Երրորդ համաշխարհայինը հետաձգվում է. ԱՄՆ-ը հասել է իր նպատակին

Վերջին շաբաթվա ընթացքում շատ էր խոսվում երրորդ համաշխարհային պատերազմի հավանականության մասին: Պատճառը այս շրջանում ԱՄՆ-Իրան առանց այդ էլ լարված հարաբերությունների աննախադեպ սրումն էր:

Հունվարի 3-ին Բաղդադի միջազգային օդանավակայանի մերձակայքում ամերիկյան օդուժի հարվածով սպանվեց Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) «Ղոդս» հատուկ ստորաբաժանման հրամանատար գեներալ Ղասեմ Սուլեյմանին եւ եւս 9 հոգի: Գեներալին «չեզոքացնելու» հրամանը տվել է անձամբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը։ ԱՄՆ-ն իր հարվածը որակել է որպես պաշտպանական գործողություն, որն ուղղված էր կանխելու տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի շահերի դեմ հետագա հարձակումների կազմակերպումը: ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն հայտարարել է, որ իրենք հստակ տեղեկություններ են ստացել առ այն, որ գեներալ Սուլեյմանին ծրագրել էր մի շարք հարձակումներ, ապա հավելել, որ իրենք «հստակ չգիտեն՝ որտեղ եւ հստակ չգիտեն՝ երբ», սակայն հստակ իմացել են, որ նման հարձակումներ ծրագրվել են:

Սուլեյմանին մեծ ժողովրդականություն էր վայելում Իրանում, ուստի զարմանալի չէ, որ նրա սպանությունից հետո ԻԻՀ Գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեին խոստացավ խստորեն պատասխանել Սուլեյմանիի սպանության մեղավորներին, իսկ արտաքին գործերի նախարար Ջավադ Զարիֆն ԱՄՆ-ի այդ գործողությունն անվանեց միջազգային ահաբեկչական ակտ։

Փոխադարձ սպառնալիքներով հանդես եկավ Թրամփը՝ նշելով, որ եթե Իրանը հարվածի ամերիկացիներին կամ ամերիկյան օբյեկտներին, ապա իրենք կհարվածեն Իրանում թիրախավորած 52 օբյեկտներին, «որոնք կարեւոր նշանակություն ունեն Իրանի եւ իրանական մշակույթի համար»:

Ի պատասխան գեներալի սպանությանը, Իրանը հրթիռակոծել էր Իրաքի Այն ալ-Ասադում տեղակայված ԱՄՆ-ի ռազմաբազան: Հարվածից հետո իրանական մամուլում տեղեկատվություն տարածվեց ամերիկացի 80 զոհերի մասին, սակայն ամերիկյան կողմը հերքեց զոհերի առկայությունը, իսկ հետագայում տեղեկատվությունը այդպես էլ չհաստատվեց: Ի հեճուկս Թրամփի՝ իրանական 52 օբյեկտների մասին հայտարարության՝ Իրանի կողմից հրթիռակոծության պատասխանը հետեւեց պատժամիջոցների տեսքով: Դրանք, Թրամփի խոսքով, «հսկայական ավերիչ ազդեցություն կունենան Իրանի երկրի տնտեսության վրա»:

ԱՄՆ ռազմական օբյեկտների հրթիռակոծությունից հետո ՄԱԿ-ում Իրանի մշտական ներկայացուցիչ Մաջիթ Թախտ-Ռավանչին հայտարարեց, որ Իրանն ավարտել է իր վրեժը գեներալ Սուլեյմանիի սպանության համար եւ նոր ռազմական գործողություններ այլեւս չի ձեռնարկի: Իրանի նման դիրքորոշման վրա թերեւս իր ազդեցությունն էր ունեցել Թեհրանի միջազգային օդանավակայանի տարածքում ուկրաինական մարդատար ինքնաթիռի կործանումը, որի հետեւանքով զոհվեց 176 մարդ: Կործանումից հետո գլխավոր վարկածը տեխնիկական անսարքությունն էր, սակայն հաջորդ օրը տեղեկություններ սկսեցին տարածվել այն մասին, որ ինքնաթիռը պատահաբար խոցվել է իրանական ՀՕՊ-ի կողմից: Որոշ ժամանակ անց Իրանն ընդունեց մեղքը, խոստացավ պատժել մեղավորներին եւ փոխհատուցել վնասը:

Իրանի՝ ուկրաինական ինքնաթիռի խոցումը խոստովանելուց հետո իրանցի ուսանողները Թեհրանում եւ Սպահանում դուրս են եկել փողոց: Բողոքի ակցիաների մասնակիցները պահանջում են չբավարարվել ներողություններով եւ հրաժարականներով, այլ օրենքի ողջ խստությամբ պատժել ինքնաթիռի խոցման մեղավորներին: Ցույցերը շուտով նաեւ հակակառավարական բնույթ են ստացել՝ ուղղվելով հոգեւոր առաջնորդ Ալի Խամենեիի դեմ:

«Ամիր Քաբիր» համալսարանաի տարածքից հունվարի 11-ի երեկոյան ոստիկանությունը բերման ենթարկեց Իրանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպան Ռոբ Մաքեյրին: Իրանի իշխանությունները նրան մեղադրում էին ցուցարարներին ուղղորդելու եւ հակակառավարական տրամադրություններ տարածելու մեջ: Վերջինիս ասում էր, թե «Ամիր Քաբիր» համալսարան էր եկել ավիավթարի զոհերի հիշատակը հարգելու նպատակով: Հաջորդ օրն արդեն իշխանությունների աջակիցներն էին բողոքի ցույց անցկացնում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանատան մոտ՝ պահանջելով փակել այն:

Այսպիսով, ստեղծված իրավիճակից առայժմ «հաղթող» է դուրս գալիս ԱՄՆ-ը: Նախ, կատարելով էսկալացիայի առաջին քայլը. Միացյալ Նահանգները չեզոքացրեցին սեփական անվտանգության համար սպառնալիք հանդիսացող հեղինակավոր եւ արհեստավարժ գեներալի, ինչպես նաեւ նրա հետ գտնվող մյուս ռազմական գործիչներին: Առաջին հայացքից, իհարկե, կարող է թվալ, թե ԱՄՆ-ին չհաջողվեց լիովին ապահովել սեփական անվտանգությունը՝ նկատի ունենալով Իրաքում տեղակայված օբյեկտների հրթիռակոծումը Իրանի կողմից:

Մյուս կողմից, սակայն, Իրանի այդ գրոհը թույլ տվեց ԱՄՆ-ին լեգիտիմացնել տնտեսական նոր պատժամիջոցների սահմանումը (թեեւ, հանուն արդարության հարկ է նշել, որ ԱՄՆ-ը երբեւէ կաշկանդված չեն եղել պատժամիջոցների լեգիտիմության հարցով): Անգամ եթե պատժամիջոցները «հսկայական ավերիչ ազդեցություն» չունենան Իրանի տնտեսության վրա՝ դրանք հավելյալ բարդություններ են առաջացնելու երկրի ներսում: Այս առումով հատկանշական է նաեւ խոցված ինքնաթիռի պատճառով իրանցի ուսանողների բարձրացրած բողոքի ալիքը, որը ցույց տվեց, որ ցանկացած բողոք ինչ-որ պահի կարող է ստանալ հակակառավարական բնույթ:

Բացի վերոնշյալից՝ որպես «բոնուս» ԱՄՆ-ը ստացավ ԻՀՊԿ ՀՕՊ-ի սխալը, որի հետեւանքով խոցվեց այլ երկրի քաղաքացիական ինքնաթիռ եւ զոհվեցին քաղաքացիական անձինք, ինչն էլ հանգեցրեց Իրանի միջազգային վարկանիշի անկմանը: Միացյալ Նահանգները, թերեւս, կարողացան հասնել այս փուլում իրենց նպատակին՝ առանց երրորդ համաշխարհային պատերազմ սկսելու:

Տպել
2673 դիտում

Կոռուպցիոն երևույթները չհանդուրժող քաղաքացիներ ունենալու դեպքում Հայաստանը կդառնա լավագույն երկրներից մեկը․ Անդրեասյան

Սփյուռքի 16 երկրներից 20 երիտասարդ դեսպաններ սկսեցին մեկամյա ծրագիրը

Տարբեր զորամասերի զինծառայողներ այցելել են քաղաքային պանթեոններ և հուշահամալիրներ (լուսանկարներ)

Տեսուչները մշտադիտարկել են էրեբունի վարչական շրջանի հանրային տրնասպորտը

Պերուի նորանշանակ դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ԱԳ նախարարի տեղակալին

Հայաստանում անցկացվեց «ԳՌՈՄ-2021» զորավարժությունը (տեսանյութ)

Վարորդները շարունակում են հասարակական տրանսպորտում զարդ ու սրբապատկեր կախել. պատասխանատվության ենթարկվողներ դեռ չեն եղել

Կյանքից հեռացել է Հալեպում ՀՀ գլխավոր հյուպատոսության խորհրդական Վարդան Հովհաննիսյանը

Հաղորդակցության ուղիների ապաշրջափակումը կարևոր դեր կարող է ունենալ կայուն խաղաղության գործում. ԱԽ քարտուղարը՝ Թրեյսիին

Երեւանի պետական համալսարանի բակում իրականացվել է մոմավառություն՝ ի հիշատակ պատերազմում զոհված համալսարանականների

Հակառակորդի արձակած կրակոցից հայ զինծառայողի հրազենային վնասվածք ստանալու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ

Քաղաքացիների անվտանգության համար արգելապատնեշներ են տեղադրվում փողոցներում․ քաղաքապետարան

Ռուստամ Մուրադովն Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարին է ներկայացրել ռուս խաղաղապահների նոր հրամանատարին

Մոտ ժամանակներում լարվածությունը դժվար թե բախման վերածվի. արևելագետը՝ Իրան-Ադրբեջան հակասությունների մասին

Լուկաս Սելարայանը հանդես կգա Հայաստանի ազգային հավաքականում (տեսանյութ)

Ադրբեջանանը պատասխանատվություն են կրում Կութ գյուղի մոտակայքում զինծառայողին հրազենային վիրավորում հասցնելու համար. ՄԻՊ

Երեկ մոմավառություն ու երթեր են կազմակերպվել ՊՆ զորամասերում (լուսանկարներ)

Ալեն Սիմոնյանն այցելել է Կարեն Դեմիրճյանի թանգարան, առանձնազրույց է ունեցել Ռիմա Դեմիրճյանի հետ (լուսանկարներ)

Վրաստանի վարչապետը կմեկնի Բաքու

Արցախի ՄԻՊ-ն անդրադարձել է երեկ Ստրասբուրգում ընդունված ԼՂ հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ բանաձևին

Վթար Էջմիածին-Շահումյան ավտոճանապարհին․ կա տուժած

Սա նոր մեղադրանքի հարց չէ. Մարտի 1-ի գործով դատախազը՝ ՄԻԵԴ-ի՝ «Հայկական ժամանակ»-ի վերբարյալ կայացրած որոշման մասին

Գորիս-Կապան ճանապարհի իրավիճակը, կորոնավիրուսն ու բարեփոխումները՝ ԱՄՆ դեսպանի ու ՀՀ փոխվարչապետի քննարկման առանցքում

Ալիևը չի առարկում ՄԽ համանախագահների միջնորդությամբ Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման հարցում

Ձերբակալվել է «Հաղթանակ» զբոսայգու մոտ 27-ամյա կնոջ սպանության մեջ կասկածվողը. ՔԿ

Հայաստանում բացվել է մանկական պալիատիվ խնամքի առաջին կլինիկան

Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն կրակել է Կութի հայկական դիրքերի ուղղությամբ, հայ զինծառայող է վիրավորվել. ՊՆ

Ուսանողներին մասնակից դարձնել երկրում ընթացող բարեփոխումներին. Անդրեասյանը հանդիպել է ուսանողների հետ

Ղարաբաղի շուրջ ձեռք բերված եռակողմ համաձայնության գլխավոր արդյունքը կայունությունն Է. Լավրով

Ինչո՞ւ են անընդհատ փորձում անպատվել նրան. պատգամավորը՝ Ղազինյանի՝ 5-րդ անգամ հանձնաժողովի փոխնախագահ չընտրվելու մասին

Որպես անհետ կորած որոնվող կինն ու որդին հայտնաբերվել են

Պարեկները ապօրինի զինամթերք են հայտնաբերել

Կցրտի ևս մի քանի աստիճանով. առաջիկա օրերն անձրևոտ են լինելու

Վահրամ Դումանյանի գլխավորած պատվիրակությունը 6 օրով կմեկնի Ֆրանսիա

20 բ/կ գրեթե ամբողջությամբ ծառայում է կորոնավիրուսով հիվանդ պացիենտների բուժման համար. Ավանեսյան

Աշխարհում ամեն օր կորոնավիրուսի դեմ օգտագործվում է 24,98 միլիոն դոզա պատվաստանյութ

«Հյուսիս-Հարավ»-ի գործով ֆինանսական և կոռուպցիոն չարաշահումների մասին 7 անձի վերաբերյալ քրգործը մտել է դատական փուլ

Հայ ազգը շատ հյուրընկալ է, այստեղ սիրում են Սերբիան և սերբերին. Ալաշկերտի նորանշանակ մարզիչ (տեսանյութ)

Ռոբերտ Քոչարյանի և Արմեն Գևորգյանի գործով դատական նիստը հետաձգվեց. Գևորգյանը նոր պաշտպան ունի

ԵԽԽՎ բանաձևում ներառվել է Արման Թաթոյանի` անվտանգության գոտի ստեղծելու առաջարկը