Մեկ հոգին կարող է վարակել մինչև 18 կոնտակտավորի. ինչ բարդություններ է առաջացնում կարմրուկը, ինչպես կանխարգելել

Ըստ ՀՀ առողջապահական գերատեսչության այսօրվա վերջին տվյալների՝ կարմրուկի լաբորատոր հաստատված դեպքերի թիվը հասել է 18-ի, հոսպիտալացված է 17 պացիենտ, նրանց առողջական վիճակը գնահատվում է միջին ծանրության:

Կարմրուկի դեմ պլանային պատվաստումները չստացած երեխաների ծնողներին նախարարությունը հորդորում է դիմել հաշվառման պոլիկլինիկա եւ պատվաստել նրանց։

ՀՀ ԱՆ հիվանդությունների վերահսկման եւ կանխարգելման ազգային կենտրոնի կայքից էլ «Հայկական ժամանակ»-ը տեղեկացավ, որ կարմրուկի բռնկումները կանխելու համար անհրաժեշտ է ապահովել պատվաստումներում ընդգրկվածության եւ կոլեկտիվ իմունիտետի բարձր մակարդակ: Առնվազն երկու դեղաչափ պատվաստում ստացած անձանց մոտ ձեւավորվում է 97-98 տոկոս իմունիտետ եւ պահպանվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում: Պատվաստումների ցուցանիշների նվազման դեպքում կարմրուկի բռնկումները կայծակնային են: Պատվաստումների ազգային օրացույցով կարմրուկի դեմ պատվաստումները նախատեսված են 1 եւ 4-6 տարեկան երեխաների համար: Միաժամանակ, պատվաստման են ենթակա նաեւ կարմրուկով հիվանդների հետ շփված այն անձինք, ովքեր չունեն կարմրուկի դեմ 2 դեղաչափ պատվաստում:

ՀՀ ազգային վիճակագրական կոմիտեն օրերս տվյալներ էր հրապարակել պատվաստման ենթակա երեխաների ընդգրկվածության մասին։ Ներկայացված էին 2018-2021 թթ. տվյալները, 2022 թ․ տվյալները կամփոփվեն ս․թ․ հունիսին։

Պատվաստման ենթակա երեխաներից, ըստ ԱՎԿ-ի, 2018 թվականին մինչեւ 2 տարեկան երեխաների 95.3 տոկոսն է ստացել ԿԿԽ-1 (կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ), հաջորդ տարի այդ ցուցանիշը նույնն է՝ 95.3 տոկոս։ Իսկ ահա 2020-ին եւ 2021-ին նկատվում է տոկոսային որոշակի նվազում՝ համապատասխանաբար 94.4 տոկոս եւ 94.2 տոկոս։

Մինչեւ 7 տարեկան երեխաների ընդգրկվածությունը մասնավորապես ԿԿԽ-2 պատվաստումներում ունի հետեւյալ պատկերը՝ 2018 թվականին՝ 95.6 տոկոս, 2019-ին՝ 95.8 տոկոս, 2020-ին՝ 94.4 տոկոս, 2021-ին՝ 93.8 տոկոս։

Նշենք, որ կարմրուկը սուր վիրուսային, խիստ վարակիչ հիվանդություն է, որը բնորոշվում է արտահայտված ինտոքսիկացիայով, կատառալ եւ ցանային երեւույթներով: Վարակը փոխանցվում է օդակաթիլային ճանապարհով։

Կարմրուկն իր բարձր վարակելիությամբ տարբերվում է մյուս կառավարելի վարակներից: Մեկ հիվանդը, ըստ ԱՆ հիվանդությունների վերահսկման եւ կանխարգելման ազգային կենտրոնի տեղեկանքի, վարակում է մինչեւ 18 կոնտակտավորի: Կարմրուկի բարդությունները զարգանում են հիվանդության հիմնական ախտանիշներին զուգընթաց (ինտոքսիկացիա, կատառալ երեւույթներ, ցան), հիվանդության ծաղկման շրջանում հասնում են բուռն արտահայտվածության եւ հետզհետե թուլանում։

Երեխաների մոտ կարմրուկի ամենահաճախ հանդիպող բարդությունները համարվում են թոքաբորբերը: Նյարդաբանական բարդությունները բնորոշ են ավելի բարձր տարիքային խմբերին, ընթանում են շատ ծանր եւ տալիս բարձր մահացություն (մինչեւ 25%)։ Մնացորդային երեւույթները դրսեւորվում են պարեզներով, հիշողության եւ ինտելեկտի խանգարումներով, էպիլեպտանման նոպաներով։

Կարմրուկի ավելի ծանր բարդություններից են էնցեֆալիտները՝ գլխուղեղի բորբոքումները, հեպատիտները, ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքումները, արյունազեղումները, տրոմբոցիտոպենիկ ծիրանացանը, սրտամկանի բորբոքումները, եղջերաթաղանթի բորբոքումները:

Ծայրահեղ ծանր, մահվան ելքով ավարտվող բարդություններից է ենթասուր սկլերոզային պանենցեֆալիտը, որը կարմրուկային էնցեֆալիտի դանդաղ ընթացող ձեւն է, որն ավելի հաճախ հանդիպում է այն երեխաների մոտ, ովքեր կարմրուկով հիվանդացել են մինչեւ 2 տարեկանը, եւ մի քանի ամիս հետո բերում է հիվանդի մահվան:

Հավելենք, որ վերջին շաբաթների ընթացքում կարմրուկի դեպքեր են գրանցվել ԱՀԿ եվրոպական տարածաշրջանի մի շարք երկրներում: Մինչ այժմ Հայաստանում գրանցվել էր կառավարելի վարակիչ հիվանդություններով պայմանավորված համաճարակային կայուն իրավիճակ, սակայն 2022 թվականի ընթացքում ակտիվացել են օտարերկրյա քաղաքացիների այցելությունները ՀՀ, եւ այս միտումը շարունակվում է նաեւ այս տարի:

Ավելի վաղ նախարարությունը տեղեկացրել էր, որ իրականացվում են համաճարակաբանական հետազոտություններ՝ ՀՀ ներթափանցած վարակի շրջանակները հստակեցնելու եւ հետագա տարածումը կանխելու նպատակով:

Հեղինե Մանուկյան