Ինչ ծառայություններ կմատուցի Կապանի երեխայի եւ ընտանիքի աջակցման կենտրոնը․ քանի շահառու կունենա այն

Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքում վերակազմակերպվել է ու կգործի երեխայի եւ ընտանիքի աջակցման կենտրոն։

Աջակցության այս մոդելը հաստատվել է Կառավարության հունվարի 14-ի որոշմամբ՝ աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության դեռեւս 2020 թվականի ապրիլի 2-ի ներկայացրած համալիր ծրագրերի մասին նախագծով։ Նախարարությունից հիշեցրեցին, որ այդ նույն մոդելը 2020 թվականի նոյեմբերի 26-ին հաստատվել էր Շիրակի մարզի համար՝ Գյումրիում էր վերակազմակերպվել համալիր կենտրոն։ Մինչեւ այդ նման մոդելով աջակցման կենտրոնը մեկն էր՝ Երեւանում «Զատիկը»։

Կապանում երեխայի եւ ընտանիքի աջակցման կենտրոնում առավելագույնը 6 ամիս ժամկետով շուրջօրյա խնամք կստանա կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված 50 երեխա։ 100 երեխայի էլ կտրամադրվի ցերեկային աջակցության ծառայություն՝ առավելագույնը 1 տարի ժամկետով:

Նախարարությունից հետաքրքվեցինք, թե ինչպես է որոշվել 50 եւ համապատասխանաբար 100 երեխաների թիվը։ Արդյոք հենց այսքան երեխա ունի աջակցության կարիք։ Մեզ հայտնեցին, որ երեխաների թիվը որոշվել է՝ Սյունիքի մարզի երեխայի եւ ընտանիքի աջակցության կենտրոնի հնարավորությունների ու երեխաների կարիքների գնահատման համադրությամբ։ Հետաքրքրքվեցինք, թե ինչ սկզբունքով են որոշվել երեխաների կարիքները։

«Միեւնույն ժամանակ այս 50-ի դեպքում մենք խոսում ենք կյանքի դժվարին իրավիճակում գտնվող, փողոցում հայտնված եւ հրատապ աջակցության եւ տեղավորման կարիք ունեցողների մասին։ «Բնականաբար Սյունիքի մարզում տարվա ընթացքում 50 երեխա միանգամից աջակցության կարիք չի ունենում, սա հնարավոր առավել թիվն է, որը մենք նախատեսել հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ երեխաներ կարող են կենտրոն տեղափոխվել այդ մարզից բացի այլ տարածաշրջաններից»,-հայտնեցին ԱՍՀՆ-ի լրատվականից։

Նկատենք՝ կենտրոնում կարճաժամկետ շուրջօրյա խնամք կստանան Սյունիքի եւ հարակից մարզերի կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված 0-ից մինչեւ 18 տարեկան երեխաները, իսկ 2-ից մինչեւ 18 տարեկան երեխաներին կտրամադրվի ցերեկային աջակցության ծառայություն:

Նախարարությունից նաեւ հետաքրքրվեցինք, թե ինչ նկատի ունեն կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված երեխաներ սահմանումը տալիս, խնդրեցինք, մասնավորեցնել, թե ովքեր են այդ պարագայում համարվում տվյալ աջակցության շահառուներ։ Պատասխանելով մեր հարցին, նշեցին․ «Կյանքի դժվարին իրավիճակ հասկացությունը սահմանվում է ՀՀ ԱՍՀՆ Սոցիալական աջակցության մասին օրենքով (Հոդված 2-ի առաջին կետով)»։

Ըստ այդ ձեւակերպման՝ Կյանքի դժվարին իրավիճակ է համարվում, երբ անձն ունի` հաշմանդամության, հիվանդության, տարիքի հետ կապված ինքնասպասարկման ունակությունների կորստի, առանց ծնողական խնամքի մնալու, աղքատության, գործազրկության, ընտանիքում կոնֆլիկտների, դաժան վերաբերմունքի, բռնության, մարդկանց շահագործման (թրաֆիքինգի) ենթարկվելու, անօգնականության, միայնակության, սոցիալական մեկուսացման, վնասակար սովորույթների, դժբախտ պատահարի կամ արտակարգ իրավիճակներում հայտնվելու, ազատազրկման վայրերում գտնվելու կամ այդ վայրերից վերադառնալու հանգամանքներից որևէ մեկով կամ դրանց համակցմամբ, մարդու կենսագործունեությանը խանգարող օբյեկտիվ իրավիճակ, որն անձն ինքնուրույն հաղթահարել չի կարող։

«Բոլորի կարիքները բացարձակապես տարբեր են, եւ որեւէ մեկի կարիքը երկրորդին նման չէ։ Կան բռնության ենթարկվածներ, փողոցում մնացածներ, վարքային դժվարություն ունեցող երեխաներ, կան նաեւ համակցված խնդիրներով շահառուներ»,-անդրադառնալով կենտրոնի շահառուներին՝ հայտնեցին նախարարությունից։

Խնդրեցինք նաեւ մանրամասնել, շուրջօրյա խնամքի եւ ցերեկային աջակցության ծառայության նպատակները։ Եթե մեկ նախադասությամբ բնութագրենք, ապա շուրջօրյա խնամքի ծառայությունը ներառում է երեխայի բոլոր իրավունքների իրացումը։ Եթե երեխան կրթության իրավունք ունի հաստատությունը պարտավոր է ապահովել, կարող է լինել սոցիալիզացիայի ապահովման խնդիր եւ այլն։ Շուրջօրյա խնամքը նաեւ ներառում է Երեխային եւ ընտանիքին անհրաժեշտ ծառայությունների տրամադրում՝ նյութական եւ կենցաղային պահանջների բավարարում, նաեւ գնահատված կարիքի հիման վրա տրամադրվող այլ ծառայություններ։

Ցերեկային աջակցության ծառայությունը եւս ներառում է երեխայի գնահատված կարիքի հիման վրա անհրաժեշտ ծառայությունների տրամադրում։ Այս դեպքում կարող է լինել՝ հոգեբանի, հատուկ մանկավարժի լոգոպետի կամ այլ ծառայության կարիք։ Այս դեպքում էլ բոլորի կարիքները շատ տարբեր են, անհատական մոտեցմամբ ու գնահատմամբ որոշվում է, թե որ մասնագետը, կամ մասնագետները պիտի աշխատեն տվյալ երեխայի հետ։