Այս տարի ՀՆԱ-ի աճ չի լինի. մեր տնտեսությունն ազատ անկման մեջ է

Հայաստանի տնտեսությունը ազատ անկման մեջ է: Կարծես իրականանում են ամենամռայլ կանխատեսումներն այն մասին, որ այս տարի Հայաստանում տնտեսական աճ չի գրանցվի:

Իսկ եթե ավելի ճշգրիտ արտահայտվենք, իրավիճակը կլինի այնպիսին, որ նույնիսկ պաշտոնական վիճակագիրները չեն կարողանա նկարել տնտեսական աճի ցուցանիշ: Սա ակնհայտ է դառնում ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության երեկ հրապարակած նախնական ցուցանիշներից, որոնք բնութագրում են այս տարվա առաջին 10 ամիսներին արձանագրված ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը: Ըստ այդմ, առաջին 10 ամիսներին Հայաստանում Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը` ՏԱՑ-ը կազմել է 0.4 տոկոս: ՏԱՑ-ը, անշուշտ, տնտեսական աճի, կամ ինչպես ասում են՝ Համախառն ներքին արդյունքի աճի ցուցանիշը չէ, սակայն ինչպես ցույց է տալիս վերջին տարիների փորձը, ՏԱՑ-ի ցուցանիշը գրեթե ամբողջությամբ համընկնում է ՀՆԱ-ի աճի ցուցանիշին:

Տեսականորեն աճի 0.4 տոկոսը գտնվում է դեռ «դրական դաշտում», այսինքն թեկուզ քիչ, բայց աճ ունենք: Սակայն դինամիկան այնպիսին է, որ այդ +0.4 տոկոսը ամենայն հավանականությամբ առաջիկա երկու ամիսներին կունենա մինուս նշան: Խնդիրն այն է, որ այս տարվա առաջին կիսամյակում մեր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը դրսեւորում էր բավականին հուսադրող պահվածք: Ամբողջ առաջին կիսամյակում վերոհիշյալ ՏԱՑ-ը «դրական» տիրույթում էր: Անցած տարվա նույն ամիսների համեմատ արձանագրվում էին մինչեւ անգամ 6 տոկոսից ավելի աճեր: Օրինակ, 2016-ի մարտին 2015-ի համեմատ գրանցվեց 6.6 տոկոս աճ: Ու այդպես մինչեւ հունիս, երբ ՏԱՑ-ի աճը կազմեց 2 տոկոս: Բայց հենց հուլիսից սկսած ՏԱՑ-ը սկսեց սահուն անկում ապրել, եւ գրանցվեց գրանցվեց 4.2 տոկոս անկում: Իսկ հոկտեմբերին անցած տարվա հոկտեմբերի համեմատ անկումը արդեն 7.8 տոկոս է կազմել (տես գծապատկերը):  

Թե ինչ է կատարվում մեր տնտեսության հետ, ճիշտն ասած, դժվար է միանշանակ ասել: Անշուշտ, ներկայիս անմխիթար վիճակի վրա ազդեցություն ունեն թե ապրիլյան պատերազմը, եւ թե ՊՊԾ գնդի գրավումը:  Որքան է կոնկրետ այդ գործոնների ազդեցությունը՝ անհնարին հաշվարկել: Ապրիլյան ռազմական թեժ գործողությունները բնականաբար խաթարել են օտարերկրյա ներդրումների հոսքը: Սա բնական է: Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ նույնիսկ այդ իրադարձություններից առաջ էլ ՀՀ ներհոսող օտարերկրյա ներդրումները արդեն իսկ հասել էին զրոյական մակարդակի: Տեսականորեն հնարավոր է, որ եթե չլինեին ապրիլյան մարտական գործողությունները, ապա ներդրումները կարող էին եւ աճել: Բայց դա՝ միայն տեսականորեն: Գործնականում մեր տնտեսության մեջ օտարերկրյա ներդրումների հոսքը նվազում է արդեն երկու տարի անընդմեջ, ինչը թերեւս պայմանավորված է Հայաստանի` Եվրասիական տնտեսական միությանը անդամակցելու հետ: Համենայն դեպս օտարերկրյա ներդրումների նվազումը եւ մեր անդամակցումը ԵՏՄ-ին ժամանակային առումով գրեթե համընկնում են:

Օտարերկրյա ներդրումների նվազումը, անշուշտ, շատ մեծ բացասական ազդեցություն է թողնում ամբողջ տնտեսության վրա: Բայց եթե ավելի ուշադիր նայենք ԱՎԾ-ի հրապարակած թվերին, ապա կարձանագրենք, որ այստեղ տարօրինակություններ կան: ՏԱՑ-ի անկման հիմնական «շոգեքարշները» գյուղատնտեսությունն  ու շինարարությունն են: Գյուղատնտեսությունը այս 10 ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 7.3 տոկոսով, իսկ շինարարությունը` մոտ 10 տոկոսով:

Ու եթե շինարարության անկումը կարելի բացատրել ինչպես օտարերկրյա ներդրումների նվազմամբ, այնպես էլ մասնավոր տրանսֆերտների անկմամբ պայմանավորված՝ բնակչության գնողունակության նվազմամբ, ապա գյուղատնտեսության այսպիսի գահավիժումը անհասկանալի է: Ոլորտը արտահանելի է, եւ վերջին ամիսներին թմբկահարվում է գյուղմթերքների արտահանման եռանիշ ու քառանիշ աճերի մասին, նշելով, թե մեր գյուղարտադրանքը եւ դրա վերամշակված արդյունքները մեծ պահանջարկ ունեն ԵՏՄ 180 միլիոնանոց շուկայում, մասնավորապես Ռուսաստանում: Բացի այդ այս տարի չեն գրանցվել բնակլիմայական աղետներ` համատարած ցրտահարություն, երաշտ, կարկտահարություն եւ այլն: Ու հասկանալի չէ, թե ինչու է գյուղմթերքների արտադրությունը նվազել այս չափով: Ավելին, այս ոլորտում անկման տեմպերը ամիսների կտրվածքով ուղղակի սահմռկեցուցիչ են: Մասնավորապես, եթե օգոստոսին անցած տարվա օգոստոսի համեմատ գյուղմթերքների արտադրությունը աճել էր մոտ տասը տոկոսով, ապա սեպտեմբերին արդեն գրանցվեց աննախադեպ` 20 տոկոս անկում անցած տարվա սեպտեմբերի համեմատ: Իսկ  հոկտեմբերին անկումը արդեն չի տեղավորվում տրամաբանության մեջ: Անկումը հասել է արդեն 30 տոկոսի՝ անցած տարվա նույն ամսվա համեմատ: Պարզելու համար, թե ինչ է կատարվում մեր տնտեսության հետ իրականում, խորը մասնագիտական ու թափանցիկ վերլուծություն է անհրաժեշտ, ինչը, սակայն, չի արվում:

Տպել
7092 դիտում

Երևանը «հիվանդ» է՝ «ինֆարկտի» մեջ, լուրջ «խիրուրգիական» միջամտությունների կարիք ունի. ճարտարապետ Հովհաննես Մութաֆյան

Ադրբեջանը շարունակում է ապօրինի պահել և բանտարկել հայ ռազմագերիներին և գերեվարված խաղաղ բնակիչներին. ԱՀՀ

ՀՀ-ում շատ ընտանիքներ կան, որոնք աջակցության կարիք ունեն, և Չինաստանի դեսպանությունը կփորձի օգնել նրանց․ Ֆան Յոնգ

Աղվանի գյուղից Սատանի կամուրջն ընկած ճանապարհահատվածը երկկողմանի փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար

Աղվանի-Տաթև միջպետական ավտոճանապարհի երթևեկությունը կկազմակերպվի որոշակի սահմանափակումներով

Դատարանը Շիրակի մարզպետարանին պարտավորեցրել է նախկին պաշտոնում վերականգնել ազատած աշխատակցին. վճիռը կբողոքարկվի

Կարեն Փթուկյանը նշանակվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչության Աբովյանի քննչական բաժնի պետ

Կալանավորի համար ՔԿՀ տարված վերարկուի գրպանից հայտնաբերվել են թմրամիջոցին նմանվող զանգվածներ

ՀՀ վարչապետին ներկայացվել է Էկոնոմիկայի նախարարության 2022թ. գործունեության հաշվետվությունը

Երևանում և Գյումրիում կոլոռեկտալ քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման անվճար սքրինինգային փորձարարական ծրագիր է իրականացվում

Անգլիական համալսարանների հետ մենք, կարծում եմ, չիրացված մեծ ներուժ և հնարավորություններ ունենք․ Վահրամ Դումանյան

Տիղմ ու կենցաղային աղբ. Երևանյան լճի մաքրման աշխատանքները շարունակվում են (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Տարածաշրջանի լարված իրավիճակը ոչ միայն ՀՀ-ի և Արցախի, այլև միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում պետք է լինի

ՀՀ վարչապետը Տոյվո Կլաարի հետ զրույցում ընդգծել է Պրահայի հանդիպման ձևաչափի համաձայն հետագա քննարկումների կարևորությունը

Էրիկ Իսրայելյանը հյուրընկալվել է ԿԳՄՍՆ-ում և ընդգծել, որ մշտապես զգացել է պետական աջակցություն

Նիկոլ Փաշինյանը կհանդիպի Վլադիմիր Պուտինի հետ․ ՀՀ վարչապետն աշխատանքային այցով կմեկնի Ղրղզստան

«Լուսակերտ» ուսումնական բազայում ԱԻՆ-ն ուսումնավարժանք է անցկացրել, որին հետևել են ԱԻ նախարարն ու Մայքլ Հայեսը

Ադրբեջանի շարունակական սադրիչ գործողությունները բերում են անվտանգային փխրուն իրավիճակի սրման․ Միրզոյանը՝ Տոյվո Կլաարին

Ռուբեն Ռուբինյանը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանի հետ

ՊՆ-ն հայտարարում է մրցույթ 2023թ. ձմեռային զորակոչին ենթակա զորակոչիկների համար․ ինչպես և ովքեր կարող են դիմել

Գերմանիայի Բունդեսթագի պատգամավոր Քրիստիան Հաասեի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր

Իրանը Հայաստանին հակատանկային հրթիռային համակարգեր և հրթիռներ չի փոխանցել․ ՊՆ

Հանրապետության հրապարակում ապամոնտաժվել է հանրապետական նշանակության հուշարձանի տեսքն աղավաղող կրպակը

Ինքնասպանության փորձ՝ ընտանեկան բռնության պատճառով․ մեղադրանք է ներկայացվել 25-ամյա կնոջ ամուսնուն և վերջինիս մորը

Սիգի ձվադրման ժամանակահատվածով պայմանավորված՝ ուժեղացված հսկողություն կիրականացվի Հայաստանի ողջ տարածքում

Ամեն օր 1000-ից ավելի մարդ է աշխատում բեմում հիշարժան շոուի համար, կատարվել է հսկայական աշխատանք. Մարտին Օսթերդալ

Գնահատման և թեստավորման կենտրոնը Ջերմուկում խորհրդաժողով է կազմակերպել. մասնակցել է նաև Ժաննա Անդրեասյանը

Հայաստանն իր լրացումներն ու փոփոխություններն է կատարում տեքստում. ԱԽ քարտուղարը՝ խաղաղության պայմանագրի մասին

Աղվանի գյուղից Սատանի կամուրջն ընկած ճանապարհահատվածը երկկողմանի փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար

Պաշտոնական Անկարան Մոսկվային կդիմի ռուսական գազի ներկրման՝ Թուրքիայի համար ավելի քան 25 տոկոս զեղչի առաջարկով

Գույքահարկն այսուհետ կարելի է վճարել՝ մուտք գործելով Երևանի քաղաքապետարանի կայքէջ. ուղեցույց

Դեկտեմբերի 10-ին և 11-ին ժամանակ առ ժամանակ փակ են լինելու Աթենքի փողոցն ու Ծիծեռնակաբերդի խճուղին

Մոսկվայում հանդիպել են Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի գլխավոր դատախազները

Մենք խելքներս չենք թռցրել, տեղյակ ենք, թե ինչ է միջուկային զենքը. Պուտին

Լավրովը դեկտեմբերի 12-ին Մոսկվայում հանդիպում կունենա ԱՊՀ երկրների դեսպանների հետ

Խորհրդարանն ընդունեց 2023 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը

«Հայաստան» դաշինքը խորհրդարանում կներկայացնի 4 նոր պատգամավոր. ովքեր են նրանք

Գագիկ Ջհանգիրյանի և Ռուբեն Վարդազարյանի զրույցի ձայնագրության մասով հարուցված քրեական վարույթը կարճվել է

Փարիզը միշտ կլինի Արցախի և նրա ժողովրդի կողքին. Անն Իդալգոն՝ Արայիկ Հարությունյանին

«Լավ չեմ, ազատեցեք ինձի». Բաքվի բանտից ահազանգում է շինծու գործով դատապարտված Վիգեն Էուլջեքյանը. Ազատություն