Որտե՞ղ փնտրել ստվերը. շատ կասկածելի է, որ ՊԵԿ-ը չի կասկածում

ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն երեկ հաղորդագրություն է տարածել այն մասին, որ 2017 թվականից ընդլայնում է անհատական վերլուծությունների համակարգի կիրառումը:

«Խոշոր բիզնեսից բացի ստվերի անձնագրավորում կկատարվի նաեւ 2015-16 թվականների արդյունքներով 100 մլն դրամ եւ ավելի իրացման շրջանառություն հայտարարագրած անհատ ձեռնարկատերերի եւ առեւտրային կազմակերպությունների դեպքում...»,- ասված է հաղորդագրության մեջ: Եթե երկու բառով նկարագրենք, ապա ՊԵԿ-ը ուսումնասիրում է ընկերությունների շրջանառությունը, վճարված հարկերը, կիրառում մեթոդոլոգիական մոտեցումներ ու կռահում է` հարկեր թաքցվում են, թե ոչ: Լավ է սա, թե վատ՝ կերեւա հետագայում: Բայց կա մի հանգամանք, որ արդեն անհանգստացնող է: Արդյոք ՊԵԿ-ը ճի՞շտ տեղ է որոնում ստվերը: Արդյոք ՊԵԿ-ը աչքաթող չի՞ անում այն «նկուղները», որտեղ թաքնված է հիմնական ստվերը:

«Նոր տարում ոլորտային առաջին հանդիպումը կաթնամթերք, մսամթերք, թռչնի միս եւ ձու արտադրողների հետ էր: Կոմիտեն նրանց է ներկայացրել ինչպես ոլորտային, այնպես էլ յուրաքանչյուր ընկերության ռիսկերը: Հիմնականում դրանք են ծախսերի ուռճացումը, թաքցվող շրջանառությունը, գների թերհայտարարագրումն ու ՀԴՄ շահագործման կանոնների խախտումը»,- ասված է երեկ տարածված հաղորդագրության մեջ: Այլ կերպ ասած, ՊԵԿ-ը ստվերի գոյության մեծ կասկածներ ունի հենց այս`  կաթնամթերքի, մսամթերքի, թռչնի մսի եւ ձվի արտադրության ոլորտներում: Մեր տնտեսության անցուդարձին հետեւողները կփաստեն, որ այս ոլորտներում շատ թե քիչ մրցակցություն կա: Բայց մի տարօրինակ զուգադիպությամբ, հենց ասում են ստվեր, պետական մարմինների «խոշորացույցը» գալիս կանգնում է հենց այս ոլորտների վրա: Այդպես է ոչ միայն ՊԵԿ-ի, այլ նաեւ, օրինակ, տնտեսական մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի դեպքում:

Ասել, որ այս ոլորտներում ստվեր չկա, միամտություն կլինի: Ստվերը կա եւ այն բավականին զգալի է: Դրա վառ ապացույցը 2014 թվականին ներդրված դրոշմապիտակների համակարգն էր: Մասնավորապես, կաթնամթերք արտադրող ընկերություններին ստիպեցին դրոշմապիտակավորել իրենց արտադրանքը, եւ միանգամից արտադրության ծավալները երկնիշ աճեր ցույց տվեցին: Իրականում աճել էին ոչ թե ֆիզիկական ծավալները, այլ հաշվառումն էր բարելավվել: Ճիշտ է, դրա արդյունքում կաթնամթերքը Հայաստանում կտրուկ թանկացավ, ու ստացվեց, որ ստվերի կրճատման բեռը իրենց ուսերին վերցրին ոչ թե արտադրողները, այլ մենք` սպառողներս, բայց ստվերի որոշակի կրճատում եղավ, եւ դա փաստ է:

Բայց իրավիճակի ողջ հմայքն այն է, որ ՊԵԿ-ը կամ պետական այլ մարմիններ երբեւէ չեն անդրադառնում այն ոլորտներին, որտեղից ստվերի «գարշահոտությունը» ուղղակի խեղդում է: Եվ, որպես կանոն, դրանք այն ոլորտներն են, որտեղ կա մենաշնորհ: ՊԵԿ-ի տարածած հաղորդագրության մեջ նշված էր, թե ստվերի «անձնագրավորման» գործընթացը սկսվել է դեռ անցած տարվա նոյեմբերին, սակայն նշված չէ, թե որ ոլորտներում գործող տնտեսվարողներն են մինչ այս հայտնվել «խոշորացույցի» տակ: Արդյոք ՊԵԿ-ը ուսումնասիրե՞լ է, օրինակ, շաքարի արտադրության ոլորտը: Կարելի է շատ հեշտությամբ, մի քանի տողի մեջ «անձնագրավորել» այդ ոլորտի հիմնական, իսկ ըստ էության՝ միակ տնտեսվարողին:

Ուրեմն այսպես: Խանութներում վաճառվող սովորական շաքարը «արտադրվում» է Սպիտակի շաքարի գործարանում: Այդ գործարանը առանձին տնտեսվարող սուբյեկտ չէ, այլ գտնվում է Սամվել Ալեքսանյանի հետ կապված «Ալեքս Գրիգ» ընկերության կազմում, որի մեջ է մտնում նաեւ «Երեւան սիթի» սուպերմարկետների ցանցը: Այսինքն, առանձին հաշվապահություն շաքարի գործարանը չունի: Բայց...: Օրինակ, անցած տարվա առաջին կեսին, երբ շաքարի հումքը շատ էժան էր, հսկայական քանակությամբ, մոտ 60 հազար տոննա հումք է ներկրվել, որից արտադրված շաքարը նոյեմբերին ու դեկտեմբերին վաճառվել է շատ բարձր գնով: Դա ենթադրում է, որ ընկերությունը շատ մեծ եկամուտներ է ստացել: Դա էլ ենթադրում է, որ մեծ եկամուտներից պետք է վճարվեին մեծ հարկեր: Սակայն հարկերը գնալով պակասել են: Ընդ որում, պակասել են երկնիշ թվերով: Կարո՞ղ ենք կասկած հայտնել, որ այդ ոլորտում ստվեր կա: Հսկայական ստվեր: Իհարկե կարող ենք: Իսկ ահա ՊԵԿ-ը ոչ թե կարող է, այլ պարտավոր է կասկածել: Կասկածե՞լ է արդյոք: Հայտնի չէ: Կարելի է հիմնավոր կասկած հայտնել, թե կասկածել է:

Էլի մի ոլորտ, որը կասկածելի ցուցանիշներ ունի: Խոսքը բանանի ներկրման մասին է: Այստեղ գործում է օֆշորային սկանդալների դերակատար, ԴԱՀԿ ծառայության նախկին պետ Միհրան Պողոսյանի հիմնադրած «Քեթրին» ընկերությունը: Ըստ պաշտոնական ցուցանիշների, այդ ընկերությունը տարեկան Հայաստան է ներկրում մոտ 10 հազար տոննա բանան: ՀՀ մեկ բնակչի հաշվով բանանի սպառումը տարեկան կազմում է 3 կիլոգրամից քիչ ավելի: Սակայն աշխարհում մեկ շնչի հաշվով բանանի սպառումը միջինը մի քանի անգամ, իսկ որոշ դեպքերում՝ մի քանի տասնյակ անգամ գերազանցում է այդ ցուցանիշը: Օրինակ, ՌԴ-ում այդ ցուցանիշը երեք անգամ ավելի մեծ է, Գերմանիայում` մոտ 7 անգամ, Լատինական Ամերիկայում` 15-ից 20 անգամ...: Կարո՞ղ ենք կասկածել, որ բանանի ներկրման մասին պաշտոնական տվյալները, մեղմ ասած, շեղված են իրականությունից, եւ բանանի մի մասը Հայաստան է մտնում առանց հաշվառման եւ մաքսազերծման: Կարող ենք կասկածել եւ կասկածում ենք: Իսկ կարո՞ղ ենք կասկածել, որ բանանի ներկրման շղթայում գործում է օֆշորային մի ընկերություն, որը իր մոտ է կուտակում շահույթը, քանի որ Հայաստան ներկրվող բանանի մաքսային արժեքը բավականին բարձր է` մոտավորապես այնքան, որքան բանանի մանրածախ գինն է Ռուսաստանի Դաշնությունում: Իհարկե կարող ենք կասկածել: Ի տարբերություն լրագրողների, ՊԵԿ-ը ոչ թե կարող է, այլ պարտավոր է կասկածել: Բայց շատ կասկածելի է, որ չի կասկածում:  

Մի խոսքով, կարելի է կասկած հայտնել, որ ՊԵԿ-ը ստվերի հայտնաբերման համար ընտրել է ոչ այնքան «արգասաբեր» ոլորտներ: Ճիշտ տեղում փնտրելու դեպքում հնարավոր է ընդհանուր առմամբ ստվերը այնքան կրճատվի, որ այլ տեղերում ստվեր փնտրելու անհրաժեշտությունը զգալիորեն նվազի:

Տպել
3099 դիտում

Եվրոպական գրանդ ակումբները չեն թերագնահատում Եվրո 2019. նրանց ամենատես սկաուտները Երեւանում են

Աննա Հակոբյանի նախաձեռնությամբ «Իմ քայլը» կաջակցի «Իմ ուղի» ուսումնավերականգնողական կենտրոնի կառուցմանը (լուսանկարներ)

Երեկվա ակցիան ոչ թե ինքնաբուխ հավաք էր, այլ մի քանի անձանց կողմից կազմակերպված սադրանք. Վանեցյան

Դու օրը 10 հազարով կարո՞ղ ես տուն պահել. բողոքի ակցիայի մասնակիցը՝ Պապիկյանին. Իջեւանում կրկին լարված է

Հունիսին «Ժպիտների քաղաք» հիմնադրամը 58 երեխայի և երիտասարդի է օգնել. ամենափոքրերը 1 տարեկան են

Վերապատրաստում են անցել ՀՀ ՊՆ խաղաղապահ բրիգադի կին զինծառայողները

2000-5000-ական դրամ․ ՌՈ-ն բացահայտել է զորացրված զինծառայողներից դրամահավաքի դեպք

Որպես անհետ կորած որոնվող մայրը և դուստրը հայտնաբերվել են

Սխալ է ու հիասթափեցնող․ Ռուսաստանը պատրաստ է Թուրքիային Սու-35 կործանիչներ մատակարարել

Հայաստանի թավշյա հեղափոխությանը նվիրված լուսանկարչական ցուցահանդես է բացվել Վարշավայում

Կարծում եմ, որ այսօր այս հարցի լուծումը վերջնական կտրվի. Արթուր Վանեցյան

Մեկնարկել են Երևան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-հայ-իրանական սահման միջպետական ավտոճանապարհի հիմնանորոգման աշխատանքները

Իջեւանում է գտնվում ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանը

Լոռու մարզի Սվերդլով գյուղում գայլերը հոշոտել են 25 մանր եղջերավոր անասուն

Խորհրդարանի ղեկավարը հանդիպումներ է ունեցել ԱՄՆ հայկական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ

ՀԴՄ-ները քիչ են. տրամադրվելու են միայն սահմանամերձ գյուղերում հաշվառված եւ գործող հարկ վճարողներին. ՊԵԿ

ՍԴ-ն կասեցնում է Քոչարյանի գործի վարույթները եւ դիմում ՄԻԵԴ-ին ու Վենետիկի հանձնաժողովին․ նոր զարգացում

Հայկական շոու-բիզնեսի ապագա մայրիկները (լուսանկարներ)

Իշխանությունը դատապարտված է դատական համակարգում բարեփոխումներ անել, հակառակ դեպքում 1 մմ իսկ առաջ գնալու շանս չունենք

Մարտունիում տղամարդ աշխատակիցների կարիքը մեծ է. բոլորը արտագնա աշխատանքի են մեկնել