Ինչպիսի տարի էր 2020-ը ԵԱՏՄ երկրների համար եւ ինչ է սպասվում 2021-ին. պատասխանում է ԵՏՀ նախարարը

ԵԱՏՄ անդամ երկրները կորոնավիրուսի շրջանում որոշակի համագործակցությամբ փորձել են մեղմել առաջացած խնդիրները:

ՀԺ-ի հարցերին պատասխանել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի Արդյունաբերության եւ ագրոարդյունաբերական համալիրի հարցերով Կոլեգիայի անդամ (նախարար) Արտակ Քամալյանը:

- Պարո՛ն Քամալյան, ԵԱՏՄ երկրների համար ինչպիսի՞ տարի էր 2020-ը տնտեսական առումով: Ո՞ր ուղղությունն է միության տնտեսական շարժիչը եղել:

- 2020 թ. COVID-19 համավարակը մեծ բացասական ազդեցություն թողեց տնտեսության բոլոր ոլորտների, այդ թվում՝ արդյունաբերության վրա: Արդյունաբերական արտադրությունը ԵԱՏՄ-ում ընդհանուր առմամբ նվազել է 2,7%-ով. Ղրղըզստանում անկումը եղել է 6,6%, Ռուսաստանում՝ 2,9%, Ղազախստանում՝ 0,7%, Բելառուսում՝ 0,7% եւ Հայաստանում՝ 0,9%:

Չնայած այս ցուցանիշներին, արդյունաբերությունում իրավիճակը ավելի լավ էր, քան տնտեսության այլ ոլորտներում:

Այսպես, ՀՆԱ-ն ԵԱՏՄ-ում նվազել է 3,3%-ով, հիմնական կապիտալի ներդրումները՝ 4,2%-ով, մանրածախ առեւտրի շրջանառությունը՝ 4,1%-ով, բեռների շրջանառությունը՝ 5,3%-ով, ուղեւորների շրջանառությունը՝ գրեթե 2 անգամ (48,7%-ով):

Արտադրության ծավալների աճ է արձանագրվել մշակող արդյունաբերության 21 ոլորտներից 12-ում, նվազում՝ 9-ում:

Հատկանշական է, որ դեղագործական արդյունաբերությունը միակ ոլորտն էր, որով բոլոր պետություններում արձանագրվել է արտադրության ծավալների ավելացում:

Չնայած համավարակին եւ ամբողջ աշխարհում տնտեսական աճի տեմպերի ընդհանուր դանդաղմանը, Միության պետությունների ագրոարդյունաբերական համալիրը դրական արդյունքներ արձանագրեց:

5 տարվա ընթացքում (2020 թ.՝ 2015-ի համեմատ) Միության գյուղատնտեսական արտադրության աճը կազմել է 11,4 %, իսկ 2020 թ. արդյունքներով՝ 2019-ի համեմատ, ավելացել է 2,3 %-ով՝ մինչեւ 114,4 մլրդ դոլար: Միությունում հավաքվել է ավելի քան 164 մլն տոննա հացահատիկային մշակաբույսեր՝ 11%-ով ավելի, քան նախորդ տարում: Այդ թվում, Հայաստանում ավելացել են հացահատիկային մշակաբույսերի, կարտոֆիլի, բանջարեղենի համախառն հավաքները:

Ընդհանուր առմամբ՝ Միությունում ինքնաբավության մակարդակը գյուղատնտեսական արտադրանքի ու պարենի գրեթե բոլոր հիմնական տեսակներով կազմել է ավելի քան 93 տոկոս: Հացահատիկը, շաքարը, բուսական յուղերը, խոզի, ոչխարի միսը, ձուն եւ կարտոֆիլը Միության երկրներն ամբողջությամբ ապահովում են իրենց սեփական արտադրության հաշվին: Բացառություն են միրգն ու հատապտուղները (43 %), որոնք շարունակում են մեծ ծավալներով ներկրվել երրորդ երկրներից:

Գյուղատնտեսության արտադրությունը Հայաստանում ու Բելառուսում ավելացել է համապատասխանաբար 1,5 %-ով եւ 4,9 %-ով՝ բուսաբուծության արտադրանքի արտադրության ավելացման հաշվին, Ղազախստանում՝ 5,6 %-ով՝ ինչպես բուսաբուծության արտադրանքի արտադրության, այնպես էլ՝ անասնաբուծության արտադրանքի աճի հաշվին: Ղրղըզստանում եւ ՌԴ-ում աճել է համապատասխանաբար 1,1 %-ով եւ 1,5 %-ով՝ հիմնականում անասնաբուծության արտադրանքի արտադրության աճի հաշվին:

- Կորոնավիրուսի շրջանում անդամ երկրների համագործակցությունն ինչպե՞ս եք գնահատում:

- Վստահ կարող եմ ասել, որ չնայած սահմանները  փակելուն եւ կորոնավիրուսի հետեւանքով առաջացած բազմաթիվ ներքին խնդիրներին, համավարակը չի օտարացրել ու չի բաժանել մեր երկրները:

2020 թ. ապրիլին Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի անդամները հանդես եկան համատեղ հայտարարությամբ COVID-19 համավարակի կապակցությամբ: Հայտարարության կարեւորագույն թեզերից մեկը ապրանքների ազատ տեղաշարժի սկզբունքի պահպանումն էր, ներառյալ սոցիալապես կարեւոր ապրանքները, սննդամթերքը, բժշկական սարքավորումներն ու դեղամիջոցները, անհատական պաշտպանության բժշկական միջոցները: 2020 թ. դեկտեմբերին անդամ պետությունների ղեկավարներն առաջարկել են կազմակերպել կորոնավիրուսի դեմ «Սպուտնիկ-V» ռուսաստանյան պատվաստանյութի համատեղ արտադրությունը: Հանձնաժողովը ակտիվորեն մշակում էր այս հարցը Միության ներդրումային հարթակների ու դեղագործական բիզնես միավորումների հետ: Մի շարք առաջարկներ են նախապատրաստվել, որոնց մի մասն արդեն իրագործվում է:

Այսպես, 2020 թ. վերջին մեկնարկել է «Սպուտնիկ-V»-ի արտադրությունը Ղազախստանի Կարագանդայի դեղագործական կլաստերի բազայում: Պատվաստանյութի փորձնական խմբաքանակն արտադրվել է նաեւ Բելառուսում, արդյունաբերական արտադրությունն այնտեղ սկսվելու է մարտի վերջին: Հանձնաժողովի արդյունաբերական բլոկը ՌԴ ուղիղ ներդրումների հիմնադրամի հետ քննարկում է համատեղ արտադրություններին Հայաստանի եւ Ղրղըզստանի դեղարտադրողների ներգրավման հարցը:

- Ի՞նչ եք կանխատեսում 2021 թվականի համար. ԵԱՏՄ երկրները կկարողանա՞ն  վերականգնվել:

- Հանձնաժողովի արդյունաբերական բլոկի վերլուծության արդյունքները ցույց են տալիս, որ ԵԱՏՄ բոլոր երկրներում արդյունաբերական արտադրությունն աճում է ավելի արագ, քան՝ ՀՆԱ-ն: Հաշվի առնելով նշված գործոնները, մենք ակնկալում ենք, որ արտադրական արդյունաբերության աճի տեմպը մինչեւ 2021 թ. ավարտը կկազմի 3-3.5%:

Մենք դրական կանխատեսումներ ունենք տնտեսության ագրարային հատվածի համար: Այստեղ անհրաժեշտ է նշել անդամ-երկրների հստակ, ճշտված քաղաքականությունը ագրոարդյունաբերական համալիրի զարգացման հարցում:

Պետական կարգավորման միջոցառումների շնորհիվ, Միության գյուղատնտեսական արտադրության մեջ ներդրումների հոսքը 2019-ի վերջին կազմել է 16 միլիարդ դոլար, ինչը 1,5 անգամ ավելի է, քան 2015-ին:

Մեր կանխատեսումների համաձայն 2021 թ. սպասվում է, որ սննդամթերքի գրեթե բոլոր տեսակների ինքնապահովման մակարդակը կհասնի ավելի քան 97%-ի, բացառությամբ, ինչպես նշեցի՝ մրգերի եւ հատապտուղների:

- Միասնական տնտեսական մոդելի փոփոխության անհրաժեշտություն տեսնո՞ւմ եք, համագործակցության խորացման կարիք կա՞:

- Իհարկե, միավորման հետագա զարգացումը ենթադրում է նոր քայլերի իրականացում՝ կատարելագործելու տարբեր ոլորտներում միջպետական փոխգործակցության տնտեսական մեխանիզմները: Հաշվի առնելով Միությունում առկա հարաբերությունների մակարդակը, մեր անդամ երկրների ղեկավարները 2020-ի վերջին հաստատեցին Եվրասիական տնտեսական ինտեգրման զարգացման ռազմավարական ուղղությունները մինչեւ 2025 թ.:

Ռազմավարությամբ նախատեսված միջոցառումների եւ մեխանիզմների իրականացումը կնպաստի անդամ պետությունների տնտեսությունների զարգացմանը: Առաջիկայում կշարունակվեն աշխատանքները մեր երկրների արդյունաբերության եւ ագրոարդյունաբերական համալիրում ինտեգրման գործընթացները խորացնելու ուղղությամբ:

Մասնավորապես, կձեւավորվի հիմնական գյուղատնտեսական ապրանքների արտադրության եւ սպառման տարեկան բալանսը: Մենք անցնում ենք նաեւ ԵԱՏՄ անդամ երկրների ագրոարդյունաբերական համալիրների զարգացման երկարաժամկետ կանխատեսումների ձեւավորմանը, որոնք հաշվի կառնեն համաշխարհային ագրոպարենային շուկայի զարգացման հեռանկարները:

Տպել
2249 դիտում

Հայտարարությունը ստորագրելու համար ինձ անվանում էին դավաճան, բայց ոչ մեկը չի ասում, գալու եմ հեչ անեմ. Նիկոլ Փաշինյան

Այս ընտրություններում Սյունիքի մարզը իր պատասխանը պետք է տա Սյունիքը սակարկման առարկա դարձնողներին. Փաշինյան

Կարեն Կարապետյանը, դարձել է լրիվ «мальчик на побегушках», վայ գնդակը դաշտից դուրս ընկավ, վազի բեր. Նիկոլ Փաշինյան

Օրվա վերջին հանդիպումը շուռնուխցիների հետ էր, խոսակցությունը՝ ռազմավարական թեմաներով. Նիկոլ Փաշինյան

ԵՄ-ն ու ԱՄՆ-ը կակտիվացնեն աշխատանքները կորոնավիրուսի ծագման հետաքննության, Բելառուսին ու ՌԴ-ին առնչվող հարցերում

Դուք անցել եք բոլոր կարմիր գծերը, տեղական օլիգարխիկների փայերն անցնելու են ժողովրդին և Կառավարությանը. Նիկոլ Փաշինյան

«Հրահանգման» ժամանակներն անցյալում են. ԱՆ-ը արձագանքում է Չարչյանին եւ հորդորում զերծ մնալ անհիմն մեղադրանքներից

Ոմն մեկը ցինիկաբար ասում է՝ Փաշինյանը չկարողացավ ինձ դատել. քեզ հայ ժողովո՛ւրդն Է դատի տվել. բանաստեղծ Արտաշես Արամ

Նիկոլի չագուջը, Նիկոլի չագուջը, ընդդիմադիրները հիմա էլ նոր ցավով են տառապում. Նիկոլ Փաշինյան

Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է Էստոնիայի դեսպանին․ քննարկվել է երկկողմ հարաբերությունների ընդլայնմանն առնչվող հարցեր

Այսօր կոտրեցիք և կտրեցիք բոլոր այն ձեռքերը, որոնք փորձում են Հայաստանը հակադրել Հայաստանին. Փաշինյանը՝ սյունեցիներին

Վարչական դատարանը բավարարել է Միհրան Պողոսյանի հայցադիմումը և անվավեր ճանաչել ԿԸՀ-ի որոշումը

Ասում էին՝ ի՞նչ հայ ես դու, 5 տեղից վիրավոր ես ու չես մեռել, հա՛, հայ եմ. 8 ամիս գերությունից հետո Նարեկն արդեն տանն է

Օտար լեզվի միասնական քննությունից 18-20 միավոր են ստացել մասնակիցների գրեթե 30 տոկոսը. հայտնի են նախնական արդյունքները

Սպիտակ ձեռնափայտերի տրամադրման գործընթացը շարունակվում է

Սյունիքի հաշվին դոլարային միլիարդատեր դարձածները, Սյունիքը թալանածները դարձել են Սյունիքի փրկիչներ. Սուրեն Պապիկյան

Արդեն ութ օր հրշեջ-փրկարարները պայքարում են Նուբարաշենի աղբավայրում բռնկված հրդեհի դեմ

Հունիսի 20-ին մնացել է ընդամենը ընտրատեղամասում արձանագրել մեր հաղթանակը, ժողովրդի հաղթանակը. Ալեն Սիմոնյան (տեսանյութ)

Երևանի մանկապարտեզներում աղիքային վարակիչ հիվանդության բռնկումների արդյունքում հայտնաբերվել են աղիքային ցուպիկի հարուցիչ

Թրամփի հարսը ամերիկացիներին կոչ է արել զենքով դիմավորել միգրանտներին. The Daily Telegraph

Ըմբիշ Անդրանիկ Ավետիսյանը՝ պատանիների Եվրոպայի չեմպիոն

Ծիծեռնակաբերդի համայնքապատկան անտառային գոտին վերականգնվում է

Ամենից շատ կաշառք հիմնականում բաժանում են «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքները. Դանիել Իոաննիսյան

Քաջարանի որոշ թափթփուկներ, որոնք սպառնացել են կոմիբինատի աշխատակիցներին, պառկելու են ասֆալտին. Փաշինյան (տեսանյութ)

Լին Թրեյսին այցելել է ՊՆ Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Ոստիկանությունը Դեմոկրատական կուսակցության ակտիվիստներին բերման է ենթարկել․ Արզաքանցյանը տեսանյութեր է հրապարակել

Հայաստանը մեծ հավակնություններ և ներուժ ունեցող երկիր է․ Հայկ Չոբանյանը մասնակցում է GLEX-2021 միջազգային համաժողովին

Բայդենի մասնակցությամբ ԱՄՆ-ԵՄ գագաթնաժողովի ժամանակ կքննարկվի նաև Լեռնային Ղարաբաղի հարցը

Մեղրիում պահեստազորի փոխգնդապետը Փաշինյանին առաջարկեց Դավիթ Մաթեւոսյանին ազգային հերոսի կոչում շնորհել (տեսանյութ)

Բայդեն-Էրդողան հանդիպման արձագանքները միջազգային մամուլում և Թուրքիայում

Ոստիկանությունը հերքում է ընտրակաշառք բաժանելու համար բերման ենթարկելու և գործին ընթացք չտալու լուրերը

Հնդկաստանում նոր վիրուսի հետևանքով հեռացնում են հիվանդների աչքը. չի բացառվում, որ վարակը հասնի նաեւ Հայաստան

ԱԳՆ հայտարարությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահների՝ Արցախի օկուպացված տարածքներ այցելության առնչությամբ

Անահիտ Ավանեսյանը և Գևորգ Սիմոնյանն այցելել են Պրոֆ. Ռ. Յոլյանի անվան Արյունաբանական կենտրոն և դարձել արյան դոնոր

Ուկրաինայի անհեթեթ հայտարարությունները

Ընտրություններից հետո գալու ենք՝ որոշ թափթփուկ պաշտոնյաների վզներից բռնելու. նրանց կտեսնեք ասֆալտին պառկած. Փաշինյան

Տեղեկատվությունը հաստատվելու պարագայում իրավապահների կրունկների տակ եք հայտնվելու, զգուշացնում եմ․ Արեն Մկրտչյան

Ստացվել է առերևույթ ընտրական հանցագործության վերաբերյալ 138 հաղորդում. 6 քրեական գործ է հարուցվել․ դատախազություն

«Հեյնիկեն» գարեջրի շշերին տպվել են բոլոր երկրների դրոշները, որտեղ անցկացվելու են ֆուտբոլի Եվրո2020 առաջնության խաղերը

Հնդկաստանում մահացել է 39 կին, 94 երեխա և 33 թոռ ունեցող ընտանիքի հայրը