Հին թեզերը՝ նոր ձևաչափում. առաջին հրապարակային քննարկումը

Փետրվարի 15-ին Մյունխենի անվտանգության համաժողովի շրջանակում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը եւ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը մասնակցեցին Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի վերաբերյալ պանելային քննարկմանը: Քննարկումը, ի հեճուկս դրա խորագրի («Թարմացում Լեռնային Ղարաբաղի ուղղությամբ»), նոր մոտեցումներ չառաջարկեց: Քննարկման բացառիկությունը կայանում էր նրանում, որ հակամարտության երկու կողմերը բարձրագույն քաղաքական մակարդակով հրապարակայնորեն եւ դեմ առ դեմ ձեւաչափով շփվում էին առաջին անգամ: Առաջին անգամ էր, որ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարները հերթով եւ հրապարակայնորեն բարձրաձայնում էին իրենց մոտեցումները: Այդքանով քննարկման բացառիկությունը եւ նորությունը ավարտվում են: Թեզերը նույնպես որևէ նորություն չէին պարունակում:

Ալիեւը խոսեց «պատմական արդարության», ՄԱԿ-ի բանաձեւերի, «Ադրբեջանի տարածքների օկուպացված 20 տոկոսի» մասին… Նա նաեւ շարունակեց խեղաթյուրել պատմությունը եւ միակողմանի ներկայացնել միջազգային իրավական ակտերի բովանդակությունը: Իսկ սեփական թեզերը ներկայացնելիս Ալիեւի առաջարկը ներկաներին, թե կարող են «մտնել եւ ինտերնետում նայել» խոսում է իր այն գիտակցման մասին, որ իր խոսքերը հավելյալ հաստատման կարիք ունեն: Բացի դրանից «ամենազոր համացանցին» հղում կատարելն ավելի շատ օգտակար է հայկական կողմին. քիչ հավանական է, որ ներկաները «մտնել-նայելու էին» պատմության ադրբեջանական դասագրքերի տարբերակները, համաձայն որոնց, օրինակ, «ադրբեջանական գիտությունը մեծ ավանդ ունի Ամերիկայի հայտնաբերման գործում»: Նրանք փնտրելու էին (միգուցե իրոք «գուգլել են») ավելի արժանահավատ աղբյուրներում զետեղված տեղեկատվությունը եւ տեսնելու էին իրական, այլ ոչ թե ադրբեջանական պատկերը: Իրականում, սակայն, հասկանալի է, որ Ալիեւի հղումները համացանցին ներքին լսարանի համար էին՝ Ադրբեջանի ներսում իր խոսքն ավելի համոզիչ դարձնելու եւ «քննարկման հաղթող» երեւալու համար:

Փաշինյանը եւս սկզբունքորեն ոչ մի նորություն չասաց: Նա մասնավորապես նշեց, որ Արցախը հակամարտության կողմ է, որ առանց նրա հետ բանակցելու հնարավոր չէ լուծել հակամարտությունը, որ լուծումը պետք է ընդունելի լինի ՀՀ, Արցախի եւ Ադրբեջանի ժողովուրդների համար: Նորություն կարելի է համարել Փաշինյանի առաջ քաշած «միկրո հեղափոխություն» եւ «մինի հեղափոխություն» եզրույթները: Այդ «հեղափոխություններն», ըստ վարչապետի, անհրաժեշտ են բանակցային գործընթացում ճեղքում ապահովելու համար քանի որ մեկ կամ երկու գործողությամբ հնարավոր չէ լուծել խնդիրը: «Միկրո» եւ «մինի հեղափոխությունները» քննարկման մոդերատոր Սելեստա Ուոլանդերի թեթեւ ձեռքով հավակնում են դառնալ լայնորեն կիրարվող տերմիններ:

Ինչ վերաբերվում է քննարկման բովանդակային ազդեցությանը կարգավորման գործընթացի վրա, ապա այն եթե չասենք զրոյական է՝ ձգտում է զրոյի: Հակամարտության կարգավորման միակ ձեւաչափը բանակցություններն են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հովանու ներքո՝ իրենց դրական եւ բացասական կողմերով: Բոլոր մնացած ձեւաչափերը, այդ թվում երկրների ղեկավարների հրապարակային քննարկումները, չեն կարող հավակնել բանակցությունների այլընտրանք լինելուն:

Քննարկման ընթացքում կողմերը արեցին այն, ինչ պետք է անեին՝ ներկայացրեցին իրենց թեզերը: Նման հանդիպումները կարելի է որակել ոչ ավելին, քան քարոզչության փորձ, քանի որ ներկաները եւս գիտեն, որ լսելու են տրամագծորեն հակառակ ու ինչ-որ առումով կանխակալ պնդումներ եւ չեն պատրաստվում նախապատվություն տալ կամ հաղթանակ շնորհել դրանցից որեւէ մեկին:

Սա ընդամենը քննարկում էր, որի ընթացքում երեւաց, թե որքան հեռու են կողմերի մոտեցումները եւ որքան անելիք դեռ ունեն միջնորդները եւ հենց իրենք՝ հակամարտության կողմերը: Դրա մասին են վկայում ինչպես բացարձակ աբսուրդ երեւույթները, ինչպես օրինակ պատմության ադրբեջանական ընկալումը եւ դրա տարբերությունը ընդհանուր ընդունված «տարբերակից», այնպես էլ տարբեր միջազգային իրավական փաստաթղթերի տարընթերցումները, ինչպիսին հանդիսանում են ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձեւերը:

Այդ իսկ պատճառով նմանատիպ քննարկումները բարդ է համարել կառուցողական եւ մերձեցնող: Ներկա փուլում դրանք անխուսափելիորեն բերելու են «հաղթող-պարտվող» տրամաբանությամբ գնահատականներ տալուն: Իսկ ինչ վերաբերվում է «հաղթելուն», ապա Փաշինյան-Ալիեւ քննարկման իրական հաղթողը Մյունխենի անվտանգության համաժողովն է, որի կազմակերպիչներին ի վերջո հաջողվեց աննախադեպ հրապարակային քննարկում կազմակերպել երկու հակառակորդ երկրների միջեւ քաղաքական ամենաբարձր մակարդակով:

Տպել
18081 դիտում

Հաջողվել է արմատապես փոխել փաստաթղթում հայկական կողմին վերաբերելի կարևոր դրույթներ․ Բաղդասարյանը՝ ԵԽԽՎ բանաձևի մասին

Մենակ իրան բնորոշ խնդալու հոտի մեջ կկլորնան իր պոլոզ պատմությունները. Գյումրիում կայացավ «Մայլից մայլա» գրքի շնորհանդեսը

Արտակ Դավթյանը մասնակցել է Արցախյան 44-օրյա պատերազմի տարելիցին նվիրված խաչքար-հուշակոթողների բացմանը

Պաշտանության նախարարն ու ԳՇ պետը հարգանքի տուրք են մատուցել Հայրենիքի պաշտպանության ընթացքում զոհվածների հիշատակի

«Արևիք» ազգային պարկի տարածքում աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են

«Ասել էր, որ երբեք գերի չի ընկնի՝ նռնակ ունի». Գոռ Այվազյանը պայթեցրել է իրեն՝ իր հետ միասին հակառակորդի զինվորներին

Ստրասբուրգում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ ԵԽԽՎ բանաձևը

Ալեն Սիմոնյանը պատգամավորների ու ԱԺ աշխատակազմի ներկայացուցիչների հետ այցելել է «Եռաբլուր» պանթեոն (լուսանկարներ)

Աղավնաձորում բացվեց Արցախյան պատերազմների ընթացքում զոհված զինծառայողների հիշատակին նվիրված հուշաքար

Էմանուել Մակրոնի վրա ձու նետած տղամարդը ձերբակալվել

Արման Թաթոյանը Շվեդիայի ազգային դատարանների վարչության պատվիրակությանն է ներկայացրել դատական համակարգի խնդիրները

Փոխվարչապետ Սուրեն Պապիկյանն այցելել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ (լուսանկարներ)

Հայաստանում ՌԴ դեսպանատանը մեկ րոպե լռությամբ հարգել են արցախյան պատերազմի զոհերի հիշատակը․ դեսպանատան հայտարարությունը

Տեղի է ունեցել հայ և եվրոպացի կին հրշեջ-փրկարարների փորձի փոխանակում

Արթիկում հուշահամալիր է բացվել՝ նվիրված Արցախյան 44-օրյա պատերազմի զոհերի հիշատակին (լուսանկարներ)

Արցախում յուրաքանչյուրը, անկախ գտնվելու վայրից, մեկ րոպեով դադարեցրել է շարժը (տեսանյութ)

Շենաթաղ գյուղի մոտակա սարալանջին այրվում է մոտ 22 հա խոտածածկույթ

Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ

«Հայրիկը երկնքում է, աստղերն է ներկում վարդագույն». 44-օրյա պատերազմում փոքրիկ Ալեքսանդրան կորցրեց հայրիկին

Վթար Իսակովի պողոտայում. բախվել են երեք մեքենաներ (լուսանկարներ)

COVID-19 համավարակի ներկա իրավիճակը. առցանց քննարկման օրակարգում 2 հարց է եղել

Լևոն Տեր-Պետրոսյանն իր առանձնատանը հանդիպել է Ռուսաստանի դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինի հետ

Դիմումը պետք է ներկայացվի միջոցառման օրվանից առնվազն 10 օր առաջ. ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածել

ԱԻՆ աշխատակիցների ավելի քան 88 տոկոսն արդեն պատվաստվել է. փրկարար ծառայությունն ամփոփել է աշխատանքային ամիսը

Ագրեսիայից մեկ տարի անց էլ ադրբեջանական իշխանությունները շարունակում են էթնիկ զտման քաղաքականությունը․ Արցախի ՄԻՊ

Հակոբ Արշակյանն ընդունել է Միջազգային հանրապետական ինստիտուտի տնօրեն Ջեյմս Դե Ուիթի գլխավորած պատվիրակությանը

Արմեն Սիմոնյանն ու Վարդան Չիլինգարյանը կգործուղվեն Չեխիա՝ քննարկելու Ստեփանավանի օդանավակայանի վերանորոգման հարցը

Գնել Սանոսյանն այցելել է Ջրային կոմիտե․ ներկայացրել է կոմիտեի երկու նորանշանակ տեղակալներին

Լուսինե Ալեքսանյանն ազատվել է վարչապետի աշխատակազմի կադրերի և անձնակազմի կառավարման վարչության պետի պաշտոնից

Առկա է երկկողմ կապերի ամրապնդման հսկայական ներուժ. ՀՀ նախագահը շնորհավորել է Կիպրոսի Հանրապետության նախագահին

Քրեակատարողական հիմնարկի պաշտոնատար անձին կաշառք տալու գործն ուղարկվել է դատարան

Արդարադատության բարեփոխումների օրակարգում ԱՄՆ-ն ՀՀ-ի առանցքային գործընկերներից է. Անդրեասյանը հանդիպել է Լին Թրեյսիի հետ

Զորամիավորումներում հիշատակի միջոցառումներ են անցկացվել (լուսանկարներ)

Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Թուրքմենստանի նախագահին

Միշտ ասել եմ ու ասում եմ` ես Շուշի կմտնեմ. Սասուն Միքայելյան

«Քիչ առաջ բժիշկը զանգահարեց, լուր ստացանք». շոու բիզնեսի ներկայացուցիչները՝ Հայկոյի մասին

«Զվարթնոց» օդանավակայանի ոստիկանները խուլիգանության մեղադրանքով հետախուզվողի են հայտնաբերել

Վարչապետը Զինվորի տանը Հայրենիքի պաշտպանների հետ մեկ րոպե լռությամբ հարգանքի տուրք է մատուցել (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Մեկ տարի առաջ այս օրը Արցախի երկինքը դղրդաց, Ստեփանակերտում հոգեհանգստյան արարողություն է կատարվել

Վիճաբանություն Արտաշատի խճուղում. 29-ամյա քաղաքացին ձերբակալվել է 31-ամյա տղամարդուն դանակահարելու կասկածանքով