Փաստաբանը կդիմի ԱԺ՝ ազատազրկված անձանց սահման մեկնելու հարցին օրենսդրական կարգավորում տալու համար

Փաստաբան Անդրանիկ Հակոբյանն իր գործընկերների հետ միասին պատրաստվում է դիմել Ազգային ժողովի նախագահին՝ ազատազրկված անձանց ռազմաճակատ մեկնելու հարցին օրենսդրական հստակ կարգավորում տալու համար։

«Այնքան շատ դատապարտյալներ կան, որ նման ցանկություն են հայտնում, բոլոր ՔԿՀ-ներից կան, դրա համար էլ հիմա մտածում ենք այդ ուղղությամբ, մոտակա ժամանակահատվածում կդիմենք, որպեսզի այդ հարցը բարձրաձայնվի, լուծում ստանա, եւ ցանկություն հայտնած անձանց թույլատրեն եւ ուղարկեն, իսկ եթե ազատ արձակվելուց հետո անձը կհրաժարվի եւ չի գնա, կարծում եմ՝ նրա հանդեպ պետք է ավելի խիստ պատիժ նշանակել»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասաց Հակոբյանը՝ հավելելով, որ նման դեպքեր եւս այս օրերին արձանագրվել են։

Նշենք, որ ռազմական դրության ընթացքում զորահավաքի գործընթացի կարգավորման իրավական հիմքերը սահմանված են «Պաշտպանության մասին», «Ռազմական դրության իրավական ռեժիմի մասին», «Զինվորական ծառայության եւ զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքներով, ինչպես նաեւ՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ի «ՀՀ-ում ռազմական դրություն հայտարարելու մասին» ՀՀ կառավարության N 1586-Ն որոշմամբ եւ պաշտպանության ոլորտի քաղաքականությունը մշակող լիազոր մարմնի կողմից ընդունված համապատասխան իրավական ակտերով, որոնցով պատերազմին մասնակցելու ցանկություն հայտնած դատապարտյալների եւ կալանավորված անձանց զորակոչելու հնարավորության վերաբերյալ հատուկ կարգավորումներ նախատեսված չեն։ Դատապարտյալ անձինք պատժի կրումից ազատ են արձակվում, միայն եթե կմ բավարարում են պայմանական վաղաժամկետ ազատվելու չափորոշիչներին, իսկ կալանավորների դեպքում պարզապես փոխվում է նրանց նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը։

Ինչպես երեկ հայտնել ենք, ռազմաճակատ մեկնելու ցանկություն հայտնած ազատազրկված անձանց դիմումների քննարկման արդյունքում փոփոխվել են 12 կալանավորի խափանման միջոցները, եւս 9 դատապարտյալ պայմանական վաղաժամկետ ազատ է արձակվել պատժի հետագա կրումից։ Անդրանիկ Հակոբյանը մեր զրույցում նշեց, որ, որպես իրավաբան, կողմ է նրանց ազատ արձակելուն. «Ռիսկեր ինքնին կարող են լինել, կան, բայց այս պահին չեմ կարծում, թե պետք է դրանք հաշվի առնել, իսկ թե Ադրբեջանը ինչպես կներկայացնի այդ փաստը, ինձ համար երկրորդական հարց է, այս պահին մեր երկրին ավելի շատ զինվոր է պետք, քան դատապարտյալ կամ կալանավոր»։

Պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակված եւ ռազմաճակատ մեկնած դատապարտյալներից մեկը Հակոբյանի վստահորդն է՝ Ա. Մ-ն։ Նա 2010 թվականին դատապարտվել է 12 տարի ազատազրկման: Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատավոր Մնացական Մարտիրոսյանի նախագահությամբ, նրան մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 222-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված արարքի մեջ՝ առանձին անձանց եւ կազմակերպությունների վրա հարձակվելու նպատակով կազմակերպված բանդայում ներգրավվելու եւ զինված հարձակումներին անձամբ մասնակցելու համար։ Որպես պատիժը կրելու սկիզբ հաշվարկվել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 17-ը, այսինքն՝ նրան մնացել էր պատիժը կրելու 1 տարի 2 ամիս ժամանակ։

Պաշտպան Անդրանիկ Հակոբյանը մեր զրույցում տեղեկացրեց, որ իր պաշտպանյալը ռազմաճակատ մեկնելու դիմում էր ներկայացրել «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկին, ավելի ուշ դիմել են նաեւ դատարան՝ պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվելու համար։ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը, դատավոր Սուրեն Մնոյանի նախագահությամբ, բավարարել է այն։ 

Դիմումատու կալանավորներից մեկը, որ ազատազրկված էր 2019 թվականի ապրիլի 5-ից, ազատ է արձակվել 500 հազար դրամ գրավի դիմաց եւ արդեն իսկ մեկնել է Արցախ։ Որոշումը կայացրել է Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Շենգավիթի նստավայրի դատավոր Դավիթ Բալայանը։ Կալանավորի պաշտպան Մերի Ալավերդյանը մեր զրույցում նշեց, որ իր պաշտպանյալ Հ. Ս.-ն (անունը հայտնելու համաձայնություն պաշտպանը չուներ,- խմբ.) մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 2-րդ եւ 235-րդ հոդվածի 1-ին մասերով՝ սպանության փորձի եւ ապօրինի զենք-զինամթերքի համար, սակայն ռազմական ուղի անցած, փորձառու անձ է, եւ նախքան պաշտպանի միջնորդություն ներկայացնելը նաեւ ինքն է միջնորդություն ներկայացրած եղել՝ օր առաջ Արցախ մեկնելու եւ իր հնարավորությունը օգտագործելու նպատակով. «Նա ե՛ւ Արցախյան, ե՛ւ Ապրիլյան պատերազմի մասնակից է, ունի անցած շատ ազդեցիկ մարտական ուղի ու բավականին հետաքրքիր բնութագրեր։ Նախկինում, երբ խափանման միջոցի փոփոխման միջնորդություն էինք ներկայացրել, ներառել էինք նաեւ պաշտպանության նախկին նախարարի, իր հրամանատարի, Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգեւ Սրբազանի կողմից տրված բնութագրերը, շատ բացառիկ բնութագրեր էին, նրանք յուրահատուկ ուշադրության էին արժանացրել եւ զարմացել, որ նման խնդիր կա»։ Ալավերդյանի խոսքով՝ այս հանգամանքները հաշվի առնելով՝ դատարանը որոշման հիմքում հանրային շահն է դրել. «Նրա մեկնելու պատրաստակամությունը նույնիսկ մեղադրող դատախազի կասկածը չհարուցեց. մեղադրողը առարկեց միայն տարիքի հետ կապված՝ ասելով, որ գուցե թույլ չտան մեկնել, որովհետեւ նա 58 տարեկան է եւ զորակոչի տարիքից դուրս է, բայց դատարանը դա էական խոչընդոտ չդիտարկեց, եւ, անկախ այդ առարկությունը ներկայացնելուց, դատախազն էլ նշեց, որ կասկած չունի, որ նա հնարավոր ամեն գնով կգա»։

Հ. Ս.-ն այս գործով միակ ամբաստանյալն է, ուստի դատական նիստերը ժամանակավորապես հետաձգվելու են։ Պաշտպանի խոսքով՝ հետաձգվում էին այսպես թե այնպես, քանի որ առկա իրավիճակում ազատազրկված անձանց ուղեկցողների խնդիր կա մեր երկրում, եւ այս միջնորդությունն անգամ նրա բացակայությամբ է քննվել։

Մերի Ալավերդյանի կարծիքով՝ ազատազրկված անձանց այսբովանդակ դիմումների նկատմամբ պետք է անհատական մոտեցում ցուցաբերվի. «Նույնիսկ իմ միջնորդության մեջ, նաեւ դատարանում ես ասել եմ, որ պետք է անհատական, ընտրողական մոտեցում ցուցաբերվի, սա իմ ունեցած գործերից միակն է, որով իմ պաշտպանյալին ընդառաջելով՝ դիմել եմ, որովհետեւ նա չքննարկվող տեսակ է եւ պետք է այնտեղ լինի, բայց կարծում եմ՝ այնպես չէ, որ բոլոր դիմումները պետք է մասսայաբար բավարարվեն»,- ասաց նա։