Երևան
12 °C
Ֆրանսիայի եւ ՌԴ նախագահներ Ժակ Շիրակի եւ Վլադիմիր Պուտինի՝ նախորդ շաբաթ տեղի ունեցած փարիզյան հանդիպումից հետո թե՛ պաշտոնական Բաքուն եւ թե՛ Ադրբեջանի հանրությունը շտապում են իրենց վրդովմունքը արտահայտել Շիրակի եւ Պուտինի կողմից արված այն արտահայտության կապակցությամբ, թե ԼՂ-ի հարցը, ի տարբերություն չեչենականի, կարող է եւ չլուծվել տարածքային ամբողջականության սկզբունքի շրջանակներում:
«Չեչնիայի հարցը պետք է լուծվի ՌԴ տարածքային ամբողջականության պահպանմամբ, իսկ ԼՂ-ի հարցը՝ փոխզիջումների տարբերակով», ըստ ադրբեջանական մամուլի եւ դիվանագիտական աղբյուրների հայտարարել են ՌԴ եւ Ֆրանսիայի նախագահները: Այսպիսով, Ադրբեջանում եզրակացրել են, որ իրենց երկրի տարածքային ամբողջականությունը վտանգված է: Այս իրավիճակի համար ադրբեջանական իշխանությունները քննադատում են Արեւմուտքին, իսկ ընդդիմությունը՝ ադրբեջանական իշխանությանը: Իհարկե, ինչպես եւ պետք էր սպասել, Հայաստանի պաշտոնական լրատվամիջոցները միանգամից «բռնեցին» այս թեման, ու «Հայլուրը» օրերով տարփողում էր, որ եկել է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության վերջը: Ասել է, թե՝ Հայաստանը ի վերջո հասել է նրան, ինչի մասին երազում էր արդեն տասը տարի: Այս տեսակետը, սակայն, կարող է քննություն բռնել միայն 8-րդ դասարանցիների շրջանում, որոնց պատկերացումները Հայոց պատմության մասին ձեւավորվում են ըստ Փավստոս Բուզանդի եւ ըստ «Վարդանանքի»: Եւ բոլոր նրանց, ում պանծալի հաղթանակ է թվում Պուտինի եւ Շիրակի հայտարարությունը, ընդամենը ուզում ենք հիշեցնել, որ Քի Վեսթից վերադառնալով՝ հայաստանյան պատվիրակության ղեկավարը «Զվարթնոց» օդանավակայանում բազմիմաստ հայտարարություն արեց. «Մի՛ մոռացեք, որ Հայաստանն էլ տարածքային ամբողջականության խնդիր ունի»: Ասել է, թե՛ եթե Շիրակ-Պուտին տանդեմը համաձայն է, որ ԼՂ-ի հարցի կարգավորման ընթացքում տարածքային ամբողջականության սկզբունքը չկիրառվի, եւ հավելում է, որ դա պետք է տեղի ունենա կողմերի փոխհամաձայնությամբ, նշանակում է՝ կարող է խախտվել ոչ միայն Ադրբեջանի, այլեւ Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը:
Այսպիսով, Պուտինի եւ Շիրակի հայտարարությունները եւս մեկ անգամ ապացուցում են, որ տարածքների փոխանակման սկզբունքը ԼՂ-ի հարցի կարգավորման համատեքստում շարունակվում է դիտարկվել եւ գոյություն ունեցող հիմնական տարբերակն է: Այս ֆոնին առնվազն տարօրինակ է, որ երկու գերտերությունների ղեկավարների հայտարարությունը այդպիսի մեծ զայրույթ է առաջացրել Ադրբեջանում, եւ ընդհակառակը՝ այդպիսի խանդավառություն Հայաստանում: Այս երեւույթը կարող է երկու բացատրություն ունենալ. կամ պաշտոնական Երեւանը համաձայն է տարածքների փոխանակման գաղափարին, կամ որոշել է նախընտրական այս շրջանում ադրբեջանցիների խուճապը օգտագործել սեփական նպատակներով՝ Հայաստանի տարածքային ամբողջականության մասին մտահոգությունը թողնելով ավելի հարմար ժամանակների: Իսկ ընդհանրապես, բացառված չէ, որ Ադրբեջանի իշխանությունները, նախապես ձեռք բերված պայմանավորվածությունների շրջանակում, ընդամենը նախընտրական աջակցություն են ցուցաբերում Հայաստանի իշխանություններին՝ ի ցույց դնելով Ադրբեջանի վարած քաղաքականության հերթական պարտությունը եւ Հայաստանի վարած քաղաքականության հերթական հաղթանակը: Այս վարկածի օգտին է խոսում նաեւ այն հանգամանքը, որ Պուտին-Շիրակ հայտարարությունը, ի վերջո, դուրս է եկել ոչ թե ռուսական կամ ֆրանսիական, այլ ադրբեջանական աղբյուրից: Այս դեպքում, սակայն, մենք խոսում ենք ինֆորմացիայի արտահոսքի դրդապատճառների մասին. դրդապատճառների փոփոխությունից, սակայն, Պուտին-Շիրակ տանդեմի արած հայտարարության իմաստը չի փոխվում: Եւս մեկ հայկական մոլորություն՝ այս ֆոնին չափազանց ուշագրավ է. շատերին թվում է, որ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության խախտումը ավտոմատ նշանակում է ԼՂ-ի անկախություն կամ միացում Հայաստանին: Այս մոլորությունը գալիս է նրանից, որ երկար տարիներ Հայաստանը եւ Ադրբեջանը բանավիճում էին, թե ինչ սկզբունքների հիման վրա պետք է լուծվի ԼՂ-ի հարցը: Հայաստանն այս հարցում առաջնային էր համարում ազգերի ինքնորոշման իսկ Ադրբեջանը տարածքային ամբողջականության սկզբունքը: Ու այդ երկար բանավեճի պատճառով տպավորություն է ստեղծվել, թե Ադրբեջանի առաջ քաշած սկզբունքի չկիրառումը ավտոմատ նշանակում է Հայաստանի պնդած սկզբունքի կիրառում: Ամբողջ խնդիրն այն է, սակայն, որ նախկինում ԼՂ-ի հարցի կոնտեքստում Հայաստանի որեւէ տարածքի սուվերենությունը չէր վիճարկվում, եւ խոսքը բացառապես «Խորհրդային Ադրբեջանի մաս կազմած Ղարաբաղի մասին էր»: Սակայն, ներկայումս ոչ թե Ղարաբաղի տարածքն է վիճարկման առարկա, այլ Ադրբեջանի Լաչինի, եւ Հայաստանի Մեղրրի շրջանների՝ այն ընդհանրությամբ, որ այդ տարածքների հարցը քննարկվում է ԼՂ-ի հակամարտության կարգավորման համատեքստում: Իսկ Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը ամեն դեպքում մնում է առկախ ու տեղավորվում է «դե ֆակտո՝ անկախ, դե յուրե՝ Ադրբեջանի կազմում», կամ «Ընդհանուր պետություն» տեսական բանաձեւերի շրջանակներում:
Արման Կարապետյան
Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2003 թվականի փետրվարի 19-ի համարում
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Հայտնաբերվել է պայմանագրային զինծառայողի դի. ընթանում է քննություն
Արայիկ Հարությունյանը ներկա է գտնվել «Ապարանյան ձմեռ-2026» մարզամշակութային փառատոնին
Հղին ոստիկաններին հայտնել է, որ մայրն ու եղբայրը սպառնացել են սպանել իրեն և ամուսնուն, հափշտակել 200 հզր դոլար
ԱՄՆ-ն ցանկանում է, որ Ռուսաստանը և Ուկրաինան մինչև հունիս ավարտեն պատերազմը․ Զելենսկի
Վարչապետը ծանոթացել է «Armenian Helicopters» ընկերության գործունեությանն ու զարգացման ռազմավարությանը
Վարչապետն այցելել է «Armenian Helicopters» ընկերություն․ տեսանյութ
ՀԷՑ-ը թալանել է քեզ․ Վահագն Ալեքսանյանը նոր տեսանյութ է հրապարակել
Վարդենյաց լեռնանցքը դժվարանցանելի է կցորդով բեռնատարների համար․ Ապարանի և Հրազդան տարածաշրջաններում ձյուն է
Թիվ մեկ առաջնահերթությունն է եղել խաղաղության օրակարգի սպասարկումը․ քննարկվել է ԱԳՆ 2025-ի հաշվետվությունը
Բարեգործության հետ միաժամանակ նախընտրական քարոզչություն իրականացնելն առաջացնում է քրեական պատասխանատվություն
Արտաքին գործերի նախարարության տարեկան հաշվետվությունը․ վարչապետը տեսանյութ է հրապարակել
Ապարանի տարածաշրջանում կատարվում են ճանապարհների մաքրման, մշակման աշխատանքներ
Նուբարաշենի զորամասի 24-ամյա պայմանագրային զինծառայողը ծայրահեղ ծանր վիճակով տեղափոխվել է զինվորական հոսպիտալ
«Կրթվելը նորաձև է» շարժմանը միացած սիրելի՛ հայրենակիցներ, այսօր ձեր ակտիվ աջակցության կարիքն ունեմ․ Հակոբյան
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ տեղումներ, նաև բուք կլինեն
Ցուցանիշը դրված է՝ կատարված է․ անգամ կրկնակի, եռակի և ավել․ Պապոյան
«Տառերի պուրակ»-ի ճանապարհին շուրջ 80 մեքենա է հայտնվել խցանման մեջ․ օգնություն է ցուցաբերվել 170 քաղաքացու
Եվս մեկ բարեփոխում բանակի ապագա սպաների՝ ակադեմիայի կուրսանտների համար․ Պապիկյան․ տեսանյութ
Պետք է ընդունել՝ ժողովուրդը չի ընկալում ձեզ որպես այլընտրանք և անիմաստ ռեսուրս չվատնել «նոր» համախմբումներով
Երևանում փոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան
Տեղի է ունեցել Սահմանադրական բարեփոխումների խորհրդի նիստը
Անկում տարադրամի շուկայում. ինչ փոփոխություններ են արձանագրվել փետրվարի 7-ին
Իրանի հետ լավ արդյունքներ ունենք․ Թրամփը Օմանի բանակցությունները հաջող է համարել
Դարբնիկ բնակավայրի սոցիալական բնակֆոնդի որևէ ընտանիքի բնակարանից դուրս գալու պահանջ չի ներկայացվել․ ԱՍՀՆ
ԱԺ-ն ամփոփել է Ալեն Սիմոնյանի պաշտոնական այցը Ռուսաստանի Դաշնություն․ տեսանյութ
ԱՄՆ-ն մաքսատուրքեր կարող է սահմանել Իրանի հետ առևտուր անող երկրների համար․ Թրամփ
Շտապօգնության 23 հզր կանչ, 370 հզր ամբուլատոր, 30 հզր հիվանդանոցային այց․ ապահովագրության վիճակագրություն
3.4 մլրդ դրամի ներդրում, նոր աշխատատեղեր․ Էկոնոմիկայի նախարարն այցելել է «Դիլի» կաթնամթերքի գործարան
Քուչակ-Ապարան ավտոճանապարհին բուք է
47-ամյա տղամարդը մեքենայում շանտաժի միջոցով մի քանի անգամ սեռական հարաբերություն է ունեցել 14-ամյա աղջկա հետ
Ինչ իրավիճակ է Լարսի ճանապարհին
ՌԴ քաղաքացի Սամվել Կարապետյանը առաջարկե՞լ է Ռուսաստանում հայերենն ու անգլերենը պետական լեզու ընդունել․ Չախոյան
«Care for Children»-ի հիմնադիրը միջազգային համաժողովում Հայաստանը ներկայացրել է որպես օրինակելի երկիր
Երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով․ որոշ տարածաշրջաններում ձյուն ու բուք է
Լրացուցիչ շուրջ 137մլն դրամի խնայողություն՝ բաց, թափանցիկ և ներառական գնման գործընթացի արդյունքում․ Պետրոսյան
Մեր եռագույնը երեկ Սան Սիրո մարզադաշտում էր․ հաջողություն մաղթենք մեր մարզիկներին․ Հարությունյան
Իտալիայում մեկնարկել է 25-րդ ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը
Աշխատակիցներին և սարքավորումները ծառայեցրել են ՀԷՑ-ի լիցենզիայի հետ չառնչվող կարիքներին․ Մանավազյան
Այո՛, ԱՄՆ փոխնախագահը պաշտոնական այցով կժամանի Հայաստան․ բավական կարևոր և ազդեցիկ այց ենք ունենալու․ Կոստանյան
Ինքնասպանության փորձ կատարած 24-ամյա աղջկա կյանքը փրկվել է
© 2026 Հայկական ժամանակ
Website by MATEMAT