ՀԿ-ները պարտավորվելու են ամեն տարի գործունեության հաշվետվություն ներկայացնել

Այսօր ԱԺ մարդու իրավունքների պաշտպանության եւ հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովը հավանություն տվեց ՀՀ կառավարության հեղինակած՝ «Հասարակական կազմակերպությունների մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու նախագծին. այն ընդունվեց 4 կողմ, 3 ձեռնպահ, 1 դեմ քվեարկությամբ: Ինչպես ներկայացրեց ՊԵԿ փոխնախագահ Էդվարդ Հովհաննիսյանը, նախագծով առաջարկվում է հասարակական կազմակերպությունների մասին ՀՀ օրենքում կատարել փոփոխություն, ըստ որի՝ կազմակերպությունները պարտավոր են օրենքով սահմանված կարգով եւ ժամկետներում ներկայացնել գործունեության տարեկան հաշվետվություն:

Այժմ գործող օրենքով հաշվետվություն ներկայացնում են միայն այն ՀԿ-ները, որոնք ֆինանսավորվում են հանրային միջոցներից, իսկ այն ՀԿ-ները, որոնք ունեն մասնավոր ֆինանսավորման միջոցներ, ազատված են այդ պարտականությունից:

«Առաջարկվող փոփոխությամբ ընդլայնվել է կազմակերպությունների կողմից ներկայացվող տվյալների ծավալը, հաշվետվությունն էլ բաղկացած է պայմանական 2 մասից՝ ընդհանուր տվյալներ կազմակերպության մասին, որոնք լրացվում են ինքնաշխատ եղանակով, եւ գործունեության մասին հաշվետվողականություն»,- ասաց Հովհաննիսյանը:

Ինչպես նշեց հանձնաժողովի նախագահ, ԲՀԿ պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը, բազմաթիվ ՀԿ-ներ ունեին մտահոգություն, առաջարկ, թե ինչո՞ւ միայն ողջամիտ կասկածի դեպքում չբերել բացարձակ թափանցիկությունը, եւ գույքի հաշվետվության դեպքում սահմանը ո՞րն է, պե՞տք է գրանցել նաեւ տետրերն ու գրիչները:

«Պահանջվում են այնպիսի տեղեկություններ, որոնք ընդհանուր պատկեր կապահովեն կազմակերպության գործունեության վերաբերյալ: Եթե կազմակերպությունը սեփական գույքի ծախսման միջոցների վերաբերյալ ներկայացնի որեւէ հաշվետվություն որեւէ իքս գումարի ծախսման մասով, կգնահատվի՝ տվյալ կազմակերպության համար դրանք ողջամիտ են, թե ոչ: Դա յուրաքանչյուր կազմակերպության մասով անհատական է: Այսինքն՝ ողջամի՞տ է արդյոք տվյալ կազմակերպության համար իքս աշխատակիցներ ունենալու պարագայում իքս քանակի գրիչ եւ տետր ունենալը, թե՞ ոչ»,- ասաց ՊԵԿ փոխնախագահը:

Զոհրաբյանը հավելեց նաեւ, որ ՀԿ-ների մոտ մտավախություն կա, թե սա կարող է դառնալ ճնշման գործիք ՊԵԿ-ի կամ պետության ձեռքին:

«ՊԵԿ-ը բացարձակ նպատակ չունի անհիմն տեղեկությունների կամ չճշտված հանգամանքների հիման վրա որեւէ ՀԿ-ի նկատմամբ ճնշում գործադրել: Մտավախություն ունենալ, որ այդ հանգամանքից որեւէ ՀԿ-ի իրավունք կխախտվի, ես ուղղակի չեմ տեսնում»,- ասաց Հովհաննիսյանը:

«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Անի Սամսոնյանն էլ նկատեց, որ կամավորների մասին ՀՀ օրենսգրքում որեւէ սահմանում չկա, իսկ այս նախագծում նշված է, որ կազմակերպության անդամները կամ կամավորները, որոնց աշխատանքի տեւողությունը գերազանցում է շաբաթական 20 ժամը, պետք է հաշվետու լինեն: «Փաստորեն, այս նախագծում իրավական ձեւակերպում ենք տալիս մի բանի, որի սահմանումը չկա»,- ասաց պատգամավորը՝ հարցնելով, թե ո՞րն է այս կարգավորման նպատակը, ինչո՞ւ պետք է ՀԿ-ները նշեն իրենց կամավորների թիվը:

«Չգրանցված աշխատողների նկատմամբ հսկողության իրականացման տեսանկյունից ՊԵԿ-ը կարեւորել է այն աշխատակիցների քանակը, որոնք ենթադրաբար կարող են եկամուտ ստանալ: ՀԿ-ների մասին օրենքի համաձայն՝ կամավորները կարող են նաեւ վարձատրվել, ինչը եկամտային հարկի մասին օրենքով չնվազեցնող եկամուտ է համարվում, եւ եթե մենք զրկված լինենք եկամուտ ստացող կամավորների վերաբերյալ տեղեկությունից, չենք կարող համապատասխան հսկողություն իրականացնել՝ ստացված եկամուտները հարկելու ուղղությամբ»,- պատասխանեց Հովհաննիսյանը:

Այս նախագծով, եթե հաշվետվությունն ուշացվում է կամ պարունակում է ոչ պատշաճ եւ ոչ ստույգ տեղեկատվություն, ապա կազմակերպությունը ենթարկվում է վարչական տուգանքի՝ մոտ 50,000 դրամի չափով:

Հարցին, թե կարո՞ղ է ՀԿ-ն ամեն տարի վճարել այդ 50,000 դրամը եւ բացարձակ ոչ մի հաշվետվություն չներկայացնել, Հովհաննիսյանը պատասխանեց, որ դա արդեն հիմք է հանդիսանում լիազոր մարմնի կողմից կազմակերպությանը լուծարման դիմումով դատարան հայց ներկայացնելու համար: