Այս տարի ՀՆԱ-ի աճ չի լինի. մեր տնտեսությունն ազատ անկման մեջ է

Հայաստանի տնտեսությունը ազատ անկման մեջ է: Կարծես իրականանում են ամենամռայլ կանխատեսումներն այն մասին, որ այս տարի Հայաստանում տնտեսական աճ չի գրանցվի:

Իսկ եթե ավելի ճշգրիտ արտահայտվենք, իրավիճակը կլինի այնպիսին, որ նույնիսկ պաշտոնական վիճակագիրները չեն կարողանա նկարել տնտեսական աճի ցուցանիշ: Սա ակնհայտ է դառնում ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության երեկ հրապարակած նախնական ցուցանիշներից, որոնք բնութագրում են այս տարվա առաջին 10 ամիսներին արձանագրված ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը: Ըստ այդմ, առաջին 10 ամիսներին Հայաստանում Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը` ՏԱՑ-ը կազմել է 0.4 տոկոս: ՏԱՑ-ը, անշուշտ, տնտեսական աճի, կամ ինչպես ասում են՝ Համախառն ներքին արդյունքի աճի ցուցանիշը չէ, սակայն ինչպես ցույց է տալիս վերջին տարիների փորձը, ՏԱՑ-ի ցուցանիշը գրեթե ամբողջությամբ համընկնում է ՀՆԱ-ի աճի ցուցանիշին:

Տեսականորեն աճի 0.4 տոկոսը գտնվում է դեռ «դրական դաշտում», այսինքն թեկուզ քիչ, բայց աճ ունենք: Սակայն դինամիկան այնպիսին է, որ այդ +0.4 տոկոսը ամենայն հավանականությամբ առաջիկա երկու ամիսներին կունենա մինուս նշան: Խնդիրն այն է, որ այս տարվա առաջին կիսամյակում մեր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը դրսեւորում էր բավականին հուսադրող պահվածք: Ամբողջ առաջին կիսամյակում վերոհիշյալ ՏԱՑ-ը «դրական» տիրույթում էր: Անցած տարվա նույն ամիսների համեմատ արձանագրվում էին մինչեւ անգամ 6 տոկոսից ավելի աճեր: Օրինակ, 2016-ի մարտին 2015-ի համեմատ գրանցվեց 6.6 տոկոս աճ: Ու այդպես մինչեւ հունիս, երբ ՏԱՑ-ի աճը կազմեց 2 տոկոս: Բայց հենց հուլիսից սկսած ՏԱՑ-ը սկսեց սահուն անկում ապրել, եւ գրանցվեց գրանցվեց 4.2 տոկոս անկում: Իսկ հոկտեմբերին անցած տարվա հոկտեմբերի համեմատ անկումը արդեն 7.8 տոկոս է կազմել (տես գծապատկերը):  

Թե ինչ է կատարվում մեր տնտեսության հետ, ճիշտն ասած, դժվար է միանշանակ ասել: Անշուշտ, ներկայիս անմխիթար վիճակի վրա ազդեցություն ունեն թե ապրիլյան պատերազմը, եւ թե ՊՊԾ գնդի գրավումը:  Որքան է կոնկրետ այդ գործոնների ազդեցությունը՝ անհնարին հաշվարկել: Ապրիլյան ռազմական թեժ գործողությունները բնականաբար խաթարել են օտարերկրյա ներդրումների հոսքը: Սա բնական է: Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ նույնիսկ այդ իրադարձություններից առաջ էլ ՀՀ ներհոսող օտարերկրյա ներդրումները արդեն իսկ հասել էին զրոյական մակարդակի: Տեսականորեն հնարավոր է, որ եթե չլինեին ապրիլյան մարտական գործողությունները, ապա ներդրումները կարող էին եւ աճել: Բայց դա՝ միայն տեսականորեն: Գործնականում մեր տնտեսության մեջ օտարերկրյա ներդրումների հոսքը նվազում է արդեն երկու տարի անընդմեջ, ինչը թերեւս պայմանավորված է Հայաստանի` Եվրասիական տնտեսական միությանը անդամակցելու հետ: Համենայն դեպս օտարերկրյա ներդրումների նվազումը եւ մեր անդամակցումը ԵՏՄ-ին ժամանակային առումով գրեթե համընկնում են:

Օտարերկրյա ներդրումների նվազումը, անշուշտ, շատ մեծ բացասական ազդեցություն է թողնում ամբողջ տնտեսության վրա: Բայց եթե ավելի ուշադիր նայենք ԱՎԾ-ի հրապարակած թվերին, ապա կարձանագրենք, որ այստեղ տարօրինակություններ կան: ՏԱՑ-ի անկման հիմնական «շոգեքարշները» գյուղատնտեսությունն  ու շինարարությունն են: Գյուղատնտեսությունը այս 10 ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 7.3 տոկոսով, իսկ շինարարությունը` մոտ 10 տոկոսով:

Ու եթե շինարարության անկումը կարելի բացատրել ինչպես օտարերկրյա ներդրումների նվազմամբ, այնպես էլ մասնավոր տրանսֆերտների անկմամբ պայմանավորված՝ բնակչության գնողունակության նվազմամբ, ապա գյուղատնտեսության այսպիսի գահավիժումը անհասկանալի է: Ոլորտը արտահանելի է, եւ վերջին ամիսներին թմբկահարվում է գյուղմթերքների արտահանման եռանիշ ու քառանիշ աճերի մասին, նշելով, թե մեր գյուղարտադրանքը եւ դրա վերամշակված արդյունքները մեծ պահանջարկ ունեն ԵՏՄ 180 միլիոնանոց շուկայում, մասնավորապես Ռուսաստանում: Բացի այդ այս տարի չեն գրանցվել բնակլիմայական աղետներ` համատարած ցրտահարություն, երաշտ, կարկտահարություն եւ այլն: Ու հասկանալի չէ, թե ինչու է գյուղմթերքների արտադրությունը նվազել այս չափով: Ավելին, այս ոլորտում անկման տեմպերը ամիսների կտրվածքով ուղղակի սահմռկեցուցիչ են: Մասնավորապես, եթե օգոստոսին անցած տարվա օգոստոսի համեմատ գյուղմթերքների արտադրությունը աճել էր մոտ տասը տոկոսով, ապա սեպտեմբերին արդեն գրանցվեց աննախադեպ` 20 տոկոս անկում անցած տարվա սեպտեմբերի համեմատ: Իսկ  հոկտեմբերին անկումը արդեն չի տեղավորվում տրամաբանության մեջ: Անկումը հասել է արդեն 30 տոկոսի՝ անցած տարվա նույն ամսվա համեմատ: Պարզելու համար, թե ինչ է կատարվում մեր տնտեսության հետ իրականում, խորը մասնագիտական ու թափանցիկ վերլուծություն է անհրաժեշտ, ինչը, սակայն, չի արվում:

Տպել
6678 դիտում

Հրդեհ Երևանի ՀԱԹ Բ2 թաղամասում. հայտարարվել է հրդեհի բարդության «1 ԲԻՍ» կանչ

Շրջանների զգալի մասում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում՝ նաև կարկուտ

ՀՀԿ-ն և «Հայրենիքը» հուշագիր են ստորագրել. Սերժ Սարգսյանը նորաստեղծ դաշինքի ցուցակում չի լինի

Սյունիքում երեկ կատարվածի փաստով հարուցված քր. գործով կա 1 ձերբակալված, հարցաքննվել են մի շարք անձինք. Քննչական կոմիտե

Սպանության մեղադրանքով հետախուզվողները հայտնաբերվել են Պռոշյան գյուղում (տեսանյութ)

Արցախում ընթացքի մեջ է կորոնավիրուսի դեմ պատվաստման գործընթացը

Մհեր Գրիգորյանն Իրաքյան Քուրդիստանի փոխվարչապետին է ներկայացրել ԵԱՏՄ շուկայի բիզնես գործունեության առավելությունները

Ատոմակայանի աշխատանքը կանգնեցվեց. այն չի աշխատի 141 օր

Պատերազմից հետո 38-ամյա քաղաքացին յուրացրել է ՊՆ-ին պատկանող «ՈՒԱԶ»-ը

Մինչև 1 տարեկան երեխաների համար ՀՀ մուտք գործելիս ՊՇՌ թեստավորման պահանջը հանվել է

Հայաստանի Հանրապետությունը վճռական է բոլոր միջոցները ձեռնարկել՝ ապահովելու իր տարածքային ամբողջականությունը. ԱԳՆ

Մենք խաղաղ էինք մեր լեռների պես, Դուք հողմերի պես խուժեցիք վայրագ. Ջոնաթան Լաքոթը հայերենով Շիրազ է հրապարակել

Մեղրի-Քաջարան ճանապարհահատվածը դարձել է միակողմանի անցանելի. իրականացվում է մաքրման աշխատանք

«Ի սեր հայ ու հայկականի». Գյումրիում անցկացվեց «Շիրակի էսքիզներ» հանրապետական պարային մրցույթ-փառատոնը (լուսանկարներ)

Սևանի ՃՈ անշարժ պահակակետի հարակից տարածքում հետախուզվող է հայտնաբերվել

Արցախում կորոնավիրուսի 4 նոր դեպք է հաստատվել. ստացիոնար բուժում է ստանում 30 վարակակիր

Սյունիքում երեկվա ակցիայի մասնակից 8 անձ է բերման ենթարկվել. կա ձերբակալված

Խոշոր քարաթափում հայ-իրանական սահմանի Մեղրիի լեռնանցքի հատվածում. ճանապարհահատվածը երկկողմանի փակ է

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 282 նոր դեպք. առողջացել է 636, մահացել՝ 13 մարդ

ԱԻ նախարարի պաշտոնակատար Անդրանիկ Փիլոյանը Մոսկվայում հանդիպել է ՌԴ և Բելառուսի ԱԻ ղեկավարների հետ (տեսանյութ)

Հրդեհներ Երևանում, Արմավիրի և Գեղարքունիքի մարզերում. այրվել են շենք-շինություններ, մեքենաներ

Ռուսաստանի Դաշնությունը 3.2 մլն դոլար կհատկացնի Հայաստանին. Interfax

Սյունիքի և Գեղարքունիքի սահմանային որոշ հատվածներում ստեղծված իրադրությունը դեռևս չի հանգուցալուծվել. ՊՆ

ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են

Արման Թաթոյանն աշխատակազմի հետ մեկնել է Գեղարքունիքի մարզ. կիրականացվի փաստահավաք աշխատանք

Վերին Շորժայի ուղղությամբ ադրբեջանցիների կողմից հայ զինծառայողներին շրջափակման մեջ վերցնելու լուրերը կեղծ են. infocheck

ԱՄՆ պետքարտուղարության պաշտոնյան մեկնել է Իսրայել, շարունակվող հրթիռակոծությանը զուգահեռ, սահմանին բողոքի ցույցեր էին

ՄԻՊ-ն առաջարկում է առաջ տանել Սյունիքի և Գեղարքունիքի շուրջ անվտանգության գոտի ստեղծելու հայեցակարգը

Ըստ անհրաժեշտության, Ֆրանսիան պատրաստ է նաև ռազմական աջակցություն ցուցաբերել. Նիկոլ Փաշինյան

ԱՄՆ պետդեպարտամենտը սադրանք է համարում Հայաստանի սահմանին Ադրբեջանի գործողությունները

Պիկասոյի «Պատուհանի մոտ նստած կինը» կտավը վաճառվել է 103 մլն դոլարով (լուսանկար)

ԱՍՀ նախարարությունում կայացել է միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստ

Արտաքին ագրեսիվ գործողության դեպքում ներքին քաղաքականությունը պետք է մեռնի, առաջարկում եմ ձևավորել կոնսենսուս. Ռուբինյան

Հայ-ադրբեջանական սահմանի իրավիճակի հարցով ՀԱՊԿ-ում առաջիկա օրերին քննարկումներ կլինեն

Ազգային ժողովն Ադրբեջանի գործողությունները դատապարտող հայտարարություն ընդունեց

ԱԻՆ փրկարարները ձեռք են բերել զինվորական հմտություններ. ռազմական համալսարանում նրանց հավաստագրեր են հանձնվել

Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների հայտարարությունը Հայաստանի տարածքային ամբողջականության խախտման մասին

Զինծառայողը երեկ ինքնակամ թողել էր զորամասի տարածքը և վերադարձել տուն, հաջորդ օրը ավտոտնակում հայտնաբերել են նրա դին. ՔԿ

Կարեն Գիլոյանը Լոռու մարզպետի ուղեկցությամբ ծանոթանում է մարզական ոլորտի խնդիրներին և զարգացման հնարավորություններին

Փոխանակ թշնամու ուղղությամբ լինեն ձեր կրակոցները,իշխանության ուղղությամբ են կրակոցները լինում. Սիմոնյանը՝ ընդդիմությանը