Այն լեքսիկոնը, որը մենք լսում ենք քարոզարշավի ընթացքում, չի նպաստում բովանդակության զարգացմանը. իրավապաշտպան

Արդեն չորս օր է, ինչ խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկը տրվել է:

Չնայած Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կոչին՝  նախօրեին քարոզարշավը  աչքի ընկավ ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերի կողմից ատելության խոսք տարածելով, հայհոյանքների եւ սպառնալիքների տեղատարափով:

Քաղաքական ուժերի ղեկավարները անգամ դուելի են հրավիրում, նախընտրելով զենքը միմյանց հետ բանավիճելուց: Ընտրությունների ֆոնին երկրում ստեղծված մթնոլորտին երեկ արձագանքեց Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը:

Թաթոյանն արձանագրել էր՝ մթնոլորտը, որում ընթանում է նախընտրական քարոզարշավը, խորացնում է հասարակությունում բեւեռացվածությունը, խարխլում է երկրում համերաշխությունը վերականգնելու հեռանկարը:

«Այսպես շարունակել չի՛ կարելի: Բոլոր քաղաքական ուժերը պետք է բացառեն վիրավորանքն ու հայհոյանքը, ատելության ու բռնության հետ առնչվող ցանկացած խոսք: Ընտրություններին մասնակցող բոլոր քաղաքական ուժերի վարչապետի թեկնածուները պարտավոր են հաշվի առնել, որ իրենց կողմից օգտագործվող ամեն բառ տարածվում է կողմնակիցների վրա, հետո նրանք այդ նույն բառերով վիրավորում ու հայհոյում են իրար»,- նշում է Թաթոյանը:

«Իրավունքի Եվրոպա» կազմակերպության համանախագահ, իրավապաշտպան Լուսինե Հակոբյանը ՀԺ-ի հետ զրույցում նշեց, որ այս մթնոլորտը արդյունք է այն բանի, որ քաղաքական ուժերը չունեն բովանդակային նյութ, որի մասին կնախընտրեին խոսել.

«Քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչներն իրենց խոսքը պետք է ուղղեն դեպի բովանդակություն եւ ներկայացնեն տեսլական, թե ինչպես են պատրաստվում լուծել երկրում տիրող ճգնաժամը, ոչ թե քարոզարշավը կառուցեն փոխադարձ վիրավորանքների հիմքի վրա»:

Համեմատելով նախորդ այլ ընտրությունների նախընտրական քարոզարշավները, իրավապաշտպանը նկատեց՝ 2021-ինը ինչ-որ չափով նման է 2008-ի քարոզարշավին.

«Ինչ-որ չափով կարող ենք համեմատել 2008-ի ընտրությունների հետ այս ընտրությունները: Դրանից հետո չեմ հիշում այսպիսի մթնոլորտով անցկացվող քարոզարշավ»:

Հակոբյանը նշեց, որ իրենց կազմակերպությունը մոնիթորինգ էր անցկացրել իրավապաշտպանների նկատմամբ տարածվող ատելության խոսքի եւ վիրավորանքների մասով.

«Մեր անցկացրած մոնիթորինգը ցույց էր տվել, որ ատելության խոսքի աղբյուրը այսօրվա քաղաքական ուժերից երկուսն են: Դրանք Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Միքայել Մինասյանի աջակիցներն ու այդ քաղաքական ուժերի կողմից հովանավորվող լրատվամիջոցներ էին: Այս քարոզարշավի ընթացքում  կրկին այդ ուժերն են ատելության խոսք եւ սպառնալիք պարունակող բառամթերք օգտագործում: Բայց նկատում եմ, որ այսօրվա իշխանություններն էլ են սկսում մրցել նրանց հետ: Եվ ես կարծում եմ, որ այս ամեն ինչի պատճառը բովանդակության բացակայությունն է»:

Իրավապաշտպանը նշեց, որ չի հասցրել բոլոր քաղաքական ուժերի խոսքին հետեւել, բայց կարող է մի քանի ուժերի անուններ տալ, որոնք ատելության խոսք չեն տարածում.

«Օրինակ՝ «Շիրինյան- Բաբաջան», ՀԱԿ, «Ինքնիշխան Հայաստան», «Հանրապետություն» ուժերը ատելության խոսք չեն տարածում, բայց էլի եմ նշում, ես բոլոր ուժերի խոսքին չեմ հասցրել հետեւել»:

Հարցին՝ կարո՞ղ ենք արձանագրել, որ կա օրենքի բաց՝  ատելության խոսքի տարածման առումով, ինչն էլ այսպիսի ամենաթող իրավիճակ է ստեղծում քաղաքական դաշտում, Հակոբյանը պատասխանեց.

«Այո, երբ ժամանակին մենք իշխանություններին ասում էինք, որ պետք է օրենքով սահմանափակումներ լինեն, այդ ընկալումն այդպես էլ չձեւավորվեց, պատշաճ միջոցներ չձեռնարկվեցին՝ ոչ օրենսդրական մակարդակում, ոչ էլ՝ իրավակիրառ պրակտիկայում: Այս ամենը նաեւ փոխկապակցված է դատարանների հետ: Երբ դատարաններում նման հայցեր են լինում, պատշաճ միջոցներ չեն ձեռնարկվում կամ հայցադիմումները տեւական ժամանակ վարույթ չեն ընդունում՝ գլխացավանքի տակ չմտնելու համար: Եվ այս ամենը հանգեցնում է անպատժելիության մթնոլորտի»:

Ճշտող հարցին՝ այսինքն բոլոր ժամանակների իշխանություններին էլ ձեռնտու չի՞ եղել օրենսդրական բացի լրացումը, իրավապաշտպանը նկատեց.

«Նախկիններին՝ այո, իսկ այս իշխանություններն ուղղակի կոմպետենտ չեն, ռացիոնալ խոսքին ականջալուր չեն լինում»:

Լուսինե Հակոբյանը շեշտեց՝ այպիսի մթնոլորտում քարոզարշավի իրականացումը բերելու է ազգի միասնականության խաթարման.

«Այս լեքսիկոնը, որը մենք լսում ենք, չի նպաստում բովանդակության զարգացմանն ու ստեղծմանը: Իսկ մենք հիմա կանգնած ենք այնպիսի մարտահրավերների առջեւ, որ մեզ պետք է հստակ խոսք՝ մեր անելիքների ու հետագա քայլերի մասին»,- եզրափակեց իրավապաշտպանը:

Անյուտա Աթանեսյան