Բարդ իրավիճակից հեշտ ելք չի լինում. անգամ ԱՄՆ-ի հետ պայմանավորվածության գալը որոշակի զիջումներ է պահանջում. քաղաքագետ

Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը կարևոր է ձևաչափային առումով, սակայն բովանդակային առումով հեղափոխական քայլերի սպասել պետք չէ։ Այս կարծիքին է քաղաքագետ Արեգ Քոչինյանը՝ խոսելով այսօր Պրահայում տեղի ունեցած ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հանդիպման մասին։

Նշենք՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով ժամանել է Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահա: Այցի շրջանակում տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի, Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի քառակողմ հանդիպումը: ՀՀ վարչապետը հանդիպել է նաև Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ:

«Թուրքիայի նախագահի հանդիպումից բովանդակային առումով հեղափոխական քայլեր սպասել պետք չէ, կարծում եմ, որովհետև այստեղ ներկա չէ ԱՄՆ-ը, իսկ Նահանգները վերջին շրջանում դարձել է խաղաղության և կարգավորման գործընթացի հիմնական շարժիչ ուժը։ Սա, ըստ էության, բրյուսելյան ֆորմատի հերթական արարն է»,- «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում ասում է քաղաքագետը։

Քոչինյանը նաև ընդգծում է՝ Եվրամիության կողմից առաջ տարվող գործընթացները հակադիր են Մինսկի խմբին և չեն արտացոլում ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի հետաքրքրությունները։ Այդ պատճառով գոյություն ունեն իրարից տարբեր ֆորմատներ։

«Ադրբեջանի նախագահը հայտարարում է, որ սատարում է բրյուսելյան ֆորմատի աշխատանքներին, սակայն այն չեն սատարում ԱՄՆ-ը և Ֆրանսիան։ Դա է պատճառը, որ այժմ կան տարբեր ֆորմատներ․ մեկը մոսկովյանն է, մյուսը՝ ԱՄՆ-ինը, հաջորդը՝ բրյուսելյանը։ Չենք կարող ասել, թե այս ֆորմատները ինչով կավարտվեն, հնարավոր է՝ քայլ առաջ գնացող որոշումներ կայացվեն, բայց հեղափոխական որոշումների սպասել պետք չէ»,- նկատում է քաղաքագետը։

Որ Նահանգները և ԵՄ-ը, որպես մոդերատորներ, նույնպես համատեղելի չեն, ըստ Քոչինյանի, վկայում է այն փաստը, որ հոկտեմբերի 4-ին ադրբեջանական կողմը ԱՄՆ-ի ճնշման ներքո Հայաստանին վերադարձրեց 17 հայ գերի․ «Հայկական կողմը հայտարարեց, որ Ադրբեջանը չի պահպանում պայմանավորվածությունները և չի վերադարձնում հայ գերիներին, և հետո անակնկալ կերպով հայտարարվեց նրանց վերադարձը Հայաստան։ Նման անակնալ որոշումները լինում են պարտադրանքի հետևանքով, իսկ քանի որ որոշումը կայացվել էր Նահանգների միջնորդությամբ և պետքարտուղարի ներկայությամբ, տրամաբանական է ենթադրել, որ ճնշող կողմը եղել է ԱՄՆ-ը»:

Հարցին՝ այս դեպքում հնարավո՞ր է ասել, որ ԱՄՆ-ը հայտարարություններից զատ՝ անցնում է նաև գործնական փուլին, քաղաքագետի խոսքով, այս հարցում տեսակետ հայտնել շտապել պետք չէ, քանի որ Ամերիկան մեզնից հստակ քաղաքական քայլ է ակնկալում։

«Հումանիտար հարցերը, հատկապես՝ արևմտյան քաղաքական հարթության մեջ, նաև ժեստեր են ուժի ցուցադրության։ Գերիների հարցը բարոյական և արժեհամակարգային երևույթ է։ Սակայն սա դեռ բավարար չէ՝ ասելու, թե ԱՄՆ-ը անցել է գործնական քայլերի։ Նահանգները Հայաստանից սպասում է նախ և առաջ քաղաքական հստակ քայլի, ինչը ՀԱՊԿ-ից դուրս գալն է»,- շեշտում է զրուցակիցը։

Իսկ ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու համար Հայաստանը պետք է շատ հստակ քայլեր անի և հստակ որոշում կայացնի, կարծում է զրուցակիցը. «Դուրս գալու մասին պետք է տեղյակ պահել բոլոր գործընկերներին, պետք է շիտակ խաղալ։ Ամենավատ բանը ՀԱՊԿ-ի տիրոջ հետ, այսպես ասած, խաղեր տալն է, դա այնքան վատ է, քան դուրս գալը։ Դուրս գալը 6 ամիս է տևում։ Այս մասով անհրաժեշտ է զերծ մնալ իրարամերժ հայտարարություններից»։

Անդրադառնալով հարցին՝ կարելի է ասել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ստեղծված լարված իրավիճակում դրական դինամիկա կա, որի մասի երեկ Ազգային Ժողովում հայտարարեց նաև ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, արդյոք այս դրական դինամիկան ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի գործոնո՞վ է պայմանավորված, Արեգ Քոչինյանը նախ շեշտում է՝ Եվրամիությունը և Ամերիկան տարբեր էլեմենտներ են։

«Սա ոչ թե ԵՄ-ի, այլ հենց ԱՄՆ-ի դերակատարությունն է։ Սակայն շատերի մոտ տպավորություն է, թե մենք հրաշք դեղամիջոց ենք գտել այս վիճակից դուրս գալու համար։ Շատ բարդ իրավիճակներից շատ հեշտ ելքեր չեն լինում, անգամ Նահանգների հետ որոշակի պայմանավորվածությունների գալը և երաշխիքներ ստանալը հնարավոր է լինելու որոշակի զիջումների շրջանակում։ Պետք չէ ենթադրել կամ մտածել, թե ԱՄՆ-ը գալու է և մեր բոլոր հարցերը լուծի։ Սակայն ԱՄՆ-ը ավելի լավ է, քան Եվրոպան, ավելի լավ է, քան ՌԴ-ը, այն առումով, որ միջանցքային տրամաբանությամբ չի առաջնորդվում»,- ընդգծում է զրուցակիցը։

Այս համատեքստում որքանո՞վ է իրատեսական Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև «Խաղաղության պայմանագրի» կնքումը, և ի՞նչ ժամանակներում այն կյանքի կկոչվի,  քաղաքագետը ասում է. «Ցանկացած պատերազմ ավարտվում է խաղաղության պայմանագրով: Միշտ լինում են այդ պայմանագրերը, սակայն ե՞րբ կլինի այն, ո՞ւմ միջնորդությամբ, և ի՞նչ տեքստով կներկայացվի, կանխատեսել հնարավոր չէ»։

Տպել
4151 դիտում

Ատելության քարոզը Ադրբեջանին հասցրել է չգիտակցված մոլագարության. «Գարդման-Շիրվան-Նախիջևան» միության հայտարարությունը

ՀՀ քրեական օրենսգրքի ո՞ր հոդվածներով է մեղադրվում Մոսկվայում ձերբակալված Զեյնալլին․ նրա դատական նիստը փետրվարի 22-ին է

Գարիկ Գալեյանը ևս երկու ամիս կմնա տնային կալանքում

Միջոցներ են ձեռնարկվում պարզելու Նոր Նորքում տեղի ունեցած կրակոցների դեպքի հանգամանքները․ Գոռ Աբրահամյան

Սամվել Շահրամանյանը հրավիրվել է հարցաքննության. փաստաբան

Ստամբուլի քաղաքապետի պաշտոնի համար կպայքարի 52 թեկնածու

Օրենսդրական ամրագրում կստանա «կենսաբանական մահ» հասկացությունը․ ինչ նախագիծ է ընդունել ԱԺ առողջապահության հանձնաժողովը

Ինչպես են «Դոմոդեդովո»-ում Հայաստանի հարցման հիման վրա բերման ենթարկում ադրբեջանցի մարզիչ Քամիլ Զեյնալլիին (տեսանյութ)

Ստացիր 5% քեշբեք քո ԱՄԻՕ թվային քարտին. խնայիր յուրաքանչյուր հպումից

Շնորհավորում ենք հայ մարզիկներին ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնությունում գրանցած նվաճումների համար․ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանություն

Հայաստանի հարցմամբ Մոսկվայում ձերբակալված ադրբեջանցի մարզիչը մեղադրվում է սպանության համար․ ՀՀ ՆԳՆ-ն մանրամասնում է

Պաշտոնական տեղեկություն չունենք. ՀՀ գլխավոր դատախազությունը՝ ադրբեջանցի ֆիթնես մարզիչ Քամիլ Զեյնալլիի ձերբակալման մասին

Ինչ փոփոխություններ են սպասվում արտադպրոցական հաստատությունների մանկավարժների կամավոր ատեստավորման կարգում

Եվրամիության անդամ երկրի թեկնածուի կարգավիճակը Վրաստանից նոր մակարդակի ջանքեր է պահանջում․ Բորել

Սուրեն Պապիկյանն աշխատանքային այցով ևս մեկնել է Ֆրանսիա

Մոսկվայում Հայաստանի հարցմամբ ձերբակալված ադրբեջանցի մարզիչը մասնակցել է 2020 թվականին ՌԴ-ում հայերի դեմ հարձակումներին

Մեկնարկում է սփյուռքահայ ուսուցիչների՝ 2024 թվականի վերապատրաստումը․ ինչ ծրագրերով է այն ընթանալու

Ատելության խոսքի ցանկացած դրսևորում պետք է բացառվի հանրային խոսույթից. ՄԻՊ-ը՝ Շահրամանյանի «ախրանիկի» վարքագծի մասին

Պուշկինի թունելը հոսանքազրկվել է․ պատճառը էլեկտրականության մատակարարման համակարգի խափանումն է

Ձերբակալվել է Սամվել Շահրամանյանի «ախրանիկ» Աշոտ Դանիելյանը

ՊԵԿ-ը նախատեսում է նախաձեռնել քննարկումներ արտագնա աշխատողների հարկվելու վերաբերյալ

ՀՀ վարչապետը տիկնոջ՝ Աննա Հակոբյանի հետ երկօրյա աշխատանքային այցով մեկնել է Ֆրանսիա

Եվրամիությունը Մոսկվայից պահանջել է Նավալնիի մարմինն անհապաղ հանձնել ընտանիքին և անցկացնել անկախ հետաքննություն

Կարգի հրավիրեք ինքնալուծարված ղարաբաղցի լկտի պաշտոնյաներին, կամ դա կանենք մենք․ Հարություն Մկրտչյան

3-4 տարի Եվրոպայի առաջնություններում մեդալներ ունեցել եմ, բայց այս չեմպիոնությունը սպասված էր․ Վարազդատ Լալայան

Ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան այսօր

Մոսկվայում ադրբեջանցի ֆիթնես մարզիչը ձերբակալվել է Հայաստանի հարցմամբ․ ՀՀ-ն նրա դեմ միջազգային հետախուզում էր հայտարարել

Աշոտ Հովհաննիսյանի խափանման միջոցը փոխվել է

365 օրերի ընթացքում ավելի քան 1720 պարեկություն․ լրացել է ԵՄ առաքելության մեկ տարին Հայաստանում

Մեսսին իր 8-րդ «Ոսկե գնդակը» նվիրել է «Բարսելոնայի» թանգարանին

Գիրք նվիրելու օրը՝ Խնկո Ապոր անվան գրադարանում․ IDBank (տեսանյութ)

Մինչև մարտի 5-ը մասամբ փակ կլինի Վանաձոր-Ալավերդի ճանապարհահատվածը․ ինչ այլընտրանք կա

Տեղափոխիր վարկդ և օգտվիր 1.5% ցածր տոկոսադրույքով վերաֆինանսավորման առաջարկից

Երևանի և 8 մարզերի մի շարք հասցեներում լույս չի լինի

X սոցիալական ցանցը կասեցրել է Յուլիա Նավալնայայի օգտահաշիվը

Սամվել Շահրամանյանի «ախրանիկը» բերման է ենթարկվել

Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նիստը. հայտնի է՝ ինչ հարցեր են քննարկվել

«Գանգ կոտրող»-ի «ախրանիկ»-ը շեֆին կընդօրինակի. Սամվել Շահրամանյանը «տեղը չի գտնում»

Որևէ ձևաչափով Հայաստանի Հանրապետության ներսում թույլ չենք տալու անվտանգային խնդիր հանդիսացող դրսևորումներ. Արշակյան

Թուրքիայի խորհրդարանի նախագահը կմեկնի Ադրբեջան. կընդունվի Բաքվի հռչակագիրը