ԱԺ-ն ստիպված պետք է լինի վերացնել ՍԴ շուրջ ստեղծված ճգնաժամը, հակառակ դեպքում սա հավերժական վեճի թեմա է լինելու

Սահմանադրական դատարանի դատավոր Վահե Գրիգորյանի՝ ՍԴ նախագահի լիազորությունների կատարումը ստանձնելու վերաբերյալ հայտարարությունը վերջինիս ընդդիմախոսները բուռն քննադատությունների արժանացրին՝ հիմնվելով գործող Սահմանադրության 213-րդ հոդվածի վրա։

Վահե Գրիգորյանն իր երդման տեքստում ԱԺ ամբիոնից հայտարարել էր, որ ինքը դատարան է մտնում որպես երկրորդ դատավոր։ Բանն այն է, որ նախորդ Սահմանադրության համաձայն՝ Սահմանադրական դատարանն ուներ ինը անդամ, իսկ գործող Սահմանադրության համաձայն՝ ինը դատավոր։ Գործող Սահմանադրության ամբողջությամբ ուժի մեջ մտնելուց հետո խորհրդարանն ընտրել է ընդամենը երկու դատավորի՝ Վահե Գրիգորյանին ու Արման Դիլանյանին։ Եւ քանի որ Արման Դիլանյանն այս պահին բացակայում է, Գրիգորյանը հայտարարեց, որ ինքը, մտնելով ՍԴ, ստանձնում է դատարանի նախագահի լիազորությունների կատարումը, որովհետեւ գործող Սահմանադրության համաձայն՝ ՍԴ նախագահը ընտրվում է ՍԴ դատավորների կազմից, իսկ այս պահին դատարանի նախագահի աթոռին նստած Հրայր Թովմասյանը չի ընտրվել որպես դատավոր, այլ՝ անդամ։

Գրիգորյանի ընդդիմախոսների պնդմամբ՝ այս հայտարարությունը հակասում է գործող Սահմանադրությանը, քանի որ այն իր 213-րդ հոդվածով հստակ սահմանում է ՍԴ անդամների պաշտոնավարման ժամկետը․

«Հոդված 213․ Մինչեւ Սահմանադրության 7-րդ գլխի ուժի մեջ մտնելը նշանակված Սահմանադրական դատարանի նախագահը եւ անդամները շարունակում են պաշտոնավարել մինչեւ իրենց լիազորությունների՝ 2005 թվականի փոփոխություններով Սահմանադրությամբ սահմանված ժամկետի ավարտը»:

Նույն այդ ընդդիմախոսների կարծիքով՝ այս հոդվածը սահմանում է, որ գործող Սահմանադրության 7-րդ գլխի (7-րդ գլուխը վերաբերում է դատարաններին եւ Բարձրագույն դատական խորհրդին,-հեղ․) ուժի մեջ մտնելուց հետո ՍԴ անդամները շարունակում են պաշտոնավարել որպես ՍԴ դատավորներ։

Սակայն գործող Սահմանադրության մեջ գեթ մեկ հոդված չկա, որը հստակեցնում է, որ ՍԴ անդամները հետագայում շարունակում են պաշտոնավարել որպես ՍԴ դատավորներ։ Այնինչ, օրինակ, նույն այս Սահմանադրությունը սահմանում է, որ Վերահսկիչ պալատի անդամները շարունակում են պաշտոնավարել որպես Հաշվեքննիչ պալատի անդամներ:

Հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ են 2015 թվականի Սահմանադրությունն արարողները ապահովագրել Վերահսկիչ պալատի անդամների հետագա պաշտոնավարումը, իսկ Սահմանադրական դատարանի անդամներինը՝ ոչ։

Որոշ իրավաբանների կարծիքով՝ ՍԴ անդամների հետագա պաշտոնավարումն ապահովագրելու խնդիր ընդհանրապես չի եղել, քանի որ այդ կառույցի ոչ գործառույթն է փոխվել, ոչ էլ անունը, իսկ Վերահսկիչ պալատի դեպքում փոխվել է կառույցի անունը։

Այնուամենայնիվ, բոլոր դեպքերում, Սահմանադրական դատարանի ներկա կազմի եւ գործող Սահմանադրության միջեւ կա հակասություն։ Խնդրահարույց է նաեւ այն, որ եթե ՍԴ-ում եւս յոթ նոր դատավոր չընտրվի, ապա ներկա երկու դատարվորները պաշտոնավարելու են 12 տարի՝ ինչպես սահմանում է գործող Սահմանադրությունը, իսկ մյուս յոթ անդամները՝ մինչեւ 65 տարեկանը՝ ինչպես սահմանում է հին Սահմանադրությունը եւ գործողի 213-րդ հոդվածը։

Նախկին դատավոր Պարգեւ Օհանյանը համոզված է, որ ՍԴ անդամներին փոխելու անհրաժեշտություն, միանշանակ, կա։ «Հայկական Ժամանակ»-ի հարցին՝ Հրայր Թովմասյանը մոռացե՞լ էր Սահմանադրության այդ հոդվածի մասին, թե՞ կոնկրետ միտում էր ունեցել, Օհանյանը պատասխանեց, որ չի կարծում, թե մոռացել են, այլ գուցե հեռահար նպատակ են այդտեղ հետապնդել․

«Կարծում եմ՝ հեռահար նպատակներ են հետապնդել, որն, իհարկե, պատիվ չի բերում եւ անգամ ամոթ է, սակայն, ինչպես ասում են՝ դա նրանցից հեռու չէ, գուցե այդպես են արել, որպեսզի հետագայում փորձեն դա ի շահ իրենց ծառայեցնել»։

Օհանյանից հետաքրքրվեցինք՝ ինչ է կարծում այն պնդումների մասին, որ ԱԺ-ն հիմա կարող է եւս յոթ նոր դատավոր ընտրել։ Ըստ նախկին դատավորի՝ ՍԴ ներկայիս 7 անդամներն ի վերջո կան որպես անդամ, լավ, թե վատ, բայց կան, ուստի նախեւառաջ պետք է նրանց հարցը լուծել, հետո նոր մտածել նոր անդամների ընտրության մասին․

«Պետք է պատշաճ հասկանալ գործող Սահմանադրության 213-րդ նորմի գործառույթը եւ այդ նորմին լուծում տալ։ Այդ նորմը փոխելը հնարավոր է նույնիսկ առանց հանրաքվեի՝ ԱԺ պատգամավորների ձայների մեծամասնությամբ»,- ընդգծեց Պարգեւ Օհանյանը՝ հավելելով, որ գործնականում կարելի է բավականին լավ մտածված ձեւով այս իրավիճակը կարգավորել։

Նախկին դատավորը գտնում է, որ ԱԺ-ն ստիպված պետք է լինի վերացնել այս ճգնաժամը, հակառակ պարագայում, եթե այս հարցը թողնվի նորմատիվ իրավական ակտերի մասին օրենքի նորմատիվ իրավական ակտի նորմի մեկնաբանության տրամաբանությանը, ապա սա հավերժական վեճի թեմա է լինելու։