Երևան
12 °C
Հասարակության մեջ որոշակի դժգոհություն կա, որ տարիներ շարունակ պետությունից ու ժողովրդից թալանածը վերադարձնելու գործընթացը դանդաղում է, ու արդարության վերականգնումը, որն այնքան ոգեւորել էր մարդկանց հեղափոխության օրերին, ցանկալի արագությամբ չի ընթանում։ Մյուս կողմից էլ՝ արդարության վերականգնման պոտենցիալ զոհերը քարոզչական ակտիվ մանիպուլյացիաների են դիմում։ Եվ, օրինակ, անցումային արդարադատության ինստիտուտներ ստեղծելու մտադրությունը ներկայացնում են որպես «ստալինյան տրոյկաների» համակարգ ներդնելու փորձ, առանց մեղադրական դատավճռի հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի բռնագանձման հայեցակարգը ներկայացնում են որպես «կուլակաթափության օրինականացում», եւ այլն։
Թե ինչ է իրենից ներկայացնում անցումային արդարադատությունը՝ մոտավորապես հասկանալի է։ Տասնամյակներ շարունակ Հայաստանում արդարադատությունն աղճատված է եղել, ու դատախազությունում կամ դատարաններում «քյաշ փողով» հնարավոր է եղել լուծել ցանկացած (կամ՝ համարյա ցանկացած) հարց։ Արդյունքում հազարավոր քաղաքացիներ անարդարության զոհ են դարձել, զրկվել են ունեցվածքից կամ ազատությունից, բայց այսօր ոչինչ փոխել հնարավոր չէ, որովհետեւ ապօրինի որոշումները դատական բոլոր ատյաններում հաստատվել են, իսկ Եվրոդատարանը նման «մանր-մունր» գործերը կամ չի ընդունում, կամ գործընթացը տեւում է տարիներ ու անգամ տասնամյակներ։ Անցումային արդարադատության ինստիտուտն, այսպիսով, այդ հազարավոր գործերը վերանայելու եւ արդարությունը վերականգնելու միակ լեգիտիմ ձեւն է, եւ վստահաբար՝ հազարավոր քաղաքացիներ դրան են սպասում իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնելու համար։
Ինչ վերաբերում է առանց մեղադրական դատավճռի հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի բռնագանձմանը կամ «մեղավորության կանխավարկածին», ապա այստեղ պետք է հաշվի առնել հետեւյալ հանգամանքները։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դիպուկ օրինակ է բերում՝ իսկ նորմալ կլինի՞, եթե իր որդին մի ճամպրուկ փող տանի որեւէ բանկ ու հաշվեհամար բացի։ Իհարկե նորմալ չի լինի, ու ինքը հիմա նախկինում կատարված այդ «աննորմալությունների» դեմ է պայքարում։ Իսկ ահա նախկիններն ուղղակի երջանիկ կլինեին, եթե հենց այդպես էլ լիներ, ու մի քանի տարի անց հանկարծ պարզվեր, որ Փաշինյանի ընտանիքի անդամներն ու առանց բացառության բոլոր ազգականները «բացառիկ գործարար ջիղ ունեն» (ինչպես Սերժ Սարգսյանն էր ասում իր եղբայրների մասին, կամ Ռոբերտ Քոչարյանը՝ ավագ որդու մասին)։ Նախկինները շատ կցանկանային, որ հենց այդպես էլ լիներ, որովհետեւ դա ինչ-որ չափով «կլեգիտիմացներ» իրենց արածները ու «ազնիվ աշխատանքով վաստակածը» հանգիստ վայելելու երաշխիքներ կտար։
Ինչո՞ւ 2008-ին նախագահի պաշտոնը ստանձնելով՝ Սերժ Սարգսյանը ձեռք չտվեց Քոչարյանի օրոք ապօրինի հարստացածներին ու չփորձեց բյուջե վերադարձնել թալանված միլիարդները։ Պատճառը միայն այն չէր, որ, ինչպես ժողովուրդն է ասում, «ինչ արել էին՝ միասին էին արել»։ Ավելի կարեւոր պատճառն այն էր, որ Սերժ Սարգսյանը շատ լավ հասկանում էր՝ իր իշխանությունը հավերժ չէ, ու եթե ուզում է, որ հաջորդ իշխանություններն իր «ազնիվ աշխատանքով վաստակածը» չտանեն, ինքը պիտի իր նախորդի տարածին ձեռք չտա։ Ճիշտ նույն տրամաբանությամբ կգործեր նաեւ Նիկոլ Փաշինյանը, եթե մտադիր լիներ գնալ նախորդների ճանապարհով ու «ազնիվ աշխատանքով» միլիոններ կուտակել, որովհետեւ ինքը նույնպես գիտի, որ իր իշխանությունը (եւ ընդհանրապես՝ որեւէ իշխանություն) հավերժ չէ։ Ու եթե դա գիտակցելով մտադիր է արմատավորել առանց դատավճռի հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի բռնագանձման (եւ ընդհանրապես՝ «մեղավորության կանխավարկածի») ինստիտուտը, նշանակում է՝ ինքն իր համար բացառել է նախկինների ճանապարհով գնալը։
Ու նաեւ սա է, որ մտահոգում է նախկիններին, որովհետեւ «մեկ ա՝ ինքը մեր ախպերն ա» քարոզչական հնարքը չի աշխատում։ Իշխանական համակարգում գուցե այդպիսի ծպտված «ախպերներ» դեռ պահպանվել են ու ներսից սաբոտաժի են ենթարկում արդարության վերականգնման ինստիտուցիոնալ հիմքերի ստեղծման փորձերը, բայց դա հազիվ թե որեւէ լուրջ արդյունք տա։ Հանրային աջակցությունն այնուամենայնիվ հզոր զենք է։
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Պատռում են իրենց գրած ծրագիրը, հետն էլ պատռում են Հայաստանի քարտեզը․ բա սա գժանոց չէ՞․ Սաֆարյան
Ռուսաստանը հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքը կփոխարինի ադրբեջանականով․ Տիտով
«Ուժեղ Հայաստանի» հավաքին մասնակցող անձի մոտ հայտնաբերվել է դանակ. նա ձերբակալվել է
Քոչարյանը թալանել է ընտանիքիս. ծախվելը պոռնկություն է, Պուտինն ուզում է մեզ կապել իր դռանը. տեսանյութ
Մեկ բանավեճում 104 անգամ Ալիև, Ադրբեջան ասողները մեզ մեղադրում են Ադրբեջանի շահերը սպասարկելու մեջ․ Թորոսյան
Միջազգային բազմաթիվ գործընկերներ, ԵՄ, ԱՄԷ, Թուրքիա, հետաքրքրված են մեր արտադրողների հետ համագործակցությամբ
Իշխանությունը բոքսի տանձիկի պես դմփացնում է ընդդիմությանը. աղբակույտի դեմը առնել է պետք. Մեհրաբյան. տեսանյութ
Այս ընտրություններն առաջինն են մեր պատմության մեջ, որոնք տեղի են ունենում խաղաղության պայմաններում․ Միրզոյան
«Ուժեղ Հայաստանի» հավաքին պատռել են ՀՀ քարտեզը, վանկարկել «Սամ-վել, Սամ-վել»․ տեսանյութ
«Ուժեղ Հայաստան»-ի հանրահավաքին գնացած քաղաքացիները կարճ ժամանակ անց լքում են Հանրապետության հրապարակը
Սամվել Կարապետյանի հավաքի ընթացքում Հանրապետության հրապարակում ադրբեջաներեն հոլովակ է միացվել․ տեսանյութ
«Ուժեղ Հայաստան»-ի հանրահավաքին վեճ է եղել․ մեկ անձ հեռացվել է տարածքից
Նորատուսի միջազգային ռադիոցանցերը այլևս Սերժ Սարգսյանի փեսա Միշիկի սեփականությունը չեն. Փաշինյան․ տեսանյութ
Ընթանում է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ամփոփիչ հանրահավաքը․ լուսանկար
Կսուբսիդավորվի ջերմատնային ապրանքի արտահանումը, կվերադարձվի ԵՄ արտահանվող պտուղ-բանջարեղենի, ծաղկի մաքսատուրքը
Հայաստանի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկը համալրվել է 12 նոր արժեքով
Ազատությունից զրկված անձանց և նրանց իրավունքների առնչությամբ առկա կարծրատիպերը պետք է հաղթահարվեն․ ՄԻՊ
Քաղաքական ենթատեքստով սպառնալից հեռախոսազանգեր, նամակներ են ստանում քաղաքացիները․ ՆԳՆ ոստիկանություն
Տելեգրամյան հավելվածով ապօրինի թմրաշրջանառության դեպք է բացահայտվել․ ամուսնական զույգեր են ձերբակալվել
Ընտրակաշառքը հանցագործություն է, պատիժը ռեալ ազատազրկման ձևով է և անխուսափելի. Կոլեգիայի նիստ է տեղի ունեցել
Բացատրեք ձեր ընտանիքների երիտասարդներին խաղաղության արժեքը, հիշեցրեք՝ ինչ էր կատարվում ՀՀ-ում 2018-ից առաջ
Ռուսաստանի նախագահի հետ պայմանավորվել ենք, ընտրություններից հետո կհանդիպենք, բոլոր ընթացիկ հարցերը կլուծենք
Բլոգեր Միկա Բադալյանը ՌԴ-ում բնակվող ՀՀ քաղաքացիներին ընտրակաշառք է բաժանել․ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ
Միջանցքի թեման հորինել է լրտեսական ընդդիմությունը. ՔՊ-ն Գեղարքունիքում շարունակում է քարոզարշավը․ տեսանյութ
Արթիկում քաղաքական ուժերի աջակիցների միջև տեղի ունեցած միջադեպի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ
ՀԾԿՀ-ն գազամատակարարման ոլորտում նոր կարգավորում անելու որոշում է ընդունել
Դատական ակտերը բեկանվել են․ ընտրություններին մասնակցելու ընտրական իրավունք ունեն միայն ՀՀ քաղաքացիները
Ամիօ բանկը նվազեցրել է ՓՄՁ հաճախորդների գործող վարկերի և լիզինգների տոկոսադրույքները
Մինչ մեր երեխաները զոհվել են, եռագլուխ կուսակցության անդամները միլիարդներ են կուտակել. Փաշինյան
3 ուժն էլ՝ Քոչարյան, Դոդ, Տաշիր, միանալու են, բայց հմի կռիվ կեթա, ինչի՞ հմար՝ լիդերի կռիվ. նոր ձայնագրություն
Ռազմական արդյունաբերությունը դառնում է Հայաստանի տնտեսության շարժիչ ուժ. ԲՏԱ նախարար
Միջանցքի թեմա չի էլ եղել, լրտեսներն են այդ թեման մտցրել. վարչապետը՝ ընդդիմության մեղադրանքների մասին
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը զարգացնում է տելեմարքեթինգը՝ որպես հեռավար սպասարկման ժամանակակից ուղի
Սա աթոռի կռիվ չէ, սա պայքար է հանուն պետության, անկախության, ապագայի և խաղաղության. Փաշինյան
3 ուժն էլ՝ Քոչարյան, Դոդ, Տաշիր, միանալու են իրար, հիմի իրանց մեջ լիդերի կռիվ կերթա. նոր ձայնագրություն
Ես ունեմ բավարար լծակներ, կգնամ ԵԱՏՄ և տեղում հարցերը կլուծեմ, բարեկամական հարաբերությունները կմնան. Փաշինյան
Միջադեպ Արթիկում քաղաքական ուժերի աջակիցների միջև
Ռուս պաշտոնյաները իրար հերթ չտալով «գուժում» են վատատեսական սցենարներ. «մատ թափ տալու» երթը շարունակվում է
Գրիգորյանն ու Իրանի դեսպանը կարևորել են էներգետիկ, լոգիստիկ և առևտրատնտեսական ոլորտներում համագործակցությունը
Քոչարյանին թույլ չեն տալիս լքել քաղաքականությունը, ինքը մինչև քոք մաշվելու է ու հայտնվի բանտում. վարչապետ
