Կորոնավիրուսի դեմ գործող պատվաստանյութերով ում է թույլատրվում պատվաստվել ու որն է աշխարհում ամենաէֆեկտիվը

Ամբողջ աշխարհում կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար արդեն մշակվել են մի քանի պատվաստանյութեր: Դրանք արտադրող ընկերություններն ու երկրներն էլ, բանականաբար, միմյանց հետ մրցակցության մեջ են: Միջազգային և տեղական մամուլում պարբերաբար տեղեկություններ են հայտնվում այս կամ այն պատվաստանյութի բացասական կողմերի, առավել կամ պակաս էֆեկտիվության, առավել լայն տարածման մասին:

COVID-19-ի դեմ  պատվաստանյութերի արտակարգ գրանցումը հնարավոր դարձավ այն բանից հետո, երբ SARS-CoV-2 բռնկումը Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության  կողմից 2020 թվականի հունվարի 30-ին միջազգային մտահոգություն առաջացնող հանրային առողջության արտակարգ իրավիճակ հայտարարվեց:

Արդյունքում, 2021 թվականի սկզբին աշխարհում մշակվում էին արդեն կորոնավիրուսի դեմ մոտ 200 հավանական պատվաստանյութեր, սկսվել էին մարդկանց վրա փորձարկումներ 63 տարբեր դեղերով, դրանցից  մի քանիսն արդեն անցել են բոլոր անհրաժեշտ փորձարկումներն ու փուլերը և արդեն օգտագործվում են տարբեր երկրներում ՝ բնակչությանը պատվաստելու համար, չնայած կլինիկական փորձարկումների երրորդ փուլը դեռ ընթացքի մեջ է ու չի ավարտվել:

Համեմատության համար կարելի է նշել, որ ոչ արտակարգ իրավիճակներում, նորմալ պայմաններում, նոր պատվաստանյութի մշակումը, գրանցումը և օգտագործման հաստատումը տևում է մինչև 10 տարի:

Pfizer պատվաստանյութ

Այն մշակվել է գերմանական BioNTech ընկերության և Pfizer ամերիկյան դեղագործական կոնցեռնի կողմից, առաջինն է, որը հաստատվել է 2020-ի դեկտեմբերին ԵՄ-ում օգտագործման համար և առաջինը պաշտոնապես հաստատված է ԱՀԿ-ի կողմից:

 2020-ի նոյեմբերին Եվրահանձնաժողովը BioNTech- ի և Pfizer- ի հետ պայմանագիր կնքեց 200 միլիոն չափաբաժնի մատակարարման համար`եւս 100 միլիոն լրացուցիչ գնման հնարավորությամբ: Նոյեմբերի վերջին ԵՀ-ն օգտվեց այս տարբերակից և 2021 թվականի հունվարի սկզբին Եվրամիությունը BioNTech- ի և Pfizer- ի հետ պայմանագիր ստորագրեց պատվաստանյութի ևս 300 միլիոն չափաբաժինների լրացուցիչ գնման մասին:

Այս պատվաստանյութի օգտագործումը թույլատրվում է նաև այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ը, Մեծ Բրիտանիան, Սաուդյան Արաբիան: Ընդհանուր առմամբ, առայժմ մոտ 2 տասնյակ երկրներ BioNTech /Pfizer պատվաստանյութերով իրենց քաղաքացիներին փորձում են պաշտպանել կորոնավիրուսից: Այն արտադրվում է Գերմանիայում և Բելգիայում:

 BioNTech- ը և Pfizer-ը համատեղ ծրագրում են 2021 թվականին արտադրել պատվաստանյութերի 2 միլիարդ չափաբաժին: Միայն ԱՄՆ-ը պատվիրել է  մի քանի հարյուր միլիոն դեղաչափ: Բացի BioNTech / Pfizer- ից, ԵՄ-ն պայմանագրեր է կնքել կորոնավիրուսային պատվաստանյութերի 6 այլ արտադրողների հետ:

Պատվաստանյութը ունի հակացուցումներ մի շարք խմբերի համար՝ սուր ալերգիա ունեցող անձինք, հղի կանայք, մինչև 16 տարեկան երեխաներ: Պաշտպանիչ ռեակցիան սկսում է օրգանիզմում աշխատել ներարկումից 12 օր անց: Լիարժեք ապահովության համար, ցանկալի է ստանալ 2 դեղաչափ՝ կրկնելով ներարկումը 21-28 օր անց:

Moderna պատվաստանյութ

Moderna-ն մշակողը համանուն ամերիկյան կենսատեխնոլոգիական ընկերությունն է, որի հիմնադիրը հայազգի Նուբար Աֆեյանն է: Անցյալ տարվա դեկտեմբերին այս դեղը հաստատվել է ԱՄՆ-ում օգտագործման համար ու այժմ լայնորեն կիրառվում է: Հունվարի 6-ին այն հաստատվել է նաև ԵՄ-ի կողմից: Մշակողները նշել են, որ պատվաստանյութի մեծ մասը կարտադրեն Քեմբրիջում և Մասաչուսեթսում, որտեղ գտնվում է Moderna-ի կաույցներից մեկը: 2021 թվականի ամբողջ տարվա ընթացքում նախատեսվում է արտադրել շուրջ 1 միլիարդ դեղաչափ: Պատվաստանյութերի համաշխարհային կոնգրես-2021-ը (World Vaccine Congress Washington 2021) կորոնավիրուսի դեմ աշխարհի լավագույն պատվաստանյութ է ճանաչել հենց Moderna-ն, թեպետ կարծիքները հակասական են, քանի որ մյուս պատվաստանյութեր արտադրողները կարծում են՝ ամերիկյան ազդեցություն կա այս որոշման համար:

Պատվաստանյութը կլինիկական փորձարկումներ էր անցնում 2020 թվականի մարտի 17-ից:

Եվրամիությունը մտադիր է գնել 80 միլիոն դոզա ամերիկյան պատվաստանյութից: Անհրաժեշտության դեպքում նա իրեն հնարավորություն կպատվիրեն ևս նույնքան՝ ավելի ուշ:: Պատվաստանյութի պատվերներ են կատարել Մեծ Բրիտանիան, Ճապոնիան, Շվեյցարիան և Հարավային Կորեան, ԱՄՆ-ում այն կիրառվում է առավել մեծ չափաբաժնով:

Կանադան գնել է 40 միլիոն դեղաչափ: Հունվարից էլ, BioNTech / Pfizer պատվաստանյութի հետ միասին, Moderna-ն  օգտագործվում է Գերմանիայում:

Oxford AstraZeneca պատվաստանյութ

Այս պատվաստանյութը պատրաստվել է շվեդ-բրիտանական դեղագործական արտադրողի կողմից`Օքսֆորդի համալսարանի հետ համատեղ:

Այս պատվաստանյութն արդեն լիցենզավորված է Մեծ Բրիտանիայում, Հնդկաստանում և Արգենտինայում: Այն ընդունվելու կիրառվում է նաև Հայաստանում: Բնակչության գերակշիռ մասին մեր երկրում պատվաստում են հենց այս տեսակով:

Մշակողները մտադիր են 2021 թվականին արտադրել մոտ 3 միլիարդ դեղաչափ: Նրանք պատրաստվում են պատվաստանյութը արտադրել նաև Հնդկաստանում, որտեղ կորոնավիրուսային իրավիճակն ամենասարսափազդուն ու աղետալին է աշխարհում:

Պատվաստանյութը ցուցված է նաև  հիվանդություններով տառապող մարդկանց համար, որոնք ճանաչվում են COVID-19-ի ռիսկային խմբի հիվանդներ և ունեն գիրություն, սրտանոթային և շնչառական հիվանդություններ և շաքարախտ: Առկա ուսումնասիրությունները, սակայն,  բավարար չեն այն հղի կանանց ևս ցուցված համարելու համար: AstraZeneca-ն հակացուցված է նաև ալերգիկ հիվանդություններ ունեցող և 18 տարեկանից ցածր անձանց համար:

Sputnik V պատվաստանյութ

Sputnik V-ն կորոնավիրուսի առաջին պատվաստանյութն էր: Այն մշակվել է Ռուսաստանում «Գամալեյա» համաճարակաբանության և մանրէաբանության հետազոտական կենտրոնում և գրանցվել է օգոստոսի 11-ին `առաջին և երկրորդ փուլերի երկու կլինիկական փորձարկումների ավարտից հետո: Պատվաստանյութերի գրանցումն առանց լայնածավալ փորձարկումների քննադատության առիթ է տվել այլ երկրներում պատվաստանյութերի մշակման վրա աշխատող հետազոտողներին: Այնուամենայնիվ, պատվաստանյութերի գնահատումը բարելավվել է փորձարկումների երրորդ փուլի մեկնարկից ի վեր:

Մայիսի 5-ի տվյալներով, աշխարհում ավելի քան 20 միլիոն մարդ արդեն ստացել է այս պատվաստանյութով ներարկում: Հայաստանում ևս այս պատվաստանյութով պատվաստումներ արվում են: Այն հիմնականում կիրառվում է Արցախում, ՀՀ տարածքում՝ խոցելի խմբերի ու բուժաշխատողների շրջանում:

Սկզբնապես պատվաստանյութի վկայականը թույլ էր տալիս այն կիրառել «խոցելի խմբերի փոքր թվով քաղաքացիների», այդ թվում ՝ բժշկական անձնակազմի և տարեցների համար և նախատեսում էր, որ պատվաստանյութը լայնորեն հնարավոր չէ օգտագործել մինչև 2021 թվականի հունվարի 1-ը:

 Փորձերի երրորդ փուլի միջանկյալ արդյունքների համաձայն, որը հրապարակվել է The Lancet- ում, Sputnik V պատվաստանյութի արդյունավետությունը կազմել է 91,6%, իսկ կորոնավիրուսի թեթև դեպքերի դեպքում՝ 100% : Մահացության դեպքերն ամենից քիչ գրանցվել են հենց այս պատվաստանյութի դեպքում:

Sinopharm պատվաստանյութ

Sinopharm ընկերության Coronavac պատվաստանյութը մշակվել է Չինաստանում և անցել կլինիկական փորձրկումների մի քանի փուլ: Չնայած այն հանգամանքին, որ պաշտոնապես Չինաստանը այն երկրների շարքում չէ, որոնք սկսել են պատվաստել իրենց քաղաքացիներին կորոնավիրուսից, այնտեղ արդեն պատվաստվել է մոտ մեկ միլիոն չինացի. Դրանք ռազմավարական կառույցների և ձեռնարկությունների աշխատակիցներ են:

Մինչև 2021 թվականի ավարտը Sinopharm- ը մտադիր է թողարկել իր պատվաստանյութի մեկ միլիարդ չափաբաժին:

Հայաստանը ստացել է չինական պատվաստանյութի 100 հազար դեղաչափ՝ նախատեսված 50 հազար անձի համար, պատվաստումները արդեն մեկնարկել են:

Ներկայումս ՉԺՀ-ն փորձարկում է երկրորդ պատվաստանյութը`Sinovac-ը, որը պատրաստում է Վուհանի Սինոֆարմի մասնաճյուղերից մեկը: Պեկինը նախատեսում է տարեկան 300 միլիոն պատվաստանյութ արտադրել: Այն արդեն պատվիրել են Սինգապուրը, Թուրքիան, Բրազիլիան, Չիլին, Ինդոնեզիան, մի շարք այլ երկրներ:

Կովաքսինի պատվաստանյութ

Այն  պատրաստել է հնդկական Bharat Biotech International ընկերությունը: Հունվարի 3-ից դրա օգտագործումը բրիտանական AstraZeneca- ի հետ համատեղ թույլատրվում է Հնդկաստանում: Չնայած փորձագետների քննադատությանը, այս դեղամիջոցի մի քանի տասնյակ միլիոն դոզան արդեն առկա է:

 Bharat Biotech International- ը մտադիր է այս տարի արտադրել իր պատվաստանյութի շուրջ 700 միլիոն դոզա:

Տպել
1241 դիտում

ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Նարեկ Զեյնալյանը դիմել է «Իզմիրլյան» ԲԿ-ի աշխատակիցներին

ՔՊ-ի դրամահավաքի ելույթիցս հետո գրել էին՝ նախկին իշխանությունից բնակարան ստացող արվեստագետը, ծիծաղս եկավ. Վ. Հայրապետյան

Հունիսի 20-ին միասին փակենք անցյալի դռները և կառուցենք Հայաստանը նորովի. Արսեն Թորոսյան (տեսանյութ)

Սադախլո-Բագրատաշեն անցակետի տարածքում՝ Դեբեդ գետի վրա, մեկնարկել են «Բարեկամություն» կամրջի աշխատանքները. «Ալիք մեդիա»

Նուբարաշենի աղբավայրում բռնկված հրդեհը մարվել է

Հորդորում ենք զերծ մնալ հանիրավի դատախազության գործունեությանն արհեստականորեն քաղաքական երանգավորում տալ. դատախազություն

Լին Թրեյսին հանդիպել է Պարեկային ոստիկանության նոր վերապատրաստված ղեկավար անձնակազմի հետ

Արմեն Չարչյանը կասկածվում է ընտրություններին հարկադրելու համար, նա ձերբակալվել է․ ՀՔԾ

Առաջին ատյանի դատարաններում և Դատական դեպարտամենտի կենտրոնական մարմնում սահմանվել է հերթապահություն

Քոչարյանի հանրահավաքին մասնակցելու նպատակով Արցախից մարդիկ բերող վարորդի կյանքը փրկելու համար երկու բժիշկ մեկնել է Գորիս

«Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքին Ղարաբաղի և Հայաստանի քաղաքացիները ժամանել են խմբերով․ ունեն իրենց հրահանգիչները․ Civic

Ավարտվեց «Հայաստան» դաշինքի ամփոփիչ հանրահավաքը․ այժմ երթ է անցկացվում

ՊՆ-ն հայտարարում է զինվորական նվագախմբերը, ԶՈՒ երգի և պարի համույթի պարային խումբը համալրելու մասնագիտական լսումներ

Տնտեսության զարգացման համար առաջնային է այն ոլորտը, որը մեզ շատ արագ փող է բերելու. Հովասափյան

Հոգեկան առողջության կենտրոնի պացիենտները հանրահավաքին չեն մասնակցել, կենտրոնի տնօրենը դիմել է ՄԻՊ-ին. Հռիփսիմե Խաչատրյան

Զոհված և անհետ կորած զինծառայողների աճյունների որոնումներն այսօր ավարտվել են ապարդյուն. ԱՀ ՆԳՆ

«Ականատես եղա, թե ինչպես է «թաղային հեղինակություն» կոչվածը մեծաթիվ խմբերով մարդկանց ուղեկցում դեպի հրապարակ». քաղաքագետ

«Իզմիրլյան» ԲԿ-ի տնօրեն Արմեն Չարչյանը ձերբակալվեց

Տավուշի դպրոցներում նոր չափորոշչի փորձարկմանն ընդառաջ կանցկացվեն վերապատրաստումներ. ԿԳՄՍՆ

Արցախից մոտ 100 ավտոբուսով մարդ է բերվել Քոչարյանի հանրահավաքին. civic.am

Ձեզ ոչ ոք չի կարող ստիպել ընտրել այս կամ այն ուժին, առավել ևս, սպառնալ. Ռուբինյանը «Իզմիրլյան» ԲԿ աշխատակիցներին

«Հայաստան» դաշինքով առաջադրված ՇՄ մի քանի համայնքի ղեկավարներ ահաբեկում և սպառնում են բնակիչներին. Նազելի Բաղդասարյան

Եվս 2 անձ է ձերբակալվել ընտրակաշառք առաջարկելու կասկածանքով. ՀՔԾ

Ընտրելիս ժողովուրդը պետք է հաշվի առնի՝ այդ մարդը մաքուր է, թե ոչ. «5165» շարժման համահիմնադիր

«Իզմիրլյան» ԲԿ-ի տնօրեն Արմեն Չարչյանի կողմից աշխատակիցներին սպառնալու դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել. ՀՔԾ

Ընտրակաշառք տալու կասկածանքով ձերբակալվել է դաշինքի պատգամավորության թեկնածու և մեկ անձ.ԿԸՀ միջնորդություն է ներկայացվել

Հունիսի 17-ի դրությամբ ստացվել է առերևույթ ընտրական հանցագործության մասին 231 հաղորդում. հարուցվել է 14 քրեական գործ

Փրկարար ծառայությունը ԱԹՍ-ներ կտրամադի մարզային փրկարարական վարչություններին

Կրեմլը գնահատել է Ադրբեջանում ռազմաբազա ստեղծելու Թուրքիայի ծրագրերը

Ծեծկռտուք՝ ոստիկանների մասնակցությամբ․ Հետք (տեսանյութ)

Մենք մեր ընտրությամբ Հայաստանին ուժ ու վստահություն ենք հաղորդելու․Արմավիրի քաղաքապետ Դավիթ Խուդաթյան

Քոչարյանի հանրահավաքի համար Արցախից մարդկանց բերող ավտոբուսներից մեկը վթարվել է, կա 5 վիրավոր․ Civic.am

Գորիսի քաղաքապետի գործն ուղարկվել է դատարան

Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ

Պաշտոնանկություններ Գյումրիում. Շիրակի մարզպետն ու ՔՊ թեկնածուն հերքում են իրենց ուղղված մեղադրանքները

Զինված ուժերի գլխավոր շտաբը դատապարտում է զինծառայողներին քաղաքական գործընթացներում ներգրավելու փորձերը

Արցախում որոնողական աշխատանքները շարունակվում են Հադրութի շրջանում․ «Արմենպրես»

«Իզմիրլյան» ԲԿ-ի տնօրեն Արմեն Չարչյանի կողմից աշխատակիցներին սպառնալու ձայանգրությունն ուղարկվել է ՀՔԾ. Գոռ Աբրահամյան

«Իզմիրլյան» ԲԿ-ի տնօրեն Արմեն Չարչյանը սպառնում է աշխատակիցներին (ձայնագրություն)

Միջազգային կառույցների ներկայացուցիչները խրախուսում են, որ ընտրությունները գերազանցեն 2018 թվին սահմանված բարձր նշաձողը