«Առյուծն առյուծ է, լինի էգ, թե որձ». կին ազատամարտիկը՝ կանանց զինվորական պատրաստություն անցնելու մասին

Երեկ ՀՀ պաշտպանական գերատեսչության ղեկավար Սուրեն Պապիկյանը Կառավարության նիստի ժամանակ հայտարարել է, որ Կառավարությունը կանանց հնարավորություն կտա զինվորական պատրաստություն անցնել:

«Արդեն մշակված ծրագիր ունենք, պաշտպանության նախարարությունը հանդես կգա հայտարարությամբ, որ ՀՀ քաղաքացի իգական սեռի ներկայացուցիչները կարող են հերթագրվել և համապատասխան հրաձգարաններում անցնել մարտական զենքից կրակային պատրաստություն»,- ասել է Պապիկյանը:

Նախարարի խոսքով՝ ծրագիրն ըստ ցանկության է, և մասնակցության համար անհրաժեշտ հագուստը, ժամանակը, ամեն ինչը կհստակեցվեն:

Արցախյան առաջին պատերազմի ազատամարտիկ, «Անահիտ» ջոկատի հրամանատար Անահիտ Մարտիրոսյանի կարծիքով՝ իսկապես կանայք նույնպես պետք է պատրաստված լինեն, քանի որ մենք պատերազմող պետությունում ենք ապրում:

«Շատ «լավ» հարևաններ ունենք, այդ պատճառով պետք է պատրաստված լինենք ու մեր տղաների կողքին: Առյուծը առյուծ է, լինի էգ, թե որձ: Մեր կանանց մեջ պայքարելու ցանկություն միշտ էլ եղել է, այսօր էլ է առկա: Մենք իրավունք չունենք չգնահատել այն մարդկանց, որոնք պատրաստ են իրենց կյանքը զոհել հանուն հայրենիքի: Այսօր մեր անձնվիրաբար պայքարողների թվում շատ կանայք կան»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է ազատամարտիկը:

Մարտիրոսյանի խոսքով՝ այսօրվա սերունդը ոսկի է՝ և՛ տղաները, և՛ աղջիկները, որոնք պատրաստ են կռվել հանուն հայրենիքի, ինչպես Արցախյան պատերազմի ժամանակ իրենք էին կռվում. «44-օրյա պատերազմի ժամանակ դանակով մեր թիկունքից խփեցին և ռուսի միջնորդությամբ: Մեր «գործընկերների» մատը տարբեր ժամանակահատվածներում միշտ խառն է եղել մեր անհաջողությունների մեջ: Մեր հողերի հաշվին իրենք իրենց լավություն էին անում: Նրանց միջամտությամբ Արևմտյան Հայաստանը մեզանից վերցրին, Նախիջևանը, խայտառակ պայմանագրեր են կնքվել, որոնցից մեկն էլ նոյեմբերի 9-ին կնքածն էր: Բայց ես վստահ եմ՝ մենք այնպիսի սերունդ ունենք, որ մեր հողերը մի օր վերադարձնելու են: Ես հավատում եմ, որ այդ օրը գալու է, բոլոր պատասխանատուներն էլ պատասխան են տալու իրենց արածների համար: Եթե մի երկիր «ցանում է» պատերազմ ու մահ, նա լավ բան չի կարող «հնձել»»:

«Անահիտ» ջոկատի հրամանատարը կողմ չէ պարտադիր զինվորական ծառայությանը ո՛չ աղջիկների համար, ո՛չ տղաների: Ասում է՝ եթե աղջիկը ցանկանում է ծառայել, պետք է նրան այդ հնարավորությունը տրվի, նույնն էլ՝ տղային, իսկ պարտադիր ծառայությունը լավ բան չէ, ճիշտ չի համարում:

«Այն մարդը, որը ցանկանում է ծառայել իր հայրենիքին, գալիս ու ծառայում է: Պարտադիր բերված մարդը նորմալ չի կարող ծառայել: Առաջնագծում ամենավտանգավոր մարդիկ դրանք վախկոտներն են, որոնց շատ ժամանակ պարտադրված են բերել: Մեկ վախկոտ զինվորը կարող է աղետ դառնալ մի ամբողջ վաշտի համար: Մարդը, եթե վախ չունի, գիտի՝ ինչու է եկել ծառայելու, ու ինքն ինչ է անելու, այդպիսի մարդը իսկական զինվոր է լինում, երկրի պաշտպան: Պետք է կանոնավոր բանակ ունենանք, չպետք է պարտադրել ծառայությունը: Ժամկետային զինծառայողը չպետք է ստանա այն գրոշները, որոնք այսօր է ստանում: Բացի այդ, 18-ամյաները չպետք է կանգնեն առաջնագծում, այլ պետք է կանոնավոր բանակ լինի, պատրաստված զինծառայողներ լինեն առաջնագծում»,- կարծում է Մարտիրոսյանը:

Վերջինս հիշում է՝ ժամանակին խոսում էին «Ազգ-բանակ» կոնցեպտի մասին, բայց չհաջողեցին, որովհետև շատերն իրենց տեղում չեն. «Ամեն պաշտոնյա, ամեն մասնագիտության տեր մարդ իր տեղում պետք է աշխատի: Պայմանագրային զինծառայողներին կոպեկներ են վճարում: Ինչո՞ւ պետք է զինվորականը, որ սահման է պահում, այդքան ցածր աշխատավարձ ստանա: Ինչո՞ւ պետք է ցածր վարձատրվեն բժիշկները, ուսուցիչները: Այն երկրները, որոնք հարգում են իրենց զինվորականներին, բժիշկներին ու ուսուցիչներին զարգանում ու հզորանում են»:

Ըստ նրա՝ 44-օրյա պատերազմում Հայաստանը պարտություն կրեց ոչ թե նրա համար, որ բանակը թույլ էր, զինվորը՝ վատ, այլ դիվանագիտությունը չաշխատեց. «Մենք «պոլիտիկ» ազգ չենք, մենք զինվոր ենք մարտնչող: Ես 90-ականներից մինչև վերջին պատերազմն առաջնագծում եմ եղել: Այսօր վատառողջ եմ, բուժումներ եմ ստանում, բայց էլի կլինեմ սահմանին: Կան մարդիկ, որոնք պաշտոնների են, բայց չեն տիրապետում եղելությանը: Նման մարդիկ ուղղակի պետք է հեռանան, հասկանան, որ չեն կարողանում իրենց ծառայությունը լիարժեք կատարել»:

Անահիտ Մարտիրոսյանը հիշում է Մոնթե Մելքոնյանի խոսքերը՝ «Եթե կորցնենք Արցախը, ապա մենք կշրջենք Հայոց պատմության վերջին էջը»:

«Տգետներ կան, ասում են՝ Արցախը մեզ պետք չէ: Արցախը նույնիսկ Ռուսաստանին ու ամբողջ աշխարհին է պետք, որովհետև Արցախը այն դարպասն է, որը կիսում է մուսուլմանական ու քրիստոնյա աշխարհը: 44-օրյայի ժամանակ հասկացա՝ մենք միակ քրիստոնյա ազգն ենք: Եթե միայն մենք չլինեինք, մնացած քրիստոնյա ազգերը մեզ միայնակ չէին թողնի: Ուկրաինան, լինելով քրիստոնյա ազգ, Ադրբեջանին ֆոսֆորային զենք էր վաճառում, իրենք էլ դրանք օգտագործում էին մեր դեմ»,- նկատում է նա: 

Մեզ ճիշտ ընտրված դաշնակիցներ են պետք, կարծում է Մարտիրոսյանը. «Ռուսներից դեռ վաղուց մենք պետք է հեռու մնայինք, հենց դեռ Լենինից հետո: Մեր հողերի հաշվին իրենք իրենց հարցերն են լուծել, հիմա էլ նույնը Կրեմլն է անում: Երկու եղբայրական երկրներով իրար դեմ են կռվում, իսկ մերն ուրիշ է, մենք մուսուլմանների դեմ ենք կռվում: Մեր հայերի սխալը եկել է Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ժամանակներից, երբ 1994 թվականին համաձայնել ենք զինադադարի. պետք է կապիտուլյացիա պահանջեինք Ադրբեջանից: Եթե դիվանագիտական ճիշտ քայլեր արվեին, նորմալ ղեկավարներ ունենայինք, այս ողբալի վիճակը չէր լինի, ամեն բան մեր սերունդով կավարտվեր»:

«Արկադի Տեր-Թադևոսյանը մի լավ խոսք ուներ, ասում էր՝ Անահիտ, ամոթ է աղքատ երկրում լինել հարուստ: Իսկ մեր երկրի մեծահարուստներից մեկն իր որդու հարսանիքն  էր անում պատերազմից հետո, և միայն հրավառության վրա այնքան գումար էր ծախսել, որ կարող էր այդ գումարով օդը փակեր երկրի: Իրենք ենք հարուստ, իրենք են կորցնելու, մենք ի՞նչ ունենք, որ ինչ էլ կորցնենք»,-նկատում է նա: