Որոշ ժամանակ հետո հնարավոր է անշարժ գույքի շուկայում ակտիվացում լինի. Թովմասյան

2021 թ. հունվարին Հայաստանում գրանցվել է անշարժ գույքի օտարման 3011 գործարք, սա շուրջ 50 տոկոսով կամ 1508-ով պակաս է 2020 թ. նույն ամսվա ցուցանիշից: Տվյալներն օրեր առաջ հրապարակել է ՀՀ վիճակագրական կոմիտեն:

Դեռեւս կորոնավիրուսից հետո շուկայի վիճակը վատ էր, եւ գործարքների մակարդակը նվազել էր, սրանով պայմանավորված՝ նաեւ որոշակի գնային նվազում կար, սակայն դոլարի կուրսի որոշակի տատանումները անշարժ գույքի գներն ինչ-որ չափով բարձրացրել են:

ՀՀ կադաստրի կոմիտեի ղեկավար Սուրեն Թովմասյանը ՀԺ-ի հետ զրույցում հայտնեց, որ 2020 թ. բնակարանների վաճառքի 3 տոկոսի չափով գնանկում է եղել, նաեւ նկատվել է գործարքների նվազում: Իսկ ներկայում կոմիտեն օրական մինչեւ 2800-2900 դիմում է ընդունում:

Խոսելով դոլարի կուրսի տատանումների մասին՝ նա ասաց, որ իրենց մոտ կա կոնկրետ գործարքների քանակ, որում դրամային արժեքով ֆիքսվում է գումարի չափը:

Անդրադառնալով շուկայի ընդհանուր միտումներին՝ Թովմասյանը նշեց, որ հիմա ոլորտը կայունացման է գնում. «Օրինակ՝ 2020-ի հոկտեմբերին ունեինք քիչ գործարքներ, որը թույլ չէր տալիս եզրակացություններ անել: Բայց հիմա ստաբիլ ձեւով օրական ընդունված դիմումների քանակը պահպանվում է: Եթե այս տենդենցը շարունակական լինի, որոշ ժամանակ հետո հնարավոր է շուկայում ակտիվացում լինի»:

Հունվարի 1-ից ուժի մեջ մտավ գույքահարկի նոր փոփոխությունները, հարցին՝ դրան ի՞նչ արձագանքներ կան քաղաքացիներից, կոմիտեի ղեկավարը պատասխանեց, որ արձագանքները միանշանակ չեն, այնպես չէ, թե բոլորը գոհ են եւ այնպես էլ չէ, թե դժգոհ են. «Հարցեր կան, որոնք բարձրացված են, որոնք այս պահին քննարկման փուլում են, եւ շարունակական այդ հարցերին լուծում տալով՝ շարժվում ենք առաջ: Այս պահին բարձրացված հարցեր կան թե՛ կառուցապատողների, թե՛ քաղաքացիների կողմից, որոնց վերաբերյալ աշխատանքային քննարկումներ ենք իրականացնում լուծումներ տալու համար»:

Կադաստրի կոմիտեն վերջին տարիներին մեծ մասամբ թվայնացրել է իր ծառայությունները, եւ քաղաքացիները շատ փաստաթղթեր ստանալու համար այլեւս գրասենյակներ չեն այցելում, Թովմասյանից հետաքրքրվեցինք, թե համակարգն ամբողջությամբ ե՞րբ կթվայնացվի: Ի պատասխան՝ նա ասաց, որ ոչ մի համակարգ, անգամ՝ աշխարհի ամենազարգացած պետություններում, 100 տոկոսանոց թվայնացում կադաստրի ոլորտում չկա:

«Եթե 100 տոկոսով թվայնացում լինի, ենթադրվում է, որ պետք է նաեւ իրավունքների պետական գրանցումն ավտոմատացվի, ինչը, ըստ էության, հնարավոր չէ»,- ընդգծեց նա: Կոմիտեի ղեկավարը շեշտեց՝ մաքսիմալ հնարավոր աշխատանքները իրականացվում են, եւ յուրաքանչյուր աշխատանք միտված է որոշակի տվյալներ թվայնացնելուն, սակայն ասել, թե ամբողջությամբ կթվայնացնեն, հնարավոր չէ:

«Մենք հիմա ամբողջ Սյունիքի մարզի քարտեզները, որոնք այսքան տարի վարվել են օֆլայն տարբերակով, տեղափոխել ենք առցանց վարվող քարտեզ: Լիազոր մարմինների համար բացել ենք Հայաստանի Հանրապետության միասնական գեոպորտալը եւ շարունակական ակտիվացնելու ենք այս պրոցեսը, որպեսզի ավտոմատացման գնա դա»,- նշեց նա: Թովմասյանի խոսքով՝ գեոպորտալը քարտեզագրական նյութերի մեկտեղումն է 1 միասնական հարթակում, որը վարվելու է առցանց վիճակում:

Հարցին, թե ի՞նչ բարեփոխումներ են սպասվում այս տարի անշարժ գույքի ոլորտում, կոմիտեի ղեկավարը պատասխանեց, որ դրանցից կարեւորագույնը հենց քարտեզների առցանց վարման պրոցեսն է, քարտեզների ուղղման կարգի ընդունումը, հասցեավորման կարգի բարեփոխումն է: «Հասցեավորման ընդհանուր համակարգ է ներդրվում, որն ուղղված է ՀՀ հասցեները միատարր դարձնելու, այլ ոչ թե յուրաքանչյուր մարմին իր աշխատանքների համար առանձին հասցեավորում անի, եւ հնարավոր չլինի դրանք մեկ հարթակում միավորել»,- ասաց նա:

Թովմասյանը նշեց, որ աշխատանքներ են իրականացնում նաեւ կալանքների կիրառման միասնական ծրագրային փաթեթի շուրջ եւ հույս հայտնեց, որ ապագայում դա կվերջացնեն:

«Դա թույլ է տալիս կալանք կիրառող մարմիններից ստացվող արգելանքներն ավտոմատ տեղաբաշխել կադաստրային գործերի վրա եւ բացառել մարդու ֆունկցիան: Սա կաշխատի ինքնաշխատ համակարգի օգնությամբ, այս պահին ծրագիրը թեստավորման փուլում է, եւ հույս ունենք, որ 1-2 ամսվա այդ ռեժիմից արդեն դուրս կբերենք ու կտեղադրենք օնլայն տարբերակում»,- հայտնեց կոմիտեի ղեկավարը: Նա ընդգծեց՝ պետք է բոլոր հարցերի պատասխանները մանրակրկիտ ունենան եւ դրանից հետո արդեն գործարկեն ծրագրային փաթեթը:

Հարցին՝ այսինքն, եթե քաղաքացու վրա հարկադիրը կալանք է դնում, դրա մասին տեղեկությունը միանգամից պետք է հասնի կոմիտե՞, Թովմասյանը դրական պատասխանեց՝ նշելով, որ այս պահին այդ ինֆորմացիան այլ համակարգի միջոցով է գալիս, որն այդքան էլ արդյունավետ չէ, ու դա բարձրացնելու համար նոր ծրագրային փաթեթն են ներդրել: Սրա նպատակն այն է, որ կալանքները կիրառվեն ճիշտ ժամանակին եւ հետագայում խուսափեն այն խնդիրներից, որ կալանք կիրառված գույքերը նախքան կալանքի կիրառումը փորձեն, օրինակ, վաճառել. «Այսինքն՝ մենք դնում ենք մի համակարգ, որ այն պահին, երբ որոշում է կայացվում կալանք կիրառել գույքի վրա, հաջորդ պահին այդ տեղեկությունը հայտնվում է մեզ մոտ: Սա միտված է համակարգն ավելի կանոնակարգելու եւ այն հավելյալ ռեսուրսները, որոնք հիմա ծախսվում են, խնայելուն»:

Հարցին՝ կոմիտեն որքանո՞վ է մասնակցություն ունեցել Սյունիքի եւ Գեղարքունիքի մարզերում սահմանագծման աշխատանքներին, Թովմասյանը պատասխանեց, որ կոմիտեն այդ պրոցեսներում ներգրավված է իր գործառույթների շրջանակներում, եւ ցանկացած տեղեկատվություն, որն անհրաժեշտ է պետական մարմիններին, ներկա պահին էլ շարունակում են տրամադրել:

Նախորդ ամիս Կադաստրի կոմիտեի ղեկավարը այցելել էր Արցախ: Թովմասյանն ասաց, որ հանդիպել է Արցախի նախագահի, ԱՀ կադաստրի կոմիտեի եւ պետական գույքի կառավարման կոմիտեի նախագահի հետ եւ քննարկել են ոլորտին վերաբերող մի շարք հարցեր:

«Դրանցից մեկը հենց էլեկտրոնային համակարգերի ներդրումն է, որն այսօր ՀՀ-ում ներդրված է: Խոսքը թվային հարթակների միջոցով ծառայությունների մատուցման, կնիքի բացակայության խնդիրների մասին է: Քննարկվել է քարտեզագրական նյութերի հետ կապված որոշակի աշխատանքների կազմակերպման հարցեր»,- ասաց նա:

Կոմիտեի ղեկավարն ընդգծեց՝ ոլորտին վերաբերող բազմասեկտոր քննարկում է եղել, եւ ներկա դրությամբ իրենք եւ Արցախի իրենց գործընկերներն աշխատում են այդ համակարգերն արագ ժամանակահատվածում Արցախի կադաստրի կոմիտեում ներդնելու համար:

Սուրեն Թովմասյանը, անդրադառնալով բարեփոխումների տեմպին, նշեց, որ  աշխատանքներն ակտիվ փուլում են, բայց ակնկալել շատ արագ փոփոխություններ, տեղին չէ, քանի որ բոլոր աշխատանքները խորքային են. «Միշտ պետք է հիշենք, որ գործ ունենք մարդու սեփականության իրավունքի հետ, եւ յուրաքանչյուր բարեփոխում՝ սկսելուց մինչեւ ավարտը, շատ խոր վերլուծության ու բազմաքայլ կոմբինացիաների կարիք կա: Հույս ունենք, որ մոտակա ժամանակներում կունենանք ավելի կայուն ու ավելի կանոնակարգված համակարգ»: