Ոչ`Հայաստանում արդարությանը, այո`ռաբիսի դեմ պայքարին. Թանկյանի նախաձեռնությունը ձախողվե՞ց

Միջազգային հայտնի «Change.org» կայքում այս օրերին Հայաստանին առնչվող երկու ստորագրավաք է ընթանում: Սեպտեմբերի 21-ին աշխարհահռչակ Սերժ Թանկյանը ստորագրահավաք է սկսել «Արդարություն Հայաստանում» պահանջով: Երկու օր առաջ ոմն Անդրանիկ Ջալալյան նախաձեռնել է մեկ այլ ստորագրահավաք  «Անհապաղ դադարեցնել «Ամենակարող երգիչը» նախագծի ցուցադրումը» պահանջով:

Սերժ Թանկյանի ստորագրահավաքի նպատակն է վերացնել Հայաստանում «կոռուպցիան, մոնոպոլիաները, դատական անհավասարությունը, ոստիկանության դաժանությունը, քաղաքական կողմնակալությունը, արտագաղթն ու ընտրակեղծիքները», «հաստատել արդարություն, հավասարություն, մարդու իրավունքների պահպանում, թշվառների պաշտպանություն»:

Ջալալյանի թիրախում Հանրային հեռուստաընկերության նոր`«Ամենակարող երգիչը» նախագիծն է (եթերում հնչում են ռաբիս երգեր), որը, հեղինակի ձեւակերպմամբ, «իսկական սպանդ է հայ մշակույթի հանդեպ» եւ կարող է կործանարար լինել հասարակությանը կրթելու եւ զարգացնելու` Հանրային հեռուստաընկերության առաքելության իրականացման տեսակետից:

Այս երկու ստորագրահավաքների ընթացքը մտածելու տեղիք է տալիս: Սերժ Թանկյանի պահանջի տակ մեկ շաբաթվա մեջ ստորագրել է 2 347 մարդ (հոդվածը գրելու պահին): Ընդ որում, ի սկզբանե դրան միացել էին մեծ թվով հռչակավոր հայեր տարբեր երկրներից: Ջալալյանի պահանջի տակ երկու օրվա մեջ ստորագրել է 2 116 մարդ (հոդվածը գրելու պահին):

Արդեն մեկ շաբաթ է Սերժ Թանկյանը օրակարգ է բերել Հայաստանում արդարության հարցը, բայց ոչ ոք առանձնապես դրա մասին չի խոսում: Մի քանի լրատվամիջոց միայն ժամանակ առ ժամանակ լուր են հաղորդում, թե քանի հոգի միացավ ստորագրահավաքին: «Ամենակարող երգիչը» նախագիծը Հանրային հեռուստատեսությամբ սկսվել է 10 օր առաջ, սակայն  հեռուստացույց  չդիտող, բարձր ինտելեկտի եւ գեղագիտական քիմքի տեր հանրությանը հասանելի է դարձել վերջին երկու օրը: Եվ հիմա քննարկումների թոփ թեման հենց այդ նախագիծն է: 

Մտավորական հանրության վրդովմունքը չափ ու սահման չունի` ինչպես կարող է հարկատուների հաշվին գոյատեւող Հանրային հեռուստատեսությունը եթեր հեռարձակել բանակի քեֆի երաժշտություն: Մեծ աղմուկ է բարձրացել, ինչի վկան է նաեւ «Change.org»-ում այդ հաղորդումը եթերից հանելու պահանջով ստորագրահավաքի տեմպը:

Հանրայինից բարձր մակարդակի հաղորդումներ պահանջելու մեջ վատ բան չկա: Ցածրորակ հաղորդումները եթերից հանելուն ուղղված քայլերն էլ խրախուսելի են: Սակայն տվյալ դեպքում գործ ունենք խիստ երկակի իրավիճակի հետ: Նշված նախագծի դեմ արտահայտվող  գրեթե բոլոր անձինք որպես նախաբան կամ վերջաբան պարտադիր նշում են, որ իրեն էլ են քեֆ անում այդ երաժշտության տակ: Այդ մասին ասվում է նույնիսկ ստորագրահավաքի պահանջում` «Այն, որ ռաբիս երաժշտությունը բոլորս էլ լսում ենք հարսանիքների, կամ քեֆ - ուրախությունների ժամանակ, ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, սակայն այդ բոլորովին չի նշանակում, որ պետք է բերենք ու ներկայացնենք իբրեւ մշակութային ճյուղ»:

Ստացվում է` մարդիկ դեմ չեն, որ իրենց երեխաները մեծանան Սպիտակցի Հայկոյի երգերի տակ բանակի քեֆերի եւ հարսանիքների ժամանակ: Իսկ դրանց հաճախականությունը յուրաքանչյուր երեխայի կյանքում,չի կարելի թերագնահատել: Բայց նույն երաժշտությունը, թերեւս, այլ ազդեցություն է թողնում երեխայի ճաշակի ձեւավորման վրա, երբ հնչում է Հանրային հեռուստատեսությամբ: Չենք վիճում: Գուցե:

Այս երկու ստորագրահավաքներն ավելի խորքային հարց էլ են առաջ բերում: Օրինակ, հանրության քանի տոկոսն է քննարկում Սերժ Թանկյանի բարձրացրած հարցերը՝ հետեւյալ նախաբանով կամ վերջաբանով. «Ճիշտ է, մենք բոլորս այս կամ այն չափով կոռումպացված ենք (ծնող ենք, որն ուսուցչին նվեր է տվել, կամ ուսուցիչ ենք, որը նվեր է ստացել), ընտրակեղծարար ենք (ընտրակաշառք ենք բաժանել կամ ընտրակաշառք ենք վերցրել), բայց այդ ամենը պետական մակարդակով անհանդուրժելի ենք համարում»:

Նման քննարկում երբեւէ չի ծավալվել: Ամեն դեպքում հեշտ է ասել՝ այո, ես Սպիտակցի Հայկոյի երգերով քեֆ եմ անում, բայց ընդունում եմ, որ դա արվեստի գագաթը չէ եւ ուզում եմ պետությունն իմ երեխային ավելի բարձրարժեք երաժշտությամբ կրթի: Միեւնույն ժամանակ, շատ դժվար է ասել` այո ես մի քիչ կոռումպացված եմ, մի քիչ անարդար, մի քիչ էլ ընտրակեղծարար, բայց ուզում եմ իմ երեխան ապրի Հայաստանում, որտեղ արդարություն է տիրում:

Սերժ Թանկյանի ստորագրահավաքի «ձախողման» պատճառը, սակայն,  միայն բարոյահոգեբանական չէ: Այն ունի նաեւ շատ կոնկրետ  քաղաքական պատճառ, որին կանդրադառնանք առաջիկայում: