական, գիտական եւ հետազոտական ծրագրերի շրջանակներում կիրառվող աշխատանքները`ռեֆերատներ, կուրսայիներ, դիպլոմային եւ այլ ավարտական աշխատանքներ, գիտությունների թեկնածուի կամ դոկտորի գիտական աստիճանի հայցման նպատակով ատենախոսություն պատրաստելու ծառայություններ: Այս կեղծումները պարզապես խաթարում են կրթական ոլորտի ցուցանիշները, շրջանավարտների ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները:

ԱԺ պատգամավոր Հովհաննես Հովհանիսյանի խոսքով` կարևոր խնդիրներից մեկն էլ այն է, որ որոշ ամբիոններում ամեն տարի նույն թեման են առաջարկում կուրսայինների, դիպլոմայինների համար: Ուսանողներն էլ, բնականաբար, տեսնելով նույն թեման, մոռանում են ինքնուրույն մտածելու և աշխատելու մասին: Հարցի լուծման համար Հովհանիսյանը կոչ արեց, որ առաջին հերթին բուհերում հետևողական և զգոն լինեն առաջակվող թեմաների ընտրության հարցում:

Մյուս կողմից էլ քիչ թիվ չեն կազմում այն կազմակերպությունները, որոնք զբաղվում են նմանատիպ աշխատանքների վաճառքով: Պատգամավորը նույնիսկ գնացուցակ ներկայացրեց, թե կազմակերպությունները հիմնականում ինչքանո՞վ են վաճառում այդ աշխատանքները. «Ռեֆերատները գրվում են 3000 դրամով, կուրսայինները`5000, դիպլոմայինները`7-8000 դրամով, որոշ տեղերում էլ էջերով են հաշվում, ինչպես`ռեֆերատի էջը՝ 300 դրամ, կուրսային՝ 500, դիպլոմային՝ 800 և այլն»:

Նման կազմակերպություները, կարծես ուսանողի դիպլոմայինները կամ կուրսայինները փախցնելու աշխատանքով զբաղված լինեն: Հովհաննիսյանն ասաց, որ լինում են նաեւ այսպիսի դեպքեր` ուսանողները տանում են իրենց աշխատանքները պատճենահանելու, այդ կազմակերպությունները պահում են, հաջորդ ուսանողին վաճառում: Պատգամավորն անձամբ տեղյակ էր, որ Հոգեբանության ֆակուլտետեում նման դեպք եղել է:

Հովհաննիսյանի բնորոշմամբ, թեեւ օրինագիծը արմատապես չի կարող լուծել խնդիրը, սակայն կտա ընդհանրական փոփոխություններ: Ըստ նրա` գրագողությանը վերջ տալու հիմնական լուծումը պետք է բուհերում փնտրել` աշխատանքները նույնականացնող սարքավորումներ օգտագործելով:

ԱԺ պատգամավոր Գոռ Գևորգյանն առաջարկեց ստեղծել անհատական աշխատանքների էլեկտրոնային բազա, որը կլինի լավագույն հակապլագիատը: Սլավոնական համալսարանում այս համակարգը վաղուց գործում է: Պատգամավոր Գևորգյանը նույնպես հայտնվել է այս երեւույթի թիրախում. «Ինձ զանգեցին և ասացին, որ իմ ատենախոսությունը վաճառվում է»:

Գումարով գիտական աշխատանքներ ձեռք բերելու ցանկություն է առաջանում անգամ այն ուսանողի մեջ, որը երբեւէ չի էլ մտածել իրեն հանձնարարված ռեֆերատը կամ կուրսային աշխատանքը համապատասխան գումարով գրել տալու մասին: Ակամայից այդպիսի ցանկություն է առաջանում, քանի որ բուհում ամեն քայլափոխի ինչ-որ մարդիկ թռուցիկներ են «հրամցնում»՝ զարտուղի ճանապարհով գիտական աշխատանքներ ձեռք բերելու գնացուցակով, իրենց հասցեներով ու հեռախոսահամարներով: Այդպիսի թռուցիկներով հիմնականում «գայթակղում» են Երևանի համալսարանների հարակից տարածքներում:

Այդ կազմակերպությունները շատ են, սակայն քիչ չեն նաև այն անձինք, որոնք գումարով աշխատանքներ կատարում են տանը: Մեր զրույցում Արմինե Հակոբյանը, ով վճարովի աշխատանքներ է կատարում տնային պայմաններում, պատմեց, որ շատ են «պատվերով» աշխատանքներ ցանկացող ուսանողները. «Ուսանողնների համար, ցավոք սրտի, կարևոր է էջերի քանակ ապահովելը: Թեմայի վերնագիրը ասում են ու գնում, գալիս են այն ժամանակ, երբ աշխատանքը պատրաստ է լինում: Ցավոք, ուսանողներին այսօր պակասում է վերլուծական մտքի առկայությունը»:

Գնացուցակի մասին էլ ասաց, որ կախված է էջի քանակից, հիմնականում մեկ էջը` 200 դրամից սկսած:

Ուսանողների շրջանում «Հայկական ժամանակ»-ի կատարած հարցախույզը ցույց տվեց, որ այս ծառայություններն ունեն մեծ պահանջարկ: Օրինակ՝  ԵՊՀ-ի ուսանողուհի Սոֆյա Մամյանը նկատեց. «Այդ ծառայությունները բավականին օգտակար են միայն աշխատող ուսանողների համար: Բայց ես դեմ եմ այսպիսի կենտրոնների գոյությանը, քանի որ ե՛ւ ռեֆերատը գնած ուսանողն է «գերազանց» ստանում, ե՛ւ իր քրտինքով այդ աշխատանքը կատարողը»: