Նախկինները նոր «սոցհարցում» են պատվիրել. կեղծ եւ իրական վարկանիշների մասին

Մոտ մեկ տարի առաջ՝ անցած տարվա ապրիլին, հեղափոխությունը վայելում էր հասարակության առնվազն 95 տոկոսի աջակցությունը։ Ամիսներ անց՝ Երեւանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների ժամանակ, «Իմ քայլը» դաշինքը ստացավ մոտ 81 տոկոս, իսկ խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների ժամանակ՝ մոտ 71 տոկոս։ Վարչապետ Փաշինյանն այնուհանդերձ մի քանի օր առաջ հայտարարեց, թե եթե հենց հիմա ընտրություններ լինեին, «Իմ քայլը» դաշինքն ավելի շատ ձայներ կստանար։ Ի պատասխան՝ լրատվամիջոցներում անմիջապես հայտնվեցին ինչ-որ անհասկանալի, հայտնի չէ՝ ում կողմից եւ երբ իրականացված սոցհարցումների արդյունքներ, որոնց համաձայն՝ Նիկոլ Փաշինյանի վարկանիշն իբր արդեն իջել է մինչև 51 տոկոս, ու նվազման միտումը պահպանվում է։

Ի՞նչ կարող են նշանակել այս թվերը (հորինված, թե իրական՝ տվյալ դեպքում մեծ նշանակություն չունի), եւ որքանո՞վ են չոր թվերն արտացոլում հասարակական տրամադրություններն ու ներքաղաքական զարգացումները։

Այո, անցյալ տարվա ապրիլի վերջին Նիկոլ Փաշինյանին աջակցում էր հասարակության գրեթե 100 տոկոսը, եւ ակնհայտ է, որ կառավարությունն ու իշխող քաղաքական ուժն այսօր նույն ծավալի աջակցություն չունեն։ Բայց այստեղ մի կարեւոր նրբություն կա։ Ինչո՞ւ էր անցած տարվա ապրիլին հասարակության առնվազն 95 տոկոսն աջակցում հեղափոխությանը։ Որովհետեւ հասարակության առնվազն 95 տոկոսի կարծիքով՝ Հայաստանին անհրաժեշտ էին արմատական փոփոխություններ, ընդ որում՝ առանց բացառության բոլոր ոլորտներում․ ե՛ւ քաղաքական, ե՛ւ տնտեսական, ե՛ւ կրթական, ե՛ւ մշակութային, ե՛ւ աշխարհայացքային․․․Հիմա ենթադրենք՝ վարչապետ Փաշինյանի վարկանիշն իսկապես իջել է եւ 95 տոկոսից հասել, ասենք, 65 տոկոսի։ Նշանակո՞ւմ է դա արդյոք, որ հասարակության այդ 30 տոկոսը «փոշմանել է» եւ այլեւս չի համարում, որ Հայաստանին անհրաժեշտ են արմատական փոփոխություններ առանց բացառության բոլոր ոլորտներում։ Ոչ իհարկե։ Ավելին՝ արմատական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը գիտակցողների տոկոսը վստահաբար նույնիսկ աճել է։ Ուրիշ բան, որ այդ 30 տոկոսը (թվերը, բնականաբար, պայմանական են) դժգոհ է փոփոխությունների տեմպերից եւ գտնում է, որ արդյունքները կարող էին նաեւ ավելի տպավորիչ լինել։ Գուցե ոմանք հիասթափվել են, երբ պարզվել է, որ «ստվերի դեմ պայքար» գեղեցիկ բառակապակցությունն իրականում ենթադրում է, որ բոլորը (եւ ոչ թե միայն օլիգարխները) պիտի հարկեր վճարեն, որ պետական ապարատի ուռճացման դեմ պայքարը նաեւ կրճատումներ է ենթադրում (ո՞ւմ մտքով կանցներ), ուրիշները գուցե կցանկանային ավելի շատ մարդկանց տեսնել ճաղերի ետեւում կամ «պատերին ծեփված», ու հիմա դժգոհ են, բայց բոլոր դեպքերում՝ խոսքը ոչ թե արմատական փոփոխություններ անել-չանելու, այլ այդ փոփոխությունների ձեւերի մասին է։

Հիմա տեսեք։ Կա՞ արդյոք քաղաքական դաշտում որեւէ ուժ, որը, հասարակության կարծիքով, ավելի արդյունավետ կիրականացներ այդ փոփոխությունները, քան այսօրվա իշխող քաղաքական ուժը։ Առայժմ չկա, չի ձեւավորվել, եղածներն էլ համապատասխան ռեսուրսները չունեն։ Բայց ընդդիմության կողմից թմբկահարվող այդ նույն կասկածելի «սոցհարցումների» համաձայն՝ Սերժ Սարգսյանի ու ՀՀԿ-ի վարկանիշն իբր կրկնապատկվել է եւ 4 տոկոսից հասել 8-ի։ Այսինքն՝ ստացվում է, որ կրկնապատկվել է այն մարդկանց թիվը, ովքեր համարում են, որ երկրում արմատական փոփոխությունները լավագույնս կիրականացնի Սերժ Սարգսյա՞նը՝ իր ՀՀԿ-ով։ Կամ գուցե կրկնապատկվել է այն մարդկանց թիվը, ովքեր գտնում են, որ երկրում որեւէ բան փոխելու անհրաժեշտություն չկա՞ր, ամեն ինչ լա՞վ էր (կաշառքով-բանով ցանկացած հարց լուծվում էր, ընտրություններից առաջ ժողովրդին «լավ էլ նայում էին», երկիրն էլ շատ արագ չէր դատարկվում, դանդաղ էր դատարկվում)։

Այնպես որ՝ եթե անգամ իշխող քաղաքական ուժի վարկանիշն ինչ-որ չափով նվազել է, որեւէ այլ քաղաքական ուժի վարկանիշ այդ ընթացքում հաստատ չի բարձրացել։ Այն պարզ պատճառով, քաղաքական ուժերը հիմնականում բավարարվել են իշխանություններին քննադատելով ու չեն կարողացել հասարակությանը համոզել, որ արմատական փոփոխություններն իրենք ավելի արդյունավետ կիրականացնեին։ Դրա համար էլ, այո, եթե հիմա ընտրություններ լինեին, «Իմ քայլը» դաշինքը գուցե անգամ ավելի բարձր տոկոսներ ստանար։

Ոչ թե էմոցիաների, այլ գիտակցված ընտրության արդյունքում։