Սեւանա լճում ստեղծված իրավիճակը երկար տարիների ոչ ճիշտ կառավարման արդյունք է. Էրիկ Գրիգորյան

Սեւանա լճի կանաչելու աստիճանը զգալիորեն նվազել է, ջրի մակարդակը նախորդ տարվա համեմատ 1 սմ-ով  բարձր է, լճի մաքրման համար միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրով լրացուցիչ գումար կհատկացվի: Այս մասին այսօր կառավարության նիստից հետո տեղի ունցած մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասաց Շրջակա միջավայրի նախարար Էրիկ Գրիգորյանը։ 

Նախարարի խոսքով՝ նախորդ տարվա համեմատ այս տարի 25 մլն խմ-ով ավելի քիչ ջուր է վերցվել Սևանա լճից։ Ավելին՝ 5 մլն խմ ջուր էլ Արփա-Սեւանի միջոցով թափվել է Սեւանա լիճ. «Սպասում ենք, որ այս թիվը կավելանա»,-նշեց Գրիգորյանը:

Անդրադառնալով լճի մաքրման աշխատանքներին՝ նախարարն ասաց, որ առաջիկա երկու տարիների ընթացքում 770 հա տարածք է մաքրվելու։

Մինչ կատարվելիք աշխատանքներին անդրադառնալը՝ պաշտոնյան ներկայացրեց նախորդ կառավարության տարիներին ծրագրված աշխատանքները, որոնք, ինչպես պարզվել է փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից, չեն կատարվել։

Գրիգորյանը ցուցադրեց 2012 թվականի տեսչական ստուգման մի արձանագրություն, որի համաձայն՝ Սեւանա լճի շուրջ 700 հա տարածքում մաքրում չի իրականացվել, ինչպես ծրագրված է եղել.

«Բազմաթիվ տեղեր նշված է, որ մաքրում չի կատարվել, կոճղերը մնացել են ջրի մեջ ամբողջ ծավալներով։ Այս ամենը 700 հա է կազմում։ Այսինքն՝ տարբեր տարիներին, տարբեր պայմանագրերով մաքրում պետք է իրականացվեր, սակայն չի արվել։ Օրինակ՝ Վարդենիսի մասնաճյուղում 30 տոկոսով աշխատանքներ են կատարվել, բայց կոճղերը չեն հեռացվել, ամբողջը մնացել են ջրի մեջ, Արտանիշում զգալի տարածքներ էլի ջրի մեջ են մնացել։ Այսինքն՝ պետությունը տարբեր տարիներին գումարներ է հատկացրել Սեիանում այս մաքրումներն իրականացնելու համար, բայց մի դեպքում կտրվել, փայտանյութը հանվել է, իսկ կոճղը մնացել ջրում»,- նշեց նախարարը:

Գրիգորյանն ասաց, որ 2015-2017 թվականի մաքրման բոլոր աշխատանքների վերաբերյալ ուսումնասիրությունը՝ նախահաշիվներ, հանձնման, ընդունման ակտեր եւ այլն, հավաքագրվել ու տրվել է Գլխավոր դատախազությանը։

Անդրադառնալով լճում այս պահին իրականացվող գործողություններին՝ Գրիգորյանն ասաց, որ առաջին հերթին լճից ջուր բաց չի թողնվում, կատարվել են մաքրման կայանների ուսումնասիրություններ. «Երեք՝ Մարտունի, Վարդենիս, Գավառ քաղաքներում կան մեխանիկական մաքրման կայաններ, մենք ուսումնասիրություններ ենք կատարել՝ վերցնելով տվյալներ ե՛ւ «Վեոլիա ջուր» ընկերությունից, ե՛ւ արտադրողներից, ու երեք մաքրման կայանների վերաբերյալ կառավարությանը ներկայացրել ենք գնառաջարկ, թե այդ երեք քաղաքներում կենսաբանական մաքրման կայաններ տեղադրելու համար ինչ գումար կպահանջվի։ Հենց այս պահին իրականացվում են գետերի մաքրման ուսումնասիրություններ, որովհետև վարչապետի աշխատակազմի հետ ունենք համաձայնություն, որ կհաշվարկվի, թե այդ ծախսերն ինչքան կլինեն։ Դրանից հետո նույնպես կդիմենք, որ այդ գումարները ստանանք»,- ասաց Գրիգորյանը։

Նրա խոսքով Մարտունի եւ Վարդենիս քաղաքներում մաքրման կայան կառուցելու համար անհրաժեշտ է 888 մլն դրամ, Գավառում՝ 1 մլրդ 186 մլն դրամ։

Հարցին՝ իրատեսակա՞ն է, որ այդքան գումար կտրամադրվի, Գրիգորյանը պատասխանեց. «Խոսքն այն մասին է, որ մենք ուսումնասիրել ենք՝ ինչ տարբերակներ կան իրավիճակից դուրս գալու համար, մենք ներկայացրել ենք այս տարբերակը։ Այժմ էլ մենք առաջարկներ ստանում ենք ոչ միայն Հայաստանից, այլ նաեւ Ռուսաստանից, այլ երկրներից»։

Նախարարի կարծիքով՝ այսօր Սեւանա լճում ստեղծված իրավիճակը երկար տարիների ոչ ճիշտ կառավարման արդյունք է. «Եթե մենք այս պահին ջուր չվերցնենք Սեւանից, աղտոտման աղբյուրները չավելացնենք, միեւնույն է՝ բացարձակապես բավարար չէ։ Պետք է հստակ գործողություններ իրականացվեն, քանի որ արդեն իսկ հավասարակշռությունը խախտված է, սառը շերտը վնասված է ու այդ ամենը պետք է վերականգնվի։ Սեւանի հետ կատարվող աշխատանքների ռեժիմն արտակարգ բնույթի պետք է լինի»:

Նախարարն անդրադարձավ նաեւ որոշ փաթեթների, որոնք Սեւանի հետ կապ ունեն: Գրիգորյանը հայտնեց՝ Արարատյան դաշտում ջրապահանջարկի նվազեցման մասով 409 մլն դրամի հայտ է ներկայացվել կառավարություն՝ լքված ինքնաշատրվանող հորերի կոնսերվացման, լուծարման համար. «Այդպիսով ջուրն այդտեղ, ըստ էության, ավել կլինի, նաեւ պահանջարկը կնվազի»:

Նախարարի խոսքով՝ ընթացքի մեջ են նաեւ մյուս գործընթացները՝ լուծումների հարցում օգնություն ստանալու համար գերմանական ինստիտուտներին դիմելը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին դիմելը, որպեսզի Սեւանին կենսոլորտային պահպանավայրի կարգավիճակ տրվի: