Հարկերի հնարավոր ավելացման շուրջ դժգոհությունները շարունակվում են. որոշմանը դեմ է նաև առողջապահության նախարարությունը

«Հարկային քաղաքականության ճեղքի կրճատմանն ուղղված միջոցառումները հաստատելու մասին» վարչապետի որոշմանը, որի վերաբերյալ քննադատություններով և դժգոհություններով էին հանդես գալիս կրթության ոլորտի ներկայացուցիչները, այդ թվում` մասնավոր կրթօջախների տնօրենները, պարզվում է՝ դեմ է նաև առողջապահության նախարարությունը:

Հիշեցնենք, որ կորոնավիրուսի համավարակի և պատերազմի պատճառով 2021 թ.-ին սպասվող հարկային ճեղքի կրճատման նպատակով ՀՀ վարչապետը՝ 2020 թ. դեկտեմբերի 30-ին նոր որոշում է ընդունել՝ «Հարկային քաղաքականության ճեղքի կրճատման» միջոցառումներ, որով նախատեսված է առողջապահության, կրթության և գյուղատնտեսության ոլորտները հարկել ավելացված արժեքի հարկով (ԱԱՀ): Կառավարությանը հանձնարարվել է մինչև 2021 թ. մայիսի երկրորդ տասնօրյակը պատրաստել օրենսդրական փոփոխությունների համապատասխան փաթեթ:

Նշված որոշմամբ առաջարկվում է ավելացված արժեքի հարկը՝ 20 տոկոս, կիրառել կրթության, առողջապահության, ինչպես նաեւ գյուղատնտեսության ոլորտներում: Մասնավոր կրթական հաստատությունների ղեկավարները ահազանգելով պնդում էին, որ այդ կարգով հարկումը կբերի ուսման վարձի առնվազն 20 տոկոս աճի, ինչն էլ իր հերթին այդ կրթությունը կդարձնի պակաս մատչելի ու էլիտարացվող:

Առողջապահական գերատեսչությունում եւս կարծում են, որ ԱԱՀ-ով հարկումը բացասական ազդեցություն կունենա առողջապահության ընդհանուր համակարգի վրա: Ծառայությունների գինը կբարձրանա, պետությունը նույնպես ստիպված կլինի թանկ վճարել պետպատվերով գնվող ծառայությունների դիմաց, իսկ հարկերից գոյացած միջոցները դա չեն փոխհատուցի: Այդ իսկ պատճառով, ըստ նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական վարչության պետի պաշտոնակատար Հասմիկ Մնացականյանի, նախարարությունը, որպես ոլորտի քաղաքականությունը մշակող մարմին, դեմ է այս ծրագրին և պատրաստվում է իր դժգոհություններն ու մտահոգությունները ներկայացնել ծրագրի քննարկման ժամանակ:

«Հարկերի ավելացումը, բնական է, բացասական է անդրադառնալու ընդհանուր ոլորտի վրա: Պատկերացրեք՝ դուք ազատված եք հարկերից, բայց հիմա պետք է ավելի գումար վճարեք: Մենք, իհարկե, մասնակցելու ենք որոշման քննարկմանը, որի նախաձեռնողը ֆինանսների նախարարությունն է, և ներկայացնելու ենք մեր տեսակետը, բայց դեռ ոչ մի հստակ բան չկա»,- մեզ հետ զրույցում ասաց Մնացականյանը՝ հավելելով, որ քննարկումները դեռ չեն սկսվել: Դրանցից հետո միայն կձևավորվի վերջնական իրավական փաստաթուղթը:

Նրա խոսքով՝ այս որոշումը բացասական ազդեցություն կունենա նաև առողջապահական համակարգի բյուջեի վրա, քանի որ այդ որոշմամբ առաջարկվում է ընդլայնել պետական պատվերի շրջանակներում անվճար բժշկական օգնություն ստացող անձանց շրջանակը կամ պետական պատվերի շրջանակներում մատուցվող բժշկական ծառայությունների շրջանակը:
 
«Մեր նպատակը առողջապահական ծառայությունները հնարավորինս բնակչության համար ավելի մատչելի դարձնելն է: Բացի դա, սա նաև բացասաբար կանդրադառնա առողջապահական բյուջեի վրա, որովհետև պետական պատվերի շրջանակներում մատուցվող անվճար բժշկական ծառայություններից օգտվող անձանց շրջանակը ընդլայնելու համար ավելի շատ գումար է պետք, որովհետև, եթե իքս գումարով հիմա պետպատվերից օգտվում են իքս թվով շահառուները, բնական է, եթե գինը ավելանա, ավելի քիչ շահառուներ կսպասարկվեն»,- եզրափակեց առողջապահության նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական վարչության պետի պաշտոնակատարը:

Ինչպես վերը նշեցինք, նախաձեռնության ընդունման դեպքում մասնավոր դպրոցները ևս կհարկվեն ԱԱՀ-ով, որի բացասական ազդեցության մասին արդեն արձագանքում են մասնագետները: «Մեկ ձայն» անկախ դպրոցների հայկական ասոցիացիա հասարակական կազմակերպության գործադիր տնօրեն Շամամ Գևորգյանը, ասոցիացիայի անդամներ՝ «Այբ» դպրոցի ուսուցիչ Արամ Փախչանյանը, «Ուսում» դպրոցի համահիմնադիր Հայկազ Նավասարդյանը  և «Փոքրիկ իշխան» դպրոցի գործադիր տնօրեն Մարիա Խախամյանը փետրվարի 24-ին հանդիպել են ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Մխիթար Հայրապետյանի հետ: Ըստ նրանց՝ հարցումները ցույց են տվել, որ ծնողների մեծ մասը չի կարողանալու վճարել ուսման վարձը, որն ԱԱՀ-ով հարկվելու պարագայում առնվազն 20 տոկոսով կբարձրանա: Արամ Փախչանյանը համոզված է, որ ԱԱՀ-ով հարկումը ոչ միայն կվնասի կրթության ոլորտը, այլև կտուժի պետությունը, որին այս որոշումը օգուտ չի տալու, հետևաբար անհրաժեշտ է վերանայել այն:

Մխիթար Հայրապետյանն էլ նշել է, որ խնդրից տեղյակ է և կարծում է, որ հարցը հավելյալ քննարկման կարիք ունի:

Մերի Խաչատրյան